In 1863 werd het Internationale Comité van het Rode Kruis opgericht, op
initiatief van Henry Dunant. Datzelfde jaar werd een internationale
conferentie belegd en in 1864 werd de eerste Conventie van Genève
ondertekend door zestien landen. Dit schilderij toont het moment van
ondertekening. Links naast de voorzitter zit J.H. Dunant.
Op 19 juli 1867 tekende Koning Willem III een Koninklijk Besluit tot
oprichting van een nieuwe instelling: `Eene Nederlandsche Vereeniging tot
het verleenen van hulp aan zieke en gewonde krijgslieden in tijd van
oorlog´. In 1895 werd de naam veranderd in: Vereniging Het Nederlandse Rode
Kruis.
"Het Rode Kruis helpt altijd, iedereen, overal". In de 140 jaar van
zijn bestaan heeft het Nederlandse Rode Kruis deze uitspraak vele honderden
malen waar kunnen maken. De eerste keer dat dit gebeurde was bij de
Frans-Duitse oorlog van 1870. Op de foto: het personeel van een
noodhospitaal van het Nederlandse Rode Kruis.

In de periode tot de
Tweede Wereldoorlog was het Rode Kruis niet alleen in Nederland actief. In
het buitenland werd hulp geboden bij oorlog op Borneo, op Lombak en in
Atjeh in Nederlands-Indië, tussen de Boerenoorlogen in Zuid-Afrika, op de
Balkan, in Ethiopië en in Finland.
Minder bekend is de hulp die verleend werd tijdens de pestepidemie op Java.
De foto toont enkele leden van de Ambulance naar Java, voor hun vertrek op
23 juni 1914.
Het Nederlandse Rode Kruis was goed voorbereid op eerste oorlogsdagen in
1940. Minder goed was het voorbereid op een periode van vijf jaar
bezetting.
Niettemin werd in de laatste twee oorlogsjaren en in de periode vlak daarna
heel veel hulp verleend bij terugkeer en opvang van repatrianten en bij het
lenigen van de nood van een totaal berooide bevolking. Vooral ook door
plaatselijke afdelingen. De omstandigheden waren dramatisch.
Na de Tweede Wereldoorlog groeide het Rode Kruis enorm. Het aantal
afdelingen verdubbelde, het ledental vertienvoudigde naar 1 miljoen in de
jaren 60. Aan de groei werd ook bijgedragen door goed georganiseerde
campagnes, waarvoor modern campagnemateriaal werd ontwikkeld. De afgebeelde
klokfolder is daar een mooi voorbeeld van.
Een van de constante factoren in de geschiedenis van het Nederlandse Rode
Kruis is de voortdurende belangstelling van het Koninklijk Huis voor het
Nederlandse Rode Kruis.
De meest in het oog springende persoon daarbij is prinses Juliana. Zij
heeft vlak na de Tweede Wereldoorlog een belangrijke rol gespeeld bij het
coördineren van het werk van diverse hulpverleningsorganisaties. Op de
foto ziet u HKH Juliana aan boord van het vakantieschip 'De Kasteel
Staverden'.
Na de tweede wereldoorlog groeide niet alleen het aantal leden, afdelingen
en vrijwilligers, maar namen ook de taken toe die het Rode Kruis op zich
nam. Een kleine greep uit de enorme hoeveelheid: aangepaste vakanties,
welfarewerk, telefooncirkels, assistentie bij bloedafname, opvang van
asielzoekers en vluchtelingen.
Het Rode Kruis nam ook taken op zich die inmiddels weer zijn afgestoten. Of
omdat medisch-technische ontwikkelingen deze overbodig maakten, zoals de
hoornvliescentrale en de moedermelkcentrale. Ook maatschappelijke
ontwikkelingen zorgden ervoor dat anderen deze taken beter konden
vervullen. Voorbeelden zijn de Radiomedische Dienst en hulpverlening langs
de snelwegen.
Intussen bleef het Nederlandse Rode Kruis hulp bieden bij rampen. De
Watersnood van 1953 was de grootste ramp in vredestijd in Nederland in de
twintigste eeuw. Het Nederlandse Rode Kruis was ook hierop goed voorbereid.
In de eerste dagen na de ramp werd hulp verleend bij reddingsacties,
evacuaties, voedselvoorziening en opvang. Daarna voorzag het Rode Kruis op
grote schaal in de behoefte aan textiel, landbouwgereedschappen en zelfs
huizen. Op de foto: Patiënten worden per amfibievoertuig opgehaald van
Tholen.
In de internationale hulpverlening bleef de noodhulp vooropstaan, zowel bij
oorlogen als na rampen. Daarnaast is een meer structurele vorm van hulp
ontstaan: de versterking van nationale zusterverenigingen. Zo willen we
beter voorbereid zijn op hulpverlening.
Op de foto ziet u de Nederlandse arts dr. Herman Middelkoop in een van de
Biafraanse vluchtelingenkampen tijdens de burgeroorlog in Nigeria, 1968.
Het Rode Kruis is tegenwoordig hét symbool voor neutrale en onpartijdige
hulp aan mensen in nood. Of het nu slachtoffers zijn van een conflict of
aardbeving in een ver land, of mensen die het moeilijk hebben in
Nederland.
Voor de activiteiten in Nederland zijn 33.000 vrijwilligers
verantwoordelijk. Het werk is zeer divers. Wij hebben bijvoorbeeld een
tehuis voor ernstig zieke kinderen, vervoeren mensen in een rolstoel, leren
minderjarige asielzoekers koken en bezoeken eenzame ouderen. En wij
verlenen medische assistentie bij evenementen en in rampsituaties.
Waar het kan, helpen we. Het Rode Kruis helpt
onvoorwaardelijk.