Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Actueel Blogs Merlijn Stoffels bezoekt Colombia – Blog 9
23 december 2014 |

Merlijn Stoffels bezoekt Colombia – Blog 9

Persvoorlichter Merlijn Stoffels reisde samen met 3FM-dj Eric Corton naar Colombia om zich voor te bereiden op 3FM Serious Request 2014. Hij ontmoet een vrouw in Bogota die is ondergedoken omdat ze bang is dat de daders haar opnieuw zullen vinden. Een reële angst, blijkt.

"Mijn laatste dag in Colombia is aangebroken. Ik word wakker van de zon op mijn gezicht. We gaan vandaag een opvangcentrum bezoeken waar het Rode Kruis slachtoffers onderbrengt die nergens anders meer terecht kunnen. Iedere bewoner heeft zijn eigen trieste geschiedenis, maar één persoon heeft op de medewerkers een extra diepe indruk gemaakt. Het is een vrouw die jarenlang slachtoffer is geweest van seksueel geweld door een gewapende groepering.

3FM SR14 Colombia.jpg Vrouwen in Bogota leven ondergedoken uit angst dat de daders hen opnieuw zullen vinden.

Spionnen van de groepering

De vrouw werd drie jaar geleden samen met haar jongste dochter door het Rode Kruis naar dit opvanghuis gebracht, terwijl haar ex-man en hun oudste dochter naar Canada vluchtten. Volgens de kokkin van het huis, die veel met haar omging, was ze een emotioneel wrak toen ze binnenkwam. Ze huilde veel en kon zich nergens meer toe zetten. Ze had steeds het gevoel achtervolgd te worden door de mannen die haar zoveel pijn hadden gedaan. Zelfs de twee vrouwen, die al jaren aan de overkant van het opvanghuis in een winkel werkten, zag ze aan voor spionnen van de groepering. Die angst bleek niet onterecht: nadat ze aangifte had gedaan tegen de daders, begonnen de bedreigingen opnieuw... de daders hadden haar nieuwe mobiele nummer weten te achterhalen. Van de een op de andere dag moest de vrouw het Rode Kruis-opvangcentrum verlaten. Het risico voor haarzelf en de andere bewoners was te groot geworden. Ze moest onderduiken en kreeg beveiliging. Op verzoek van de politie draagt ze sindsdien een kogelwerend vest onder haar kleding als ze naar buiten gaat.

Onderduikadres

Wij bezoeken de vrouw op de geheime locatie waar ze nu verblijft en spreken haar in het bijzijn van haar psycholoog. Het is inmiddels drie jaar geleden dat het seksueel geweld plaatsvond, maar ze is nog steeds zichtbaar kwetsbaar en emotioneel. Als ik in de loop van het gesprek vraag wat de mannen met haar gedaan hebben, klapt ze volledig dicht. De spanning is om te snijden. Ik besluit het gesprek over een andere boeg te gooien en vraag hoe het nu met haar gaat. In de hoop dat dit makkelijker is om over te praten. Ze heeft het zwaar, vertelt ze. Op dit moment is het voor haar te gevaarlijk om te werken. Ze is daardoor volledig afhankelijk van de hulp van anderen. De voortdurende angst dat de strijders haar op het spoor komen, is ondraaglijk. Het voelt ongemakkelijk om de vrouw opnieuw de vraag te stellen wat er met haar is gebeurd. Aan alles voel ik dat ze er nog niet klaar voor is om erover te praten.

Een baan in het strijderskamp

Net als ik besluit om het erbij te laten, mengt haar psycholoog zich in het gesprek. Zij stelt haar gerust dat wij niet per se willen praten over wat haar precies is overkomen, maar dat we vooral willen weten hoe het zover heeft kunnen komen. Het ijs is gebroken en ze neemt ons mee terug naar haar dorp. Ze was indertijd opzoek naar een baan om haar gezin te kunnen onderhouden. Van een vriendin hoorde ze dat strijders, die onlangs buiten haar dorp een kamp hadden opgezet, nog personeel zochten. Eenmaal in het kamp verbaasde ze zich erover dat er zoveel vrouwen waren en dat ze zo apathisch uit hun ogen keken.

Mislukte pogingen om te ontsnappen

Al snel ging het mis. De vrouw werd jarenlang stelselmatig misbruikt door de strijders. Ook werd ze gedwongen zich te prostitueren bij de tegenpartij om informatie los te krijgen. Als ze er op een dag achter komt dat haar oudste dochter ook is misbruikt door de strijders is de maat vol. Na eerdere mislukte pogingen om te ontsnappen, lukt het haar dit keer wel. Ze vraagt het Rode Kruis om hulp en wordt naar Bogota gebracht, waar ze sindsdien verblijft. Het liefst zou ze net als haar oudste dochter en ex-man naar Canada vertrekken, maar dat kan ze onmogelijk betalen. Binnenkort komt haar oudste dochter voor even terug naar Colombia. Ze kan niet wachten haar na al die jaren weer te zien, maar wordt nu al verdrietig bij de gedachte dat ze haar daarna weer zal moeten loslaten.

3FM SR14 Colombia vrouw.jpg Het Rode Kruis helpt de vrouwen in Bogota met medische en psychische hulp.

Hulp binnen 24-uur

Slachtoffers van seksueel geweld hebben soms jarenlang psychische hulp nodig om de ernstige trauma's te kunnen verwerken, vertelt haar psycholoog. Het is van groot belang dat slachtoffers snel worden geholpen, want binnen 24 uur kunnen ze nog de morning-afterpil en medicatie krijgen tegen hiv en andere soa's. Hulpverleners van het Rode Kruis begeleiden slachtoffers naar de juiste instanties, gaan mee naar het ziekenhuis en houden voortdurend contact om te checken of het goed met ze gaat. Het Rode Kruis traint therapeuten, gezondheidsprofessionals en andere hulpverleners. Over hoe ze slachtoffers van seksueel geweld kunnen herkennen, wat ze kunnen doen om te helpen en welke medische zorg noodzakelijk is. Ten slotte ondersteunt en renoveert het Rode Kruis opvangcentra.  

Persoonlijke aandacht

Het is tijd om afscheid te nemen. De vrouw geeft haar psycholoog een dikke knuffel. Ik realiseer me ineens dat persoonlijke aandacht voor de slachtoffers misschien wel het allerbelangrijkste is. Voordat we echt afscheid nemen, drukt de vrouw ons op het hart dat er dringend meer hulp nodig is om te voorkomen dat vrouwen en hun families net als zij opnieuw slachtoffer worden. Als we naar buiten lopen komt haar jongste dochter enthousiast aangerend. Ze is net terug uit school. Voor het eerst zie ik een glimlach op het gezicht van de moeder. Ik vind het fijn om te zien dat ze nog iets heeft om blij van te worden en zou niets liever willen dan dat zij de rest van haar leven elke ochtend wakker wordt met de zon op haar gezicht. Daarom roep ik iedereen in Nederland op: Steun 3FM Serious Request, zodat wij deze slachtoffers en hun familie kunnen helpen en zij de kracht en de levensvreugde hervinden die zo nodig is om weer hoop voor de toekomst te krijgen."

Dit was de laatste aflevering van Merlijns blog over Colombia. Lees deze serie van Merlijn in Colombia vanaf zijn eerste blog.

Het laatste nieuws vind je in het 3FM Serious Request 2014 nieuwsoverzicht.