Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Actueel Nieuws De meest gestelde vragen over seksueel geweld in conflictgebieden
16 december 2014 |

De meest gestelde vragen over seksueel geweld in conflictgebieden

Seksueel geweld in conflictgebieden is een stille ramp die miljoenen vrouwen en meisjes treft. Welke gevolgen heeft dit voor de slachtoffers? En wat doet het Rode Kruis voor de slachtoffers van seksueel geweld?

Wat valt er onder het begrip seksueel geweld in conflictgebieden?

Het begrip seksueel geweld omvat verschillende vormen van geweld, zoals verkrachting, seksuele exploitatie, seksuele slavernij, verminking, gedwongen bevruchting en sterilisatie.  Seksueel geweld is vernederend, voor de meisjes en vrouwen in kwestie, maar ook voor hun familie. Het ontwricht hele dorpen en gemeenschappen. Seksueel geweld treft niet alleen vrouwen en meisjes, maar ook mannen en jongens. 

Wat wordt er bedoeld met conflictgebieden?

Met een conflictgebied wordt een geografisch gebied (een of meer landen) bedoeld waar een gewapende strijd plaatsvindt, oftewel waar twee (of meer) partijen strijden.

Waarom zijn de cijfers van seksueel geweld in conflictgebieden hoger dan gemiddeld?

Wereldwijd wordt naar schatting één op de vijf vrouwen verkracht of op een andere manier seksueel misbruikt. In conflictgebieden, zoals de Democratische Republiek Congo of Syrië ligt dit aantal hoger, omdat seksueel geweld daar wordt ingezet als vernederend en vernietigend oorlogswapen. Slachtoffers durven vaak geen medische hulp te zoeken of aangifte te doen. Bang voor wraak, bang om de schuld te krijgen en bang om veroordeeld te worden. Hierdoor geven de cijfers slechts het topje van de ijsberg weer en blijft de werkelijke omvang van de ramp verborgen.  

Wat is het motief van de daders om seksueel geweld te gebruiken?

Seksueel geweld heeft vaak geen relatie met seksueel verlangen, maar wordt ingezet vanuit een behoefte aan dominantie en (misbruik van) macht. Het middel wordt als oorlogswapen gebruikt om angst te zaaien, wraak te nemen en om te onderdrukken. De daders willen vaak straffen of mishandelen via seksueel geweld. Ook burgers maken zich schuldig. De chaos, het gebrek aan discipline en de straffeloosheid in conflictgebieden geven seksueel geweld vrij spel. Tijdens een conflict zijn de heersende wetten en regels (in vredestijd) niet toereikend en dus kan haast niet voorkomen worden dat het aantal incidenten tijdens een conflict toeneemt.  

In welke landen gaat het Rode Kruis getroffen vrouwen en meisjes helpen?

Het Nederlandse Rode Kruis zal met de opbrengst van 3FM Serious Request 2014 de meisjes en vrouwen helpen die slachtoffer zijn van seksueel geweld door gewapende groeperingen of strijders, onder andere in de Democratische Republiek Congo, Mali, Zuid Soedan, de Centraal Afrikaanse Republiek en Colombia. De hulp is natuurlijk afhankelijk van het totale bedrag dat dit jaar wordt opgehaald.

Het Rode Kruis helpt getroffen meisjes en vrouwen, maar hoe ziet hun toekomst eruit?

Het Rode Kruis ondersteunt slachtoffers met psychologische hulp om hun trauma te verwerken.  Ook helpt het Rode Kruis slachtoffers hun leven weer op te bouwen. Het Rode Kruis zorgt voor een opleiding  om een vak te leren, of een eigen bedrijfje te starten. Een deel van de opbrengst zal worden gebruikt om vrouwen en meisjes te helpen bij het verbouwen van voedsel, voor henzelf en hun familie. Soms voorziet het Rode Kruis getroffenen van een startkapitaal, waarmee zij een eigen bedrijfje kunnen starten. Bij uitstoting door de familie voert het Rode Kruis gesprekken met familie om het taboe te doorbreken en ervoor te zorgen dat de slachtoffers weer geaccepteerd worden door familie of dorpsgemeenschap.

Wat gebeurt er met de daders die verantwoordelijk zijn voor het seksueel geweld tegen de meisjes en vrouwen in conflictgebieden? Waarom focust het Rode Kruis niet op de aanpak van daders?

Het Rode Kruis wijst strijdende partijen in een conflict op de verplichtingen die zijn vastgelegd in het humanitair oorlogsrecht. Daarin staat dat burgers - vrouwen, meisjes, mannen en jongens -beschermd moeten worden tegen seksueel geweld. Binnen het humanitair oorlogsrecht is seksueel geweld een oorlogsmisdaad. In gesprekken met conflicterende partijen komt dit aan bod. Het Rode Kruis helpt de slachtoffers en verwijst hen door naar juridische ondersteuning. 

Als de meisjes en vrouwen uit schaamte hun verhaal niet durven te vertellen, hoe denkt het Rode kruis deze slachtoffers dan te gaan helpen?

Het Rode Kruis probeert het taboe rond seksueel geweld te doorbreken met voorlichting en persoonlijke gesprekken. Gerichte campagnes moeten ervoor zorgen dat slachtoffers te weten komen wat hun rechten zijn. Het Rode Kruis informeert gemeenschappen dat het belangrijk is om zo snel mogelijk hulp te zoeken als je slachtoffer bent van seksueel geweld en welke hulp er is voor slachtoffers. Zo probeert het Rode Kruis lokale gemeenschappen te overtuigen om slachtoffers niet te verstoten, maar juist op te nemen. Met de aanwezigheid van vrijwilligers in gemeenschappen laat het Rode Kruis zien dat we er zijn voor de slachtoffers en dat we veilige opvang kunnen bieden. Door het taboe op te heffen zal de stap om hulp te vragen kleiner worden.

Helpt het Rode Kruis ook jongens en mannen die slachtoffer zijn van seksueel geweld in conflictgebieden?

Ja, het Rode Kruis helpt ook jongens en mannen die slachtoffer zijn van seksueel geweld in conflictgebieden. Het aantal vrouwelijke slachtoffers ligt hoger dan onder mannen en daarom ligt de focus van deze 3FM Serious Request-actie op de vrouwelijke slachtoffers. Vrouwen en mannen hebben overigens elk verschillende vormen van hulp nodig.

Worden er binnen de medische zorg van het Rode Kruis aan de slachtoffers ook abortussen uitgevoerd?

Vanwege het leed dat vrouwen en meisjes ervaren wanneer ze zwanger worden door een verkrachting in een conflictgebied, en vanwege de gezondheidsrisico's van een mogelijk onveilige abortus, biedt het Rode Kruis de mogelijkheid aan slachtoffers de medische zorg die nodig is. Hieronder valt dus ook noodanticonceptie en abortus. Maar altijd in overeenstemming met de wetgeving binnen het land.

Is vrouwenbesnijdenis een vorm van seksueel geweld?

Vrouwenbesnijdenis is een vorm van gender based violence. Dit is een verzamelnaam voor geweld tegen de wil van een persoon op basis van verschillen tussen man en vrouw. 

Bij welke Nederlandse instanties is meer informatie voor (Nederlandse) slachtoffers van (seksueel) geweld te vinden?

  • Steunpunten Huiselijk Geweld

Bij de Steunpunten Huiselijk Geweld kunnen mensen terecht die slachtoffer zijn van huiselijk geweld. Met de term 'huiselijk geweld' wordt bedoeld: geweld dat gepleegd wordt door iemand uit huiselijke kring van het slachtoffer'. Het gaat dan om partners, ex-partners, gezinsleden, familieleden en huisvrienden. Bij deze steunpunten kan iedereen terecht voor informatie, hulp en advies. Dit geldt niet alleen voor slachtoffers, maar ook voor kinderen, familie, buren, plegers en andere omstanders die hulp zoeken. De steunpunten kunnen helpen met advies, opvang of doorverwijzing van slachtoffers naar een hulpverlener. Steunpunten Huiselijk Geweld beschikt over een landelijk telefoonnummer: 0900 – 1 26 26 26 (5 cent per minuut). Wie het nummer belt, komt terecht bij het Steunpunt Huiselijk Geweld in de eigen regio. Bellen kan altijd anoniem. Het centrale telefoonnummer kost 5 cent per minuut. Het is niet gratis, om te voorkomen dat mensen het nummer voor de grap bellen. Kijk voor meer informatie op: http://www.vooreenveiligthuis.nl

  • Slachtofferhulp Nederland

Slachtofferhulp Nederland helpt slachtoffers van misdrijven, verkeersongelukken en calamiteiten. Maar ook nabestaanden, getuigen en andere betrokkenen kunnen hier terecht. Zij ondersteunen slachtoffers bij het verwerken van de gebeurtenis. Indien mogelijk herstellen of verlichten zij de materiële en immateriële schade. Slachtofferhulp Nederland is te bereiken op 0900-0101 (2,8 cent per minuut, starttarief 9,51 cent, plus gebruikelijke belkosten). Het nummer is beschikbaar van maandag t/m vrijdag van 09:00 tot 17:00. Mailen kan ook via het contactformulier. Kijk voor meer informatie op: http://www.slachtofferhulp.nl

  • Hulplijn Seksueel Geweld

De Hulplijn Seksueel Misbruik is bedoeld voor jongeren en volwassenen die recent of in het verleden slachtoffer zijn geworden van seksueel misbruik of seksueel geweld. Bij deze hulplijn zitten deskundige medewerkers voor klaar om naar het verhaal te luisteren. Vervolgens verwijzen zij slachtoffers door naar de juiste hulpinstantie. De Hulplijn Seksueel Misbruik is van maandag tot en met vrijdag van 09.00 tot 17.00 te bereiken via het telefoonnummer 0900-999001 (2,76 cent per minuut en 9,4 cent per gesprek, plus gebruikelijke belkosten). Het is ook mogelijk om anoniem te bellen. Je kunt ook een mail sturen via het contactformulier op de website. Kijk voor meer informatie op: www.hulplijnseksueelmisbruik.nl

Kom in actie

Kom in actie voor 3FMN Serious Request 2014. Je kunt op allerlei manieren helpen. Kijk op www.3fm.nl/kominactie voor inspiratie over de leukste en meest succesvolle acties in het land, of voor kant-en-klare acties. Met de opbrengst van 3FM Serious Request 2014 wil het Rode Kruis slachtoffers van seksueel geweld in conflictgebieden helpen hun leven weer op te bouwen. Met recht een doel om voor in actie te komen.

Klopt het dat jullie zelf actief mensen telefonisch benaderen om te doneren?

Nee, dit klopt niet. 3FM en het Rode Kruis benaderen mensen niet actief via de telefoon met de vraag om te doneren voor 3FM Serious Request 2014. Wel kun je zelf een plaatje aanvragen per telefoon of een donatie doen. Kijk voor alle mogelijkheden om te doneren op www.3fm.nl.

Wat is het IBAN-nummer van gironummer 661?

Wil je niet onze onlinedoneermodule gebruiken voor 3FM Serious Request 2014, maar gewoon zelf geld overmaken via internetbankieren? Dan kun je het bedrag overmaken op IBAN-nummer NL56 INGB 0000 0006 61 (7 nullen), t.n.v. het Nederlandse Rode Kruis in Den Haag.