Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Actueel Nieuws "De meeste mensen die je spreekt hebben nooit hun land willen verlaten"
25 januari 2016 |

"De meeste mensen die je spreekt hebben nooit hun land willen verlaten"

#GewoneMensen - Schrijver Arthur Japin werkt mee aan een artikel over vluchtelingen in National Geographic Magazine. Dit doet hij in samenwerking met Raymond Rutting en het Rode Kruis. "Vluchten vergt veel moed, heb ik geleerd uit de ontmoetingen met vluchtelingen", zegt Japin.  

Japin 2015 staande foto hr Corbino.jpgWat dreef jou om vluchtelingen te interviewen?

"Net als de meeste mensen zag ik, toen de vluchtelingenstroom op gang kwam, dat er iets gebeurde dat niet alleen hun levens maar ook ons land en mijn leven voorgoed zou veranderen. Het maakte me onrustig en onzeker omdat ik niet goed begreep wat het inhield. Ook dit geldt denk ik voor de meeste van ons. Onwetendheid kweekt onrust, in mij evengoed als in de samenleving.
Er zat dus wat mij betreft maar 1 ding op: meer te weten komen. Op zoek gaan naar het gevoel en de betekenis erachter. In die zin is dit hetzelfde wat ik doe in mijn romans: ik heb een vraag bij een periode uit de geschiedenis en zoek het antwoord door te kijken naar een mens die de periode heeft meegemaakt. In dit geval kijk ik niet terug in de tijd, maar om me heen." 

Wat ging er door je heen tijdens de gesprekken met vluchtelingen?

"Ik heb geprobeerd te kijken en te luisteren zoals ik dat ook in mijn werk doe. Dat wil zeggen zonder plan of oordeel, een ontmoeting, een gesprek tussen mensen. Open en – voor zover mogelijk – zakelijk kun je vaak dichter bij iemand komen dan wanneer je begint vanuit een vooropgezette emotie. Hierdoor kon ik ook de meest heftige verhalen aanhoren, zonder de fout te maken dat het verdriet van degene tegenover me mijn verdriet werd. Dat zou mij hebben verstikt en bovendien niet eerlijk zijn geweest.  Wat niet wil zeggen dat ik niet heb moeten huilen. Dat is onvermijdelijk bij de aanblik van levens die zo ingrijpend zijn bedreigd en overhoop zijn gegooid. Soms is het wel erg, erg veel."

 

"Als je buren worden verbrand, je kinderen bedreigd, je naasten geëxecuteerd dan vlucht je puur uit lijfsbehoud."

 
Wat hoop je met de verhalen te bereiken?

"Vluchten vergt veel moed, heb ik geleerd uit deze ontmoetingen. Je hele bestaan achterlaten is een van de grootste uitdagingen waarvoor een mens kan komen te staan. Ik hoop dat kijkers en lezers als ze de foto’s en de korte impressies zien van de vluchtelingen die ik heb gesproken, heel even stilstaan bij de mens achter de cijfers."

JalalHamza.jpg Alle bagage van Jalal, Hamza en Sam is overboord gegaan. (Foto: Raymond Rutting)

Welk verhaal heeft jou het meest aangegrepen?

"De meeste mensen die je spreekt hebben nooit hun land willen verlaten. Ze hadden alles en zijn nu alles kwijt. Maar als je buren worden verbrand, je kinderen bedreigd, je naasten geëxecuteerd dan vlucht je puur uit lijfsbehoud. Een van de ingrijpendste ontmoetingen was met iemand die zijn familie en land zo miste, zijn situatie hier als zo uitzichtloos ervoer dat hij suïcidaal was."

 

"Mocht ik ooit in een situatie komen als de mensen die ik heb gesproken, dan hoop ik dat ik dezelfde moed kan opbrengen als zij."

Hoe verliepen de gesprekken?

"Ieder gesprek was een blijk van vertrouwen. Ieder mens toont zijn emoties anders. Sommigen waren vooral bang om met hun verhalen de achterblijvers te schaden. Vanaf het eerste gesprek vloeiden de tranen.  Geen wonder."

Vlucht jij zelf ook als het in Nederland gevaarlijk wordt?

"Als kind al, 11 jaar na de Tweede Wereldoorlog geboren, dacht ik: wanneer zou dat moment zijn geweest dat mensen begonnen te begrijpen dat ze, wilden ze overleven, uit hun land weg zouden moeten gaan en alles achterlaten. Wanneer neem je die beslissing? Hoe lees je de tekenen? Welke afwegingen maak je? Dus ja, mocht ik ooit in een situatie komen als de mensen die ik heb gesproken, dan hoop ik dat ik dezelfde moed kan opbrengen als zij."

Foto Arthur Japin gemaakt door Corbino

Bekijk hier alle portretten en verhalen van Gewone Mensen