Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Actueel Nieuws "Please, give us dignity"
7 september 2015 |

"Please, give us dignity"

​Vluchtelingen ​- Gijs de Vries, directeur van het Nederlandse Rode Kruis reisde naar Athene en Kos en zag hoe Angelica en Ireen van het Griekse Rode Kruis met veel te weinig mensen en een gebrek aan middelen de best mogelijke opvang voor vluchtelingen proberen te realiseren. Hun innige wens blijkt zo simpel: waardigheid voor de mensen die een gruwelijke tocht achter de rug hebben.

 

 Aankomst-op-Kos-640.jpg

 Op het Griekse eiland Kos zwelt de enorme noodsituatie dagelijks aan. Slechts weinig vluchtelingen hebben geld voor de doortocht naar Athene.

"'We hebben nauwelijks mensen en middelen om de dagelijkse stroom vluchtelingen een veilig onderkomen te geven', vertelt Angelica die ik heb ontmoet in Athene. Ze geeft leiding aan het kleine Griekse team dat zich ontfermt over de stroom hulpeloze mensen die voor het eerst voet op Europese bodem zetten. Een hulpoperatie van deze omvang vraagt het uiterste van alle betrokken partijen, bedenk ik. 'Maar de praktijk is weerbarstig', vervolgt ze, alsof ze mijn gedachten kan lezen.

Onthutsende cijfers

Als je bedenkt dat de omstandigheden ook voor Angelica en haar team verre van optimaal zijn, levert ze met haar team echt geweldig werk. Tot en met augustus 2015 zijn in het Middellandse Zeegebied maar liefst 265.000 mensen aangekomen. 159.000 in Griekenland, 104.000 in Italië, 2.000 in Spanje en 90 in Malta. Dit zijn aantallen die me raken. Geen wonder dat de situatie is geëxplodeerd.  Over Athene hoor ik nog meer onthutsende cijfers. Dagelijks stromen 3.000 tot 4.000 mensen op de vlucht de stad binnen. Ze bivakkeren op de pleinen, maar ook op locaties in de stad waar ze niet te zeer opvallen. Overal zie je families, vrienden en individuen die overduidelijk op doorreis zijn.

Eén opvangcentrum

Ondertussen telt Griekenland maar 1 opvangcentrum gefinancierd door de overheid. Het staat in Athene. Dit zegt genoeg over de prioriteiten van de Griekse regering. Het kamp heet Eleonas en biedt tijdelijk onderdak, voeding en kinderopvang aan maximaal 140 gezinnen, die per 2 een wooncabine moeten delen. Gemiddeld verblijven er 500 tot 700 mensen gedurende 2 tot 3 dagen in het centrum en is de dagelijkse uitstroom zo'n 600. Vrijwilligers van het Griekse Rode Kruis proberen er ondanks deze enorme aantallen maar het beste van te maken in dit opvangcentrum. Des te wranger als je hoort wat er wordt gezegd over dit centrum. 'It's built to hide refugees from the Greek middle class.' Ik signaleer maar weinig hoop, zeker in het licht van de enorme omvang van de problematiek en helemaal nu Griekenland zelf in een diepe crisis zit. De bevolking is sceptisch. De hulp die nodig is, ligt voor de hand. Angelica geeft me een top-5 van wat ze nodig heeft om met haar team goede hulp te kunnen verlenen. 'Offer dignity' prijkt absoluut bovenaan haar lijst. 'We moeten de vluchtelingen toiletten, medische zorg, wasgelegenheid, onderdak en eten kunnen geven'. 

Vier toiletten

Veel vluchtelingen kwamen Griekenland binnen via Kos, dichtbij de Turkse kust, op 430 kilometer van Athene. Het Griekse eiland biedt inmiddels een mensonterende aanblik van tentjes en slaap- of rustplekken, lekke bootjes en zwemvesten langs de kustlijn. De temperatuur stijgt dagelijks tot boven 30 graden. Er is nauwelijks water voor de eerste hygiëne. Ik tel slechts 4 toiletten. Mensen doen behoeftes her en der, de geur is bedwelmend. Onvoorstelbaar dat de burgemeester hier niets aan doet. Ondertussen komen per dag 1.000 mensen aan, terwijl maar 600 genoeg geld hebben om de boot naar Athene te betalen. Op deze manier zwelt de enorme noodsituatie op dit eiland dagelijks aan. De aankomend winter werpt daarbij zijn schaduw vooruit, de temperatuur 's nachts is nu nog te doen ....

Zeven vrijwiliigers

Ireen leidt op Kos een Rode Kruis-team van 7 vrijwilligers die dit naast hun gewone werk, 's avonds en in de weekends doen. Zo'n 2 keer per week delen zij voedselpakketten uit, en verder geven ze wat begeleiding, kinderopvang en kleine hand-en-spandiensten. Dit alles vanuit de kamer van de zoon van Ireen. Want een echt kantoor of opslagruimte heeft het team niet. De lokale bevolking en toeristen springen bij, maar het zijn druppels op een gloeiende plaat. Gelukkig mag het Britse Rode Kruis nu 18 toiletten leveren plus hygiëne-pakketten, water en voedselpakketten.  

Toenemende weerstand

Het is niet zo gek dat er spanningen zijn tussen de bevolking van Kos en de vluchtelingen. De special forces, die zijn ingesteld om de opvang enigszins in banen te leiden, stralen weinig medemenselijkheid uit. Het 30.000 bewoners tellende Kos kampt inmiddels met 5.000 extra mensen - nota bene 1 op 6. En de burgemeester lijkt gevangen tussen het sentiment van de bevolking, zijn eigen 'visie' en het gebrek aan ingrijpen van de Griekse regering. Hij wil vooral snelle registratie om de mensen meteen door te kunnen sturen – vaak binnen een dag. De bevolking die het momenteel zelf ook moeilijk heeft door de Griekse crisis kijkt ofwel lijdzaam toe, maar met name onder taxichauffeurs, hotel- en restauranthouders bespeur ik toenemende weerstand. Hun inkomsten zijn gehalveerd en men vreest volgend jaar een extra dip in het toerisme. Ik citeer: 'Jullie in Europa gaan de problemen nog meer krijgen – een kwestie van tijd.'

Gruwelijkheden

In de hoofden van de vluchtelingen spookt het onverminderd van de gruwelijkheden: over de enorme som geld die ze de mensensmokkelaar moesten betalen, over de helse tocht en de gevaren onderweg, het afzien, het ontheemde gevoel, en het lange, lange wachten op – ja, wat eigenlijk?"

 

60 Miljoen mensen op de vlucht 

60 Miljoen mensen wereldwijd zijn op de vlucht voor conflict en geweld in eigen land. Zij hebben huis en haard verlaten, op zoek naar veiligheid voor zichzelf en hun gezin. Al deze mensen hebben dringend hulp nodig. Water, huisvesting, voedsel en medische zorg. Laat ons niet kiezen.

Of geef op Giro 6868, IBAN-nummer NL83 INGB 0000 0068 68 (6 nullen), ten name van het Nederlandse Rode Kruis in Den Haag.