Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Actueel Nieuws Hoe kunnen we voedseltekorten door El Niño voorkomen?
5 april 2016 |

Hoe kunnen we voedseltekorten door El Niño voorkomen?

#ElNiño - Maarten van Aalst, klimaatwetenschapper van het Rode Kruis Climate Centre legt uit hoe landen in Afrika in de toekomst de voedseltekorten als gevolg van El Niño kunnen beperken.

Zuid-Soedan-Droogte-ElNiño.jpg
  Door de droogte moet dit kind een lange afstand lopen om water te halen. (Foto: Tom Stoddart)

“Soms zijn problemen deels te voorkomen als je vooraf genoeg maatregelen neemt”, zegt Maarten van Aalst. Op dit moment stroomt geld voor noodhulp pas binnen als de ramp gebeurd is en de gevolgen verschrikkelijk zijn. “Het is belangrijk dat er geld beschikbaar komt om rampen te voorkomen, zodat we mensen kunnen voorbereiden op extreme weeromstandigheden tijdens een El Niño of een La Niña. Dit kost minder dan noodhulp achteraf, en op de langere termijn worden er steeds minder mensen getroffen door extreem weer en voedseltekorten.” 
 

“Eigenlijk zou er nergens voedselschaarste moeten zijn. Over de hele wereld wordt er wel degelijk genoeg eten verbouwd.”

Het weerverschijnsel El Niño

El Niño is een variatie in het globale klimaat die eens in de 4 tot 7 jaar voorkomt. Er komt warmer water naar boven in een groot deel van de Stille Oceaan, wat ook een wisselwerking heeft met grote windpatronen. Dat heeft effect op het weer over de hele wereld. In Afrika wordt het in het zuiden vaak droger en in het oosten vallen er extreme regenbuien. De droogte die nu plaatsvindt in het zuiden van Afrika past in het patroon van El Niño.

Na El Niño vaak La Niña

Na een El Niño is de kans groot dat er een La Niña volgt. Deze werkt eigenlijk tegenovergesteld. Op plekken waar het tijdens El Nino vaak natter wordt, is het bij een La Nina vaak droger en andersom. “Helaas komt dat voor de huidige droogte in Afrika te laat. De oogsten zijn al mislukt en het voedseltekort is er nu al”, zegt Maarten. “Het is daarom vooral ook belangrijk om al eerder maatregelen te nemen zodat de gevolgen van de droogte, zoals voedselschaarste, minder groot zijn.”

ElNino-Maarten-van-Aalst-Zuid-Soedan.jpg
  De rivier is uitgedroogd. Dit jongetje zoekt naar het laatste beetje water. 
  (Foto: Tom Stoddart, ICRC)

Voorbereiding op extreme weeromstandigheden

“Eigenlijk zou er nergens voedselschaarste moeten zijn. Over de hele wereld wordt er wel degelijk genoeg eten verbouwd,” zegt Maarten. Het probleem hangt vaak nauw samen met armoede en de capaciteit van de overheid in die landen om met droogte, of overstromingen, om te gaan. “Het Rode Kruis probeert onder andere met Partners for Resilience en het Prinses Margriet Fonds, bevolkingsgroepen voor te bereiden op extreme weersomstandigheden.”

“Met simpele aanpassingen kan het Rode Kruis voedseltekort door El Niño in Afrika beperken.”

Tips bij droogte

Early Warning systemen kunnen de bevolking waarschuwen dat er mogelijk een droge periode aankomt. “Wij proberen wetenschappelijke voorspellingen te vertalen tot simpele praktische tips die mensen kunnen toepassen”, zegt Maarten. “In gebieden waar droogte voorkomt kunnen mensen bijvoorbeeld zaden planten die tegen droogte kunnen. Ze kunnen zich verplaatsen naar een plek waar meer vruchtbare grond is. Of ze kunnen proberen hun inkomen deels te halen uit andere activiteiten dan landbouw, zodat ze met wat ze dan verdienen eten kunnen kopen dat geïmporteerd wordt.”

Namibië-Rode-Kruis-Voedselhulp.jpg
  Rode Kruis-vrijwilligers in het Namibische dorp Opuwo delen dagelijks aan 300 mensen voedsel uit. (Foto: Rosemary Nalisa, IFRC)

Tips bij overstromingen

Ook bij overstromingen worden Early Warning systemen toegepast. Mensen krijgen dan praktische informatie. Bijvoorbeeld dat ze zichzelf en anderen in veiligheid moeten brengen, of hun oogst tijdelijk hoger opslaan zodat niet alles verloren gaat in het hoge water. Er kunnen ook structurele maatregelen worden genomen zoals het bouwen van dammen. Maar soms biedt het water ook kansen. “In Kenia heeft het Rode Kruis zaden uitgedeeld die goed groeien bij extreme regenval. Nu hebben deze boeren een goede oogst,” zegt Maarten. “We hopen dat we dit in meer landen kunnen doen, zodat mensen minder kwetsbaar worden en minder afhankelijk van noodhulp.”

Fondsen werven om ramp te voorkomen

Om de Afrikanen te helpen zich beter voor te bereiden op droogte en overstromingen, is er meer geld nodig. Daarom is het belangrijk dat er al fondsen worden geworven voordat de ramp er is. Op dit moment is deze manier van denken nog niet genoeg in de samenleving doorgedrongen. “We zijn op weg, maar het kan beter. Het is beter met hulp een ramp te voorkomen, dan na de ramp noodhulp te verlenen,” zegt Maarten.

Jij kunt iets doen!

Het Rode Kruis helpt in Afrikaanse landen waar de droogte heeft toegeslagen. Wil jij ons helpen meer projecten op te zetten in Afrika om de mensen te ondersteunen die lijden door de droogte?

 ​

Of geef op Giro 7244, IBAN-nummer NL19 INGB 0000 0072 44 (6 nullen), ten name van het Nederlandse Rode Kruis in Den Haag.

Artikel delen?