Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Actueel Nieuws "Thank God I'm in Italy" - Blog 3
7 juni 2015 |

"Thank God I'm in Italy" - Blog 3

#Bootvluchtelingen - Merlijn Stoffels is afgereisd naar Sicilië om verhalen op te tekenen van de bootvluchtelingen. Als er een nieuwe boot met vluchtelingen is aangekomen, ontmoet hij een Nigeriaan. Europa stond volgens de jongen nooit op zijn lijstje.
blog31.jpg

"De boot met vluchtelingen komt toch later, sms't Laura Bastianetto, mijn collega van het Italiaans Rode Kruis. We hadden afgesproken om 5 uur 's ochtends naar de haven te vertrekken om samen met de Rode Kruis-hulpverleners de boot van de Italiaanse kustwacht op te wachten. Maar het duurt langer, omdat ze nog meer bootjes met vluchtelingen moeten oppikken. Uiteindelijk komt het schip pas eind van de middag aan.

De verslaggever van EenVandaag, Kimo Demoed, besluit zijn vrije ochtend te gebruiken om de viceburgemeester en de voorzitter van het Rode Kruis is Sicilië, Rosario Valastro, te interviewen. Beiden bevestigen de enorme behoefte aan meer hulp, en hekelen Europa dat landen in het Middellandse Zeegebied laat opdraaien voor de humanitaire hulp aan vluchtelingen. Volgens Valastro heeft de lokale bevolking de afgelopen jaren volop bijgedragen door kleding, lakens en andere hulpgoederen te geven aan de vluchtelingen. Helaas begint die bron nu op te drogen. De mensen hebben er het geld niet naar om dit te blijven doen. De aantallen worden volgens hem bovendien nu zo groot dat de hulpoperatie het eiland Sicilië boven het hoofd is gegroeid. De burgemeester onderstreept het belang van de onafhankelijke rol van het Rode Kruis. Bij de verstrekking van noodhulp wordt immers geen onderscheid gemaakt tussen huidskleur, geloof of afkomst. De migranten durven door de neutrale rol van de noodhulporganisatie vrijuit te praten tegen hulpverleners van het Rode Kruis. Zonder dat het consequenties heeft voor het verkrijgen van een vluchtelingenstatus. Durven praten is vooral belangrijk bij het verwerken van psychische trauma's.

blog32.jpg 

Ineens moeten we ons haasten om op tijd in de haven te zijn. De ploeg maakt nog snel een opname van het stadhuis, met op de voorgrond het symbool van de Siciliaanse stad, de Fontana dell'Elefante, een fontein met een obelisk en een gebeeldhouwde olifant die de stad nota bene tegen onheil van zee moet beschermen. Op de gezellige, drukbezette terrassen rond de fontein krijgen de toeristen een kopje koffie en heerlijke taartjes geserveerd. Je zou bijna in vakantiestemming komen. Het voelt onwerkelijk dat straks, een paar honderd meter verderop, bootvluchtelingen zullen aankomen.

 

In de haven zijn de voorbereidingen voor de landing al in volle gang. Tenten worden opgezet waarin de artsen en verpleegkundigen medische controles gaan uitvoeren. Er komen drie ambulances aanrijden voor de mensen die direct naar het ziekenhuis moeten worden vervoerd. Zwangere vrouwen worden ook standaard voor controle naar het ziekenhuis gebracht. Ondertussen worden de vrachtwagens met hulpgoederen zoals water, voedsel, sokken en schoenen uitgeladen. In het Rode Kruis-team zijn psychologen aanwezig. En voor de vluchtelingen die geen Engels spreken enkele tolken. Er staan hulpverleners klaar om vluchtelingen te helpen die aan hun naasten willen laten weten dat ze nog in leven zijn, of die op zoek zijn naar familieleden waarmee ze het contact verloren zijn. Het Rode Kruis zal hen proberen op te sporen via de zusterorganisaties in de landen van herkomst.

 

In de verte zie ik het schip aankomen met aan boord zo'n 380 vluchtelingen. Ik kan de gezichten van de vluchtelingen langzaam onderscheiden. Door ruimtegebrek zitten de opvarenden dicht tegen elkaar op de grond en op het voordek. Honderden mensen, allemaal met een eigen verhaal. De vluchtelingen kijken naar de journalisten die foto's en video-opnames van ze maken. Het geeft me een ongemakkelijk gevoel. De spanning is van de gezichten af te lezen.  De loopbrug gaat uit en dan zetten ze een voor een hun eerste stap op Europese bodem. In de meeste gevallen op blote voeten. Niemand heeft bagage bij zich. En waarschijnlijk heeft geen van hen een idee wat hen te wachten staat.

 

De hulpverleners dragen mondkapjes om te voorkomen dat ze besmet raken met virussen. Het is een naar gezicht, maar de risico's zijn te groot om het niet te doen, zegt de Rode Kruis-arts. Medische controles zijn belangrijk voor de vluchtelingen, maar ook om te voorkomen dat ziektes, zoals ebola naar Europa komen. De zieke mensen worden als eerste opgevangen en op een brancard of in een rolstoel weggebracht. Je ziet de ontreddering en verwarring in hun ogen. Daarna volgen de minderjarigen die alleen zijn gekomen, zo'n tien deze landing. Daarna volgen de ouders met kleine kinderen, de ouderen. En daarna de rest. Er zijn dit keer opvallend veel jonge mannen. Iedereen wordt getemperatuurd. De handen worden ontsmet. Daarna krijgen ze water en sokken. Hier en daar is er een lachje van geluk. Dat verandert als ze schoenen krijgen uitgereikt. De Adidas-gympen gaan meteen aan. Een klein jongetje springt van blijdschap in de rondte op zijn nieuwe schoenen. De maaltijd wordt direct verorberd. Logisch - de meesten hebben dagen niets gegeten. De Rode Kruis-hulpverleners proberen met zoveel mogelijk mensen een praatje te maken, om ze zich welkom te laten voelen. Ik zie dat ze spelen met de kinderen. Vertederend.

 blog33.jpg

Over één van de hekken leunt een jongen. Hij kijkt triest. 'Thank God I'm in Italy, thank God I'm in Italy', zegt hij steeds opnieuw. De 22-jarige Nigeriaan was bang dat hij de gevaarlijke overtocht niet zou overleven. In Nigeria was hij zijn leven niet meer zeker, vanwege het conflict. Hij vertelt over de gruwelen onderweg naar Libië, waar hij van plan was om te gaan wonen. Europa stond nooit op zijn lijstje. Maar toen zijn broer voor zijn ogen vermoord werd, alleen omdat hij geld vroeg voor de werkzaamheden die hij had verricht, kon hij niet anders dan vluchten. 'De mensen worden afgeslacht als geiten', verzucht hij bitter. Vlak voor zijn vertrek komt hij erachter dat zijn zusje en kleine broertje, die nog in Nigeria woonden ook zijn vermoord. Er biggelt een traan over zijn wang. Hij veegt die snel met een zakdoek weg. 

 

Ik kijk naar mijn Rode Kruis-collega Wendy die het gesprek filmt. Aan haar gezicht zie ik dat het verhaal haar erg heeft geraakt. Ik heb het zelf ook even te kwaad. Als troost leg ik mijn hand even op de schouder van de jongen. Het liefst zou ik hem geld willen geven of iets anders, maar dat is tegen de regels van het Rode Kruis. De jongen loopt weg op zijn nieuwe sneakers en gaat op de grond zitten. Onzeker kijkt hij om zich heen. Zo alleen ziet hij er heel kwetsbaar uit. In spanning wacht hij af of zijn naam wordt omgeroepen. Als dat gebeurt, springt hij op. Voor het eerst zie ik hem glimlachen. Hij rent naar de bus die hem naar het opvangcentrum zal brengen. Hoe het met hem zal aflopen, zal ik nooit weten. Ik hoop dat hij in zijn verdere leven meer geluk zal hebben, maar ik realiseer me dat hij nog een lange weg te gaan heeft."

Dit is het derde blog van Merlijn over de bootvluchtelingen. Lees zijn eerste blog over de grote aantallen vluchtelingen die de oversteek wagen. En tweede blog over de jonge Malinees die zijn ouders nooit meer zal zien.

 

Geef op giro 7244

Het Rode Kruis roept Nederland op de humanitaire hulp aan de bootvluchtelingen te steunen. Laat de bootvluchtelingen niet aan hun lot over. Geef op IBAN-nummer NL19 INGB 0000 0072 44 (6 nullen), ten name van het Nederlandse Rode Kruis in Den Haag.