Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Actueel Nieuws Update 3FM Serious Request 2014: "Geen pil tegen seksueel geweld"
15 juli 2015 |

Update 3FM Serious Request 2014: "Geen pil tegen seksueel geweld"

#3FMSeriousRequest - In december 2014 zamelde 3FM Serious Request een bedrag in van  € 12.380.438. Hiermee gaat het Rode Kruis hulp bieden aan slachtoffers van seksueel geweld in conflictgebieden. Een update over de hulpverlening en een inkijkje hoe hulpverleners omgaan met dit extreem gevoelige onderwerp.

 

“Toen ik in de jaren zeventig stage liep bij een huisartsenpraktijk in een klein Nederlands dorp, verbaasde het me dat er een speciaal spreekuur was voor vrouwen en meisjes die aan de pil wilden. Daar kwam natuurlijk niemand op af. Stapte je op vrijdagmiddag om 2:00 uur de praktijk binnen, dan wisten je buren meteen hoe de vork in de steel zat.” Aan het woord is Rode Kruis-programmacoördinator Greet de Vries, verantwoordelijk voor de besteding van de opbrengst van 3FM Serious Request 2014.  

Rampzalig 

“Diezelfde situatie, maar dan in een extreme setting, zie ik nu in de overvolle wachtruimtes van gezondheidsklinieken in conflictgebieden", vervolgt Greet. "Om prioriteiten  te kunnen bepalen, vraagt de arts in de wachtruimte rond wie waar voor komt. Rampzalig voor de vrouwen en meisjes die verkracht zijn en de moed hebben verzameld om naar een kliniek te komen. Dankzij de opbrengst van 3FM Serious Request kunnen we ze snel en effectief helpen met gescheiden ruimtes speciaal voor vrouwen. Dit maakt de tocht naar een kliniek laagdrempeliger.” 

Schaamte

De cijfers liegen er niet om. Wereldwijd wordt naar schatting één op de vijf vrouwen verkracht of op een andere manier seksueel misbruikt. In conflictgebieden ligt dit aantal nog hoger, omdat gewapende groeperingen seksueel geweld inzetten als vernederend en vernietigend oorlogswapen. Het exacte aantal vrouwen en meisjes is moeilijk te bepalen. Greet: “Slachtoffers zwijgen vaak uit schaamte, of uit angst om verstoten te worden. De meeste vrouwen dragen de gruwelijkheden levenslang met zich mee. Ook mannen en jonge jongens zijn slachtoffer van seksueel geweld. Hier rust een nog groter taboe op.”

Voorkomen is verdwenen

Een belangrijke stap in de hulpverlening is erkenning en herkenning van seksueel geweld en de verstrekkende gevolgen voor de slachtoffers. Greet: “Wat dat betreft heeft 3FM Serious Request al een belangrijk verschil gemaakt. Er wordt over gepraat. Hier in Nederland, maar ook in de landen waar we dit onderwerp goed op de kaart gaan zetten. Dit helpt slachtoffers te beseffen dat ze er niet alleen voor staan. En minstens zo belangrijk, we willen ook de gewapende groeperingen bereiken. We willen strijders ervan overtuigen dat ook in oorlogstijd wel degelijk grenzen zijn aan wat je een ander aandoet. Dat gaat niet van de ene op de andere dag. Seksueel geweld is geen ziekte. Er bestaat geen pil tegen, maar je kunt er wél invloed op uitoefenen. Als je seksueel geweld weet te voorkomen, dan is het er gewoon niet.”

Eerste 72 uur van levensbelang

Medische hulp aan slachtoffers is essentieel in de eerste 72 uur na de verkrachting. In die eerste uren kunnen seksueel overdraagbare aandoeningen tijdig worden gediagnosticeerd en behandeld. Ook kunnen vrouwen een ongewenste zwangerschap voorkomen met de morning after pil. Na deze eerste noodzakelijke medische hulp biedt het Rode Kruis psychosociale hulp en indien nodig een veilige plek in een opvanghuis. Herstel staat voorop, maar er is ook aandacht voor de toekomst. Met een beroepsopleiding of een startkapitaal krijgen de vrouwen kans op economische zelfstandigheid. Greet: “Op deze manier werken we al in de Democratische Republiek Congo en Colombia. Nu zijn we ook gestart in Zuid-Soedan. We hopen op een olievlekeffect. Als we goede resultaten boeken in  het ene land, is de kans groter dat we ook in naburige landen seksueel geweld hoog op de agenda krijgen.”

Vrijwilligers: cruciaal en kwetsbaar

“Deze projecten staan of vallen met de inzet van vrijwilligers”, vervolgt Greet.  “De vrijwilliger is de vertrouwenspersoon van het slachtoffer en blijft erveel mogelijk bij tijdens het hele traject. Van ziekenhuisbezoek tot aan gesprekken bij de autoriteiten. Ze krijgen vaak met echt heftige verhalen te maken. We trainen ze dan ook intensief en bieden psychologische begeleiding. En vergeet niet dat deze mensen werken in een conflictgebied. De afgelopen jaren is de veiligheidssituatie voor hulpverleners sterk verslechterd. Het Rode Kruis-embleem is allang geen garantie meer voor veiligheid.  Sterker nog, in sommige landen is een hulpverlener zelfs een target.”

Niet in de koude kleren

Dat de verhalen van de slachtoffers je niet in de koude kleren gaan zitten, weet Greet zelf ook. “Wanneer we samen met 3FM een thema kiezen, doen we vooraf veel onderzoek. Als ik me inlees in de situatie  en de persoonlijke verhalen van slachtoffers, dan moet ik na een uur de documenten echt even opzij leggen. Het wordt dan gewoon te veel, het raakt je.”


Bestedingen per juni 2015

  • DR Congo € 3,2 miljoen
    Belangrijkste thema’s:
    - Opvanghuizen
    - Medische en psychosociale zorg
    - Versterken van gemeenschappen
    - Economische zekerheid
    - Gesprekken met gewapende groeperingen

 

  • Colombia € 1 miljoen
    Belangrijkste thema’s:
    - Opvanghuizen
    - Medische en psychosociale zorg
    - Training medisch personeel
    - Economische zekerheid
    - Gesprekken met gewapende groeperingen

 

  • Zuid-Soedan € 1,8 miljoen
    Belangrijkste thema’s:
    - Medische en psychosociale zorg
    - Economische zekerheid
    - Versterken van gemeenschappen
    - Gesprekken met gewapende groeperingen