Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Actueel Nieuws "Wat als wij op blote voeten in Europa zouden aankomen" - blog 4
11 juni 2015 |

"Wat als wij op blote voeten in Europa zouden aankomen" - blog 4

#Bootvluchtelingen - Merlijn Stoffels is in Sicilië om verhalen van de bootvluchtelingen op te tekenen. De Nigeriaanse Murudeen heeft zijn dochtertje moeten achterlaten in Nigeria. "Zo'n afschuwelijke en levensgevaarlijke vluchtroute en boottocht onderneem je alleen als je echt geen andere keus hebt." 

IMG_0161.jpg Opvallend vind ik dat de meeste mensen die ik heb gesproken helemaal niet van plan waren om naar Europa te komen, maar geen andere keus hadden.

 

"Al zes jaar heb ik mijn dochter niet in mijn armen kunnen sluiten, zegt de 30-jarige Murudeen uit Nigeria. De enige manier om met haar te communiceren is via Skype, maar meestal heeft Murudeen geen geld om dat te doen. Naast hem staat zijn 25-jarige vrouw Tonina met een droef gezicht instemmend te knikken. Nigeria is reeds lange tijd het toneel van hevige conflicten tussen groeperingen. Sinds 2011 zijn al 23.000 slachtoffers gevallen. Het meeste geweld wordt in het noordoosten van Nigeria gepleegd. Daar woonde ook Murudeen en zijn vrouw. Met beide een andere religieuze achtergrond werden ze met de dood bedreigd, vertelt Murudeen. 

 

Mijn dochter is ongeveer even oud als hun dochter. Ik kan me niet voorstellen hoe het zou zijn om haar van de ene op de andere dag niet meer te kunnen zien. Nooit meer samen knutselen. Nooit meer samen stoeien. Nooit meer met mijn dochter op mijn schoot een boekje voorlezen en haar daarna instoppen in bed. Het lijkt me vreselijk.

 

Uitbuiting en mensenhandelaren  

Deze week heb ik met veel bootvluchtelingen gesproken. De redenen waarom ze naar Europa komen zijn heel divers. De meeste zijn op de vlucht voor geweld, maar ik sprak ook met een vrouw die Ghana had verlaten om een besnijdenis te voorkomen. Een andere vrouw was slachtoffer van seksueel geweld. Opvallend vind ik dat de meeste mensen die ik heb gesproken helemaal niet van plan waren om naar Europa te komen, maar geen andere keus hadden door het geweld in Libië of andere landen waar ze naartoe waren gevlucht. Ook raakten velen van hen onderweg slachtoffer van uitbuiting en mensenhandelaren. Natuurlijk zijn er ook bootvluchtelingen die door armoede of klimaatverandering genoodzaakt zijn om de oversteek naar Europa te wagen. Maar deze afschuwelijke en levensgevaarlijke vluchtroute en boottocht onderneem je alleen als je echt geen andere keus hebt. 

 IMG_9910.jpg

Tonina en Murudeen hopen dat ze hun dochter over kunnen laten komen als ze ooit verblijfspapieren krijgen.

 

Murudeen begint te vertellen. Als de moeder van Murudeen wordt vermoord besluiten hij en Tonina te vluchten. Hun dochter, toen twee maanden oud, laten ze achter bij de broer van Murudeen. Uit angst dat de baby de tocht naar een veiliger plek om te wonen niet zal overleven. Samen vluchten zou te gevaarlijk zijn, dus dat doen Murudeen en Tonina apart. Te voet vertrekken ze beiden naar Libië, want geld voor vervoer hebben ze niet. Murudeen wordt in Libië zonder proces opgesloten in de gevangenis, vertelt hij. Als hij weet te ontsnappen, vertrekt hij met de boot naar Europa. Ook voor Tonina blijkt Libië te gevaarlijk. Pas sinds een paar maanden heeft het echtpaar elkaar dankzij het Rode Kruis weer gevonden. Ze blijken beiden toevallig in Italië terecht te zijn gekomen. Als ze ooit verblijfspapieren krijgen, hopen ze hun dochter over te kunnen laten komen. Maar de verloren tijd samen het haar zullen ze nooit meer in kunnen halen, zegt Murudeen verdrietig. Het liefst zouden ze terugkeren naar Nigeria, maar voorlopig is dat te gevaarlijk. 

 

Uitzichtloos en leeg

Of de bootvluchtelingen nu in Europa mogen blijven of niet, het minste wat we kunnen doen is hen een menswaardige opvang bieden bij hun aankomst. Daarvan ben ik door het verdriet en de angst in de ogen van de vluchtelingen meer dan ooit overtuigd geraakt. Andersom zouden we dat zelf toch ook willen, als we in hun schoenen zouden staan. Of liever gezegd op blote voeten in Europa zouden aankomen. Tegelijk ben ik er meer dan ooit van overtuigd dat er meer hulp moet komen in de regio's waar de conflicten zich afspelen. Waarmee natuurlijk niet alle, maar wel veel van de ellende kan worden voorkomen. 

 IMG_0302.jpg

Een Senegalese bootvluchteling spreekt vloeiend Italiaans en maakt aan de lopende band grapjes tegen vrijwilligers. 

 

Het is tijd om Sicilië te verlaten. Voordat ik vertrek naar het vasteland van Italië vraag ik me af hoe de opvang in Europa is. De kampen die ik heb gezien in Italië zijn relatief goed georganiseerd. Dus dat is mooi, maar helaas is het leven van de vluchtelingen vaak net zo uitzichtloos en leeg als in de andere opvangkampen die ik heb bezocht. Gelukkig zijn er ook lichtpuntjes, zoals een Senegalese bootvluchteling die in 2011 aankwam in Italië. Hij kreeg papieren en vond werk in Sicilië. In zijn vrije tijd is hij nu vrijwilliger bij het Rode Kruis als een van de tolken die bijna altijd aanwezig zijn wanneer bootvluchtelingen aan land komen in Catania dat inmiddels zijn stad is geworden. Mooi om te zien hoe blij hij is met zijn nieuwe leven. Dit geluk gun ik de vele anderen bootvluchtelingen toe. In vloeiend Italiaans maakt hij aan de lopende band grapjes tegen andere vrijwilligers van het Rode Kruis. Ik zie hem schoenen uitdelen aan de bootvluchtelingen met een glimlach op zijn gezicht. Hij hoort er overduidelijk helemaal bij en noemt het een eer om nu anderen te kunnen helpen die in nood zijn - net als hijzelf nog maar zo kort geleden."

 

Lees ook blog 1, blog 2 en blog 3 van Merlijn.

Geef op giro 7244

Het Rode Kruis roept Nederland op de humanitaire hulp aan de bootvluchtelingen te steunen. Laat de bootvluchtelingen niet aan hun lot over. Geef op IBAN-nummer NL19 INGB 0000 0072 44 (6 nullen), ten name van het Nederlandse Rode Kruis in Den Haag.