Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Afdelingen District Twente Actueel Nieuws CCOE en Internationaal Oorlogsrecht
21 januari 2014 |

CCOE en Internationaal Oorlogsrecht

Aan de rand van de voormalige vliegbasis Twente staat een gebouw waarin het CCOE (Civil-Military Co-Operation Centre of Excellence) gevestigd is. Het is een instituut waarin militairen uit NAVO- en daarmee geassocieerde landen een cursus volgen, ter voorbereiding van hun uitzending naar een gebied waarin gewapende conflicten gaande zijn.

De uitgezonden militairen krijgen daar niet alleen te maken met de bevolking of bevolkingsgroepen die bij het conflict betrokken zijn, maar ook met hulpverleners uit de gehele wereld, die ieder hun eigen doelstelling, programma en (al dan niet verborgen) agenda hanteren. Voor allen die hierbij betrokken zijn, maar vooral voor de bevolking ontstaat er dan een zeer verwarrende situatie. Wie weet nog wat je aan iemand hebt? Voor de militairen rijst dan de vraag met wie en onder welke voorwaarden zij kunnen samenwerken, dan wel ongehinderd samenwerken.

Het Internationale Rode Kruis (ICRC) heeft in deze situaties een bijzondere positie. De bekende 7 grondbeginselen waarop het Rode Kruis werkt, zijn vereenvoudigd tot NIHA, dat wil zeggen: Neutral Independent Humaninarian Action. Ofwel: de behoefte aan hulp van allen die bij het conflict betrokken zijn, vormt de basis voor de acties die het ICRC onderneemt. Is de hulpvraag 'beantwoord', dan eindigt de actie.
De werkwijze van het ICRC roept vaak vragen op. Betekent 'neutral & independent' inderdaad dat iedereen een beroep op het Rode Kruis kan doen? Ja. Ook de Taliban in Afganistan bij voorbeeld? Ja, want zij zijn partij in het conflict en de contacten vanuit het ICRC worden ook gebruikt om andere taken, die met het humanitair oorlogsrecht te maken hebben, uit te voeren. Deze taken kunnen zijn het bezoeken van gevangenen, het herstellen van verloren gegane contacten met familieleden en het toezien op een goede uitvoering van de bepalingen van de Geneefse conventies (International Humanitarian Law).

Bij de uitvoering van zijn taken moet het ICRC bijzonder veel aandacht besteden aan het voorkomen van valse beeldvorming. Het ICRC moet vermijden dat het ten onrechte geassocieerd wordt met andere betrokken organisaties. Een ICRC-er die praat met een gevangene kan daardoor gewantrouwd worden door de bewakers. Maar omgekeerd geldt ook: het kan wantrouwen wekken wanneer een gedetineerde een ICRC-er ziet praten met een cipier.

Het ICRC moet dus uiterst voorzichtig en bedachtzaam te werk gaan. Steeds uitleggen waarom het te werk gaat zoal het te werk gaat, aandacht vragen voor onbedoelde en ongewenste conclusies uit contacten en steeds verklaren waarom de gekozen werkwijze verantwoord is. Binnen het gehele spectrum van hulpverlenende organisaties neemt het ICRC een bijzondere plaats in, vooral gerespecteerd vanwege zijn duidelijke opstelling en professionele uitvoering.

De discussies met de cursisten van het CCOE zijn vooral zo boeiend, omdat er lastige dilemma's aan de orde komen. Standaardrecepten voor oplossingen bestaan er niet.
Steeds komen vragen aan de orde als:
-    wat wil het ICRC?
-    hoe zien anderen het ICRC?
-    waarom zien ze het ICRC zo?
-    wat moet in de beeldvorming gecorrigeerd worden?
-    welke actie moet daarop volgen?

Binnen afzienbare tijd zal het CCOE verhuizen naar Den Haag. Helaas komt er dan een einde aan deze Rode Kruis activiteit in Twente. Maar wie interesse heeft voor vraagstukken rondom het Internationaal Oorlogsrecht  kan zich wenden tot het district.

Jaap van de Woord is HOR-vrijwilliger en lid van het Tracingteam Twente.
Namens het Rode Kruis werkt hij mee aan de cursussen die in het CCOE op de vliegbasis Twente gegeven worden.
‚Äč