Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Afdelingen Afdeling Utrechtse Heuvelrug Nieuws Grondbeginselen
19 oktober 2013 |

Grondbeginselen

Grondbeginsel: Menslievendheid

In de spotlight: de grondbeginselen van het Nederlandse Rode Kruis
We hebben er allemaal wel eens van gehoord: de grondbeginselen. We worden allemaal geacht om bij onze activiteiten te handelen volgens dezelfde zeven grondbeginselen.

 

Maar wat zijn nu eigenlijk die grondbeginselen en welke gedachte gaat daarachter schuil? Hier vertellen we iets over de achtergrond van het ontstaan van de grondbeginselen. Te beginnen met Menslievendheid.

Achtergrond

Het Rode Kruis is van huis uit geen organisatie die is gebaseerd op theorieën en abstracte ideeën. De organisatie ontstond op het slagveld. Handen uit de mouwen, doen wat er gedaan moet worden zijn belangrijke kenmerken van het Rode Kruis. In de praktijk bleek dat het Rode Kruis haar werk het beste kan doen als een aantal humanitaire principes strikt werd nageleefd.

Daarom werden in 1965, iets meer dan 100 jaar na de officiële oprichting van het Rode Kruis, tijdens de 20e Internationale Conferentie van het Rode Kruis de zeven grondbeginselen van het Rode Kruis vastgesteld. Deze grondbeginselen vormen de fundamentele principes waaraan alle Rode Kruis activiteiten moeten voldoen en waar iedere Rode Kruis medewerker achter moet staan. Zij zijn een leidraad bij het nemen van beslissingen.

De zeven grondbeginselen zijn:

Menslievendheid, Onpartijdigheid, Neutraliteit, Onafhankelijkheid, Vrijwilligheid, Eenheid en Algemeenheid.
De grondbeginselen vormen het cement dat de stenen bij elkaar houdt. Toch is het niet zo eenvoudig als het klinkt. Het Rode Kruis moet op sommige momenten grondige overwegingen maken en de grondbeginselen interpreteren naar de specifieke context van een situatie.

Menslievendheid

Het Rode Kruis wil lijden van mensen voorkomen en verzachten, vanuit respect voor ieder mens. Het streeft naar tolerantie, vriendschap en samenwerking en naar blijvende vrede tussen mensen.

Het eerste grondbeginsel, menslievendheid, is de essentie en de inspiratie van het Rode Kruis. Hieruit vloeien alle andere grondbeginselen voort. Het is voor veel mensen ook een natuurlijke eigenschap. Het is compassie, wederzijdse hulp, anderen hulp en bescherming bieden. Maar het Rode Kruis bedoelt er meer mee.

Het grondbeginsel Menslievendheid bestaat eigenlijk uit drie elementen:

(Onnodig) lijden voorkomen en verlichten:

Dan gaat het niet alleen om pijn, om lichamelijk lijden, maar om iedere vorm van lijden. Bijvoorbeeld het verlichten van onzekerheid en angst over het lot van een geliefd persoon. Onnodig lijden voorkomen en verlichten kan ook in de vorm van preventie. Zoals door het ontwikkelen van internationale wetgeving op het gebied van menslievendheid om op die manier slachtoffers van gewapende conflicten te beschermen. Of in de vorm van goed voorbereid zijn. Voorbereid op een ramp door regelmatig te (blijven) oefenen, door mensen te (blijven) trainen, door het materiaal op orde te hebben of door te blijven zoeken naar manieren waardoor werkwijzen verbeterd kunnen worden. Lijden voorkomen kan ook op de hele
simpele manier van het publiceren en geven van adviezen in tijden van een hittegolf.

Leven en gezondheid beschermen:

Het Rode Kruis vecht niet alleen tegen het lijden, maar ook tegen de dood. Het probeert levens te redden door middel van haar hulpverlening en bescherming. In oorlogsgebieden maar ook bij rampen en andere humanitaire noodsituaties. In Nederland komen onder andere SIGMA-vrijwilligers en vrijwilligers Bevolkingszorg in actie bij rampen.

Respect voor het individu:

Ook de manier waaróp de hulp wordt gegeven, is voor het Rode Kruis belangrijk. De hulp moet gepaard gaan met tact, begrip, respect en vriendelijkheid. Het Rode Kruis beperkt zich niet tot hulp en bescherming, maar eist respect voor de medemens, zijn leven, vrijheid en geluk. Het Rode Kruis probeert deze waarden ook, namens de slachtoffers van gewapende conflicten en rampen, te communiceren met de autoriteiten en strijdende partijen.

In Nederland geeft het Rode Kruis onder andere op scholen voorlichting over het humanitair oorlogsrecht.