Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Over ons Het Rode Kruis Tijdens en na de Tweede Wereldoorlog

Tijdens en na de Tweede Wereldoorlog

Het Rode Kruis bestaat al ruim 145 jaar. De Tweede Wereldoorlog is een zwarte bladzijde in de geschiedenis van het Rode Kruis waar we ons actief mee bezig houden.

In 2005 erkende het Rode Kruis dat het in de Tweede Wereldoorlog weinig tot niets heeft gedaan om de joodse gemeenschap te helpen. Ook in de opvang van overlevenden na de oorlog liet het Rode Kruis steken vallen. We willen leren van de fouten die destijds gemaakt zijn, om er lessen uit te kunnen trekken voor de toekomst.

Onderzoek door het NIOD

Verschillende historici hebben aandacht besteed aan het Nederlandse Rode Kruis tijdens de Tweede Wereldoorlog, maar bijna zeventig jaar na het einde van de bezetting bestaat er nog steeds geen overzichtsstudie. Daarom hebben we het NIOD (Nederlands Instituut voor Oorlogs,- Holocaust- en Genocidestudies) gevraagd onderzoek te doen naar onze geschiedenis tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog. Het onderzoek duurt vier jaar.

Onderzoeksvragen

In het onderzoek wordt gezocht naar antwoorden op vragen als:
• Hoe heeft het Nederlandse Rode Kruis als humanitaire organisatie gefunctioneerd tijdens de bezetting?
• Hoe keek het Nederlandse Rode Kruis terug op zijn functioneren tijdens de bezetting?
• Zijn er zuiveringen geweest, en zo ja, hoe werd dit gedaan?
• Hoe is het Nederlandse Rode Kruis omgegaan met de kritiek van in de steek gelaten overlevenden? Hierbij krijgt de kwestie van ontbrekende hulp aan vervolgde Joden en politieke gevangenen tijdens de oorlog en bij de naoorlogse repatriëring speciaal de aandacht.
• In hoeverre zijn de afdelingen van het Nederlandse Rode Kruis tegen de zin van het toenmalige bestuur in toch hulp gaan verlenen?

Onderzoekscommissie

Het onderzoek wordt uitgevoerd door dr. Regina Grüter. Zij zal worden bijgestaan door een begeleidingscommissie met als voorzitter Professor dr. Hans Blom, emeritus hoogleraar Nederlandse Geschiedenis Universiteit van Amsterdam. Andere leden zijn:
• Dr. Geraldien von Frijtag Drabbe Kuenzel, universitair docent Universiteit Utrecht,
• Professor dr. Thea Hilhorst, hoogleraar Humanitaire hulp en wederopbouw, Wageningen UR,
• Professor dr. Keetie Sluyterman, hoogleraar Bedrijfsgeschiedenis, Universiteit Utrecht,
• Drs. Hans de Vries, oud NIOD-medewerker en onderzoeker Kampen en gevangenissen.

Grondbeginselen 

We zijn kritisch op ons eigen verleden, en besteden daar in onze organisatie aandacht aan. Onze geschiedenis is onderdeel van de introductie van nieuwe medewerkers. Ook organiseren we activiteiten om medewerkers en vrijwilligers aan het denken te zetten over onze grondbeginselen. Want neutraliteit en onpartijdigheid kunnen voor inactiviteit zorgen als we ons niet scherp bewust zijn van het (overstijgende) belang van het grondbeginsel medemenselijkheid.  

 Cees Breederveld over oorlogsverleden