Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Over ons Humanitair oorlogsrecht Actueel Belemmeren humanitaire hulp wordt strafbaar in alle gewapende conflicten
6 februari 2017 |

Belemmeren humanitaire hulp wordt strafbaar in alle gewapende conflicten

Afgelopen vrijdag werd bekend dat het belemmeren van humanitaire hulp tijdens een niet-internationaal gewapend conflict strafbaar wordt gesteld. De ministerraad stemde in met een wetsvoorstel hierover. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan een motie van Tweede Kamerlid Sjoerdsma waarin de regering is verzocht de Wet internationale misdrijven op dit punt uit te breiden. Het Rode Kruis juicht deze ontwikkeling toe.

vrachtwagens-syrie-2016.jpgVrachtwagens van SARC zijn onderweg naar de bevolking in belegerde steden. (Foto: SARC)

​De belemmering van humanitaire hulp met als doel de uithongering van de bevolking is op dit moment slechts strafbaar in geval van een internationaal gewapend conflict. Dit is vastgelegd in artikel 5 van de Wet internationale misdrijven. Er is sprake van een internationaal gewapend conflict wanneer er geweld wordt gebruikt tussen twee of meer staten. Dit klassieke gewapende conflict komt tegenwoordig nog maar weinig voor, in tegenstelling tot gewapende conflicten met een niet-internationaal karakter. Hiervan is sprake bij gewapend geweld tussen een regeringsleger en één of meerdere niet-statelijke gewapende groepen, of tussen gewapende groepen onderling. In deze gewapende conflicten is het belemmeren van humanitaire hulp een bekend fenomeen. Als het wetsvoorstel wordt aangenomen kan er ook in deze gevallen strafrechtelijk worden opgetreden. Er kunnen dan mensen vervolgd en berecht worden wanneer zij zich niet aan de regels houden.

Levens staan op het spel
Onder het humanitair oorlogsrecht (HOR) ligt de verantwoordelijkheid voor het leveren van levensnoodzakelijke goederen in de eerste plaats bij de partijen in het gewapend conflict onder wiens controle de burgers zijn. Indien de partijen niet (meer) in staat zijn om deze verantwoordelijkheid na te komen, dan moeten ze snel en ongehinderd toegang van humanitaire hulpverlening toestaan. Onpartijdige hulporganisaties zoals het Internationale Rode Kruis mogen op zo'n moment hun diensten aanbieden. Zij kunnen dan een aanvullende rol vervullen door de burgerbevolking te voorzien van o.a. voedsel, medicijnen en schoon drinkwater.
Als hulporganisaties geen toegang krijgen om (levensnoodzakelijke) hulp te verlenen dan staan er levens op het spel. Het Rode Kruis maakte dit de afgelopen jaren meerdere keren mee. Een voorbeeld is Syrië, waar het Rode Kruis met veel moeite toegang kreeg tot een aantal belegerde gebieden.
 
Respect voor het humanitair oorlogsrecht
Door het belemmeren van humanitaire hulp strafbaar te stellen in een niet-internationaal gewapend conflict, geeft Nederland invulling aan artikel 1 van de Verdragen van Genève. In dit artikel staat dat alle lidstaten verplicht zijn het HOR onder alle omstandigheden te eerbiedigen en te doen eerbiedigen. Met uitbreiding van de wet die strafvervolging mogelijk maakt, wordt bijgedragen aan respect voor het HOR.

Het Rode Kruis vindt het strafbaar stellen van het belemmeren van humanitaire hulp tijdens een niet-internationaal gewapend conflict een zeer positieve ontwikkeling, en hoopt dat Nederland in 2018 in de VN-Veiligheidsraad hiermee een voorbeeld is voor andere landen. Als ons land dit hoog op de agenda van de VN-Veiligheidsraad zet levert Nederland hiermee ook een bijdrage aan artikel 1 en de naleving van het recht.

 

Artikel delen?