Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Over ons Humanitair oorlogsrecht Actueel Eerste Verdrag van Genève bestaat 150 jaar
22 augustus 2014 |

Eerste Verdrag van Genève bestaat 150 jaar

Vandaag is het 150 jaar geleden dat het eerste Verdrag van Genève werd aangenomen. Dit verdrag markeert de start van het moderne humanitair oorlogsrecht, bindende regels opgesteld om de gevolgen van oorlog te beperken. Het Rode Kruis roept op tot een betere naleving van het humanitair oorlogsrecht.

Eerste Verdrag van Genève van 1864

Op initiatief van het Comité van Genève (de voorloper van het Internationale Comité van het Rode Kruis, ICRC), werd in augustus 1864 een diplomatieke conferentie bijeengeroepen. Het resultaat van deze conferentie resulteerde op 22 augustus in de ondertekening van het verdrag voor de verbetering van het lot van de gewonden van een oorlog door 12 staten, waaronder Nederland.

De voornaamste principes, die ook in de latere Verdragen van Genève staan, zijn:

  • hulp aan de gewonden zonder onderscheid van nationaliteit;
  • neutraliteit (onschendbaarheid) van het medisch personeel en de medische instellingen en eenheden;
  • het embleem: een rood kruis op een witte achtergrond.

De regels en principes waarvoor in 1864 de aanzet is gegeven, vormen het hart van het humanitair oorlogsrecht dat vandaag geldig is.

Huidige humanitair oorlogsrecht

Na het eerste Verdrag van Genève volgden meer dan 100 verdragen, die zich telkens aanpasten aan de nieuwste ontwikkelingen binnen de oorlogsvoering. De kern wordt vandaag gevormd door de Vier Verdragen van 1949 en de Aanvullende Protocollen van 1977.

Het humanitair oorlogsrecht beschermt personen die niet of niet meer deelnemen aan de vijandelijkheden, zoals gewonden en zieken, burgers, medisch personeel en krijgsgevangen.

Deze regels beperken of verbieden het gebruik van bepaalde middelen en methoden van oorlogsvoering. Wapens zoals antipersoonsmijnen, clustermunitie en chemische wapens zijn niet in staat om het onderscheid te maken tussen burgers en strijders en veroorzaken onnodig leed.

De uitdagingen vandaag

De aard van hedendaagse gewapende conflicten zorgt voor uitdagingen voor de toepassing en respect voor humanitair oorlogsrecht. De toenemende complexiteit van conflicten en nieuwe ontwikkelingen in oorlogsvoering, zoals autonome wapens, vragen om aanpassingen. Burgers zijn vaak het eerste slachtoffer als deze regels niet worden nageleefd.

Daarnaast ziet men 150 jaar na de ondertekening van het eerste Verdrag van Genève het toenemend geweld tegen gewonden, zieken en hulpverleners als een dringend probleem.

Het Rode Kruis is van oudsher de promotor en bewaker van het humanitair oorlogsrecht. Vandaag roept Rode Kruis opnieuw alle partijen bij gewapende conflicten op om de regels beter te respecteren, zodat levens worden gespaard en leed beperkt.

Meer weten? Bekijk nieuwe animatie 'Humanitair oorlogsrecht in vogelvlucht'.