Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Over ons Humanitair oorlogsrecht Actueel Het nieuwe regeerakkoord: 3D-benadering in vredesmissies
17 december 2012 |

Het nieuwe regeerakkoord: 3D-benadering in vredesmissies

Recentelijk presenteerden de coalitiepartners VVD en PvdA het nieuwe regeerakkoord. Hierin werd onder meer de visie op het buitenlands beleid geuit. Het nieuwe kabinet wil benadrukken dat veiligheid, ontwikkeling en diplomatie hand in hand moeten gaan bij internationale missies naar landen in conflict: de zogenaamde ‘3D-benadering’. Om dit idee te onderstrepen komt er een apart budget voor Internationale Veiligheid en komt er een minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingszaken op het Ministerie van Buitenlandse zaken te zitten.

Wat wordt er precies bedoeld met de ‘3D-benadering’?

De drie Ds in de term ‘3D-benadering’ staan voor ‘defense, diplomacy and development’. In Nederland wordt deze term vaak gebruikt om CIMIC (Civil-Military Cooperation), de samenwerking tussen krijgsmacht en civiele- en overheidsorganisaties in conflictgebieden, te beschrijven. Het is geen nieuw concept: deze strategie werd al toegepast door Nederland in onder andere Rwanda, Soedan en Afghanistan. Het doel is het ondersteunen van de militaire opdracht of missie door het stimuleren van lokale ontwikkeling, maar ook het winnen van de “hearts and minds” van de lokale bevolking om sympathie voor de missie te kweken. Een voorbeeld zijn de zogenoemde Provinciale Reconstructie Teams in de missie naar Afghanistan, welke zich bezig houden met hulp- en wederopbouwprojecten zoals waterputten en irrigatiewerken.

Wat zijn de consequenties van dit beleid?

In huidige conflict situaties treedt steeds vaker een zogenoemde ‘blurring of lines’ op: politieke, economische, militaire en humanitaire actie worden vermengd. Militaire belangen spelen mee in het uitrollen van humanitaire activiteiten en voor de bevolking is het steeds moeilijker om deze te onderscheiden van neutrale en onafhankelijke hulp. Het vertrouwen van burgers en strijdende partijen in humanitaire hulp neemt hierdoor af, waardoor deze hulp niet meer geaccepteerd of toegelaten wordt.

Wat is de positie van het Rode Kruis?

De 3D-benadering staat op gespannen voet met de grondbeginselen van humanitaire hulp in het algemeen en met de grondbeginselen van het Rode Kruis in het bijzonder. Ten eerste is humanitaire hulp niet bedoeld om een politiek of militair doel te dienen, maar om hulp te verlenen aan hen die deze het meest nodig hebben. Volgens het humanitaire oorlogsrecht moet hulp worden toegelaten, maar alleen als deze een humanitair en onafhankelijk karakter heeft. Ten tweede zijn de grondbeginselen onpartijdigheid, neutraliteit en onafhankelijkheid belangrijke voorwaarden voor het Rode Kruis om haar werk te kunnen doen. Wanneer humanitaire hulp gelinkt wordt aan politieke of militaire actie – zelfs wanneer er alleen maar schijn van samenwerking of vermenging bestaat – dan kunnen strijdende partijen hun vertrouwen in het Rode Kruis verliezen. Dit kan leiden tot verminderde toegang tot bepaalde gebieden of groepen en tot een groter veiligheidsrisico voor humanitaire werkers, niet alleen voor het Rode Kruis, maar voor alle humanitaire actoren.
 
Het Rode Kruis is wel een voorstander van coördinatie (afstemming), maar niet van coöperatie (samenwerking) met de krijgsmacht. Het Rode Kruis zal altijd nauw contact onderhouden met alle partijen die betrokken zijn bij een conflict,
maar onafhankelijk van alle partijen opereren. Het NRK geeft voorlichting aan Nederlandse en NAVO militairen om begrip voor deze visie te kweken.

Zie over dit onderwerp ook het persbericht 'Rode Kruis waarschuwt voor risico's militarisering van hulp'.