Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Over ons Humanitair oorlogsrecht Actueel Seksueel geweld in DRC
10 december 2012 |

Seksueel geweld in DRC

De strijdende partijen in Democratische Republiek Congo (DRC) maken zich schuldig aan verkrachtingen, zo stellen bronnen bij de Verenigde Naties en hulporganisaties. Volgens de VN hebben militairen en M23-rebellen in hun strijd om de controle over de mineraalrijke provincie Noord-Kivu en haar hoofdstad Goma ernstige schendingen van het internationaal recht begaan. In Minova, ruim vijftig kilometer ten zuiden van Goma, zijn deze week meer dan zeventig verkrachtingen gemeld. Sinds het ontstaan van de gewapende groep March 23 Movement (afgekort als M23) in april 2012 is het geweld in de provincie Noord-Kivu weer opgelaaid. Met de toename van het geweld neemt ook het aantal gevallen van seksueel geweld tegen burgers sterk toe.

Seksueel geweld

Voor slachtoffers heeft seksueel geweld ingrijpende gevolgen. De verkrachtingen veroorzaken verwondingen, maar ook seksueel overdraagbare ziektes en ongewenste zwangerschappen. Ook geestelijk zijn er wonden: trauma’s en gevoelens van schaamte. Vrouwen die verkracht zijn worden vaak verstoten door de gemeenschap en door hun echtgenoot. Als gevolg van deze verstoting of door psychologische trauma’s kunnen deze vrouwen soms niet meer voor hun kinderen zorgen. Seksueel geweld veroorzaakt dus niet alleen problemen voor het slachtoffer zelf, maar ook voor zijn of haar omgeving. In de DRC worden strijdende partijen ervan beschuldigd seksueel geweld te gebruiken als oorlogsmethode: zij gebruiken verkrachting als middel om de burgerbevolking te vernederen en te demoraliseren. Ook in andere conflicten is het stelselmatig verkrachten van de burgerbevolking gebruikt als oorlogsmethode. Sierra Leone, Rwanda, voormalig Joegoslavië, Haïti, Colombia en de Filippijnen zijn hier voorbeelden van.

Wat zegt het humanitair oorlogsrecht?

Verkrachting en ander seksueel geweld tijdens gewapende conflicten is verboden onder het humanitair oorlogsrecht. Burgers dienen op grond van de Verdragen van Genève en de Aanvullende Protocollen altijd op menselijke wijze behandeld te worden door de partijen bij het conflict. Vernederende en onterende handelingen zijn verboden: verkrachting en seksueel geweld vallen hieronder. Naast deze algemene bescherming worden vrouwen speciaal beschermd. De strijdende partijen zijn verplicht vrouwen te beschermen tegen verkrachting, gedwongen prostitutie en iedere andere vorm van aanranding van de eerbaarheid. Deze verplichting geldt ook voor de partijen in het gewapende conflict in Congo. Het Statuut van het Internationaal Strafhof omschrijft verkrachting en ander seksueel geweld tijdens een gewapend conflict als een oorlogsmisdrijf. Het International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia (ICTY) en het International Tribunal for Rwanda (ICTR) hebben bepaald dat verkrachting een vorm van marteling en zelfs genocide kan zijn,

Wat doet het Rode Kruis?

Het Internationaal Comité van het Rode Kruis (ICRC) probeert seksueel geweld te voorkomen. Het geeft trainingen over het verbod van seksueel geweld aan de strijdkrachten van een land en aan gewapende groepen. Ook in de oostelijke provincies van de DRC wijst het ICRC de strijdende partijen op hun verantwoordelijkheden onder het humanitair oorlogsrecht. Naast deze preventieve activiteiten biedt het ICRC de slachtoffers van seksueel geweld medische en psychologische zorg.