Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Over ons Humanitair oorlogsrecht Actueel Waarom het Rode Kruis oproept tot een verbod op kernwapens
28 april 2015 |

Waarom het Rode Kruis oproept tot een verbod op kernwapens

“70 jaar na de bombardementen op Hiroshima en Nagasaki vormen kernwapens nog steeds een onacceptabel groot risico voor de mensheid” sprak President van het Internationale Rode Kruis Peter Maurer gisteren ter gelegenheid van de start van de Toetsingsconferentie van het Non-proliferatieverdrag (NPV). “De vernietigende kracht van nucleaire wapens is ongeëvenaard en de potentiële gevolgen catastrofaal, maar toch zijn kernwapens het enige massavernietigingswapen dat nog niet is verbannen.”

 

Van 27 april t/m 22 mei wordt de vijfjaarlijkse Toetsingsconferentie van het Non-proliferatieverdrag (NPV) gehouden in New York. Dit verdrag beperkt het bezit en de ontwikkeling van kernwapens. Ook moeten kernwapenlanden hun kernwapenvoorraad afbouwen. De komende weken bespreken de lidstaten de voortgang van hun verplichtingen. Het Rode Kruis vindt deze voortgang belangrijk en roept op tot een internationaal verbod op kernwapens. 

De humanitaire gevolgen van kernwapens

Vanuit de missie van het Rode Kruis om menselijk lijden te voorkomen is het debat over kernwapens van groot belang. Het Rode Kruis was aanwezig tijdens de nucleaire ontploffingen in Japen en heeft hierdoor sterk besef van de consequenties van kernwapens. Naast militaire doctrines en politieke agenda’s moet het kernwapendebat daarom vooral gaan over mensen, het humanitair oorlogsrecht en de collectieve toekomst van de mensheid.

 

Wereldwijd zijn er meer dan 16.000 kernwapens. De kans op een ongeluk of een gerichte aanval is niet ondenkbaar en brengt grote humanitaire gevolgen met zich mee. De verwoestende kracht van kernwapens heeft als direct gevolg een enorm aantal slachtoffers die onmenselijk lijden door de hitte, schokgolven en straling. Hierbij komt het gebrek aan medische voorzieningen, verwoesting van de natuurlijke omgeving en beschadigde infrastructuur. Het bieden van hulp bij een kernwapenexplosie is niet of nauwelijks mogelijk. Uit recent onderzoek blijkt ook dat een ‘kleinschalige’ regionale kernoorlog kan leiden tot wereldwijde afkoeling van de temperatuur, wat de voedselproductie voor jaren verstoort en wereldwijd 2 miljard mensen met uithongering bedreigt. 

 

Conferenties over de humanitaire gevolgen

Sinds de vorige toetsingsconferentie staan de catastrofale humanitaire gevolgen van kernwapens hoog op de agenda. Sinds 2013 zijn er drie conferenties over de humanitaire gevolgen van kernwapens georganiseerd. Bij de laatste conferentie in Wenen waren meer dan 150 landen vertegenwoordigd, waaronder diverse kernwapenbezitters.

Naar aanleiding van deze 3 conferenties concludeert het Rode Kruis dat:

  1. Kernwapens uniek zijn in de grootte van hun vernietigingskracht;
  2. De gezondheidseffecten van kernwapens decennialang merkbaar blijven en ook (toekomstige) generaties beïnvloeden;
  3. Er in de meeste landen en op internationaal niveau geen passende hulp te bieden valt aan slachtoffers, er niet genoeg materialen zijn om hulpverleners te beschermen; en
  4. De humanitaire gevolgen van een kernwapenexplosie niet beperkt zullen zijn tot één land, maar ook andere landen zullen beïnvloeden. Het is daarmee een wereldwijd probleem.

Na de derde conferentie over de humanitaire gevolgen van kernwapens heeft de Oostenrijkse regering landen opgeroepen om effectieve maatregelen te identificeren en na te streven die het mogelijk maken om kernwapens te verbieden en elimineren.

Wat vindt het Internationale Rode Kruis?

Omwille van de catastrofale humanitaire gevolgen van het gebruik van kernwapens pleit het Internationale Rode Kruis wereldwijd voor een juridisch verbod op gebruik van kernwapens en de eliminatie van kernwapens.

Het Rode Kruis vindt dat er onvoldoende resultaten zijn geboekt om kernwapens te verminderen. Het reduceren van kernwapenarsenalen lijkt vertraagd, en enkele landen zijn hun kernwapens zelfs aan het moderniseren. Ook spelen kernwapens nog steeds een rol in het veiligheidsbeleid van sommige landen. Maar, zoals Rode Kruis President Maurer eerder zei: “Wapens die catastrofale en onomkeerbare humanitaire gevolgen hebben, kunnen toch niet worden beschouwd als bescherming van burgers of de mensheid als geheel?”

Het Internationale Rode Kruis doet om deze reden een oproep aan alle NPV-lidstaten om de Toetsingsconferentie als omslagpunt te zien en hun verplichtingen na te komen. In artikel 6 van het NPV staat immers dat de lidstaten moeten streven naar onderhandelingen over een verdrag voor volledige ontwapening. 45 jaar na de inwerkingtreding van het NPV is het moment nu voor staten om hier invulling aan te geven.

Wat gebeurt er in Nederland?

Het Nederlandse Rode Kruis roept de Nederlandse regering op om de oproep van de Oostenrijkse regering te steunen en de verplichting uit NPV artikel 6 te volgen door tijdens de Toetsingsconferentie actief te streven naar onderhandelingen over een verdrag voor volledige ontwapening.

Ook steunt het Nederlandse Rode Kruis de campagne van PAX voor een nationaal verbod op kernwapens. PAX zet zich in om 40.000 handtekeningen voor het verbod te verzamelen. Bij dit aantal moet de Tweede Kamer, volgens het burgerinitiatief, over het nationaal verbod debatteren. Het steunen van deze campagne sluit aan bij het principe van ´neutraliteit´, een van de grondbeginselen van het Rode Kruis. Vanuit dit beginsel kiest het Rode Kruis altijd de kant van de slachtoffers: de gevolgen voor mogelijke slachtoffers van een toekomstige kernexplosie zijn zó groot dat een verbod nodig is. Teken ook!