Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Over ons Humanitair oorlogsrecht Actueel Volle zaal bij Themadag naleving oorlogsregels door niet-statelijke groepen
23 april 2015 |

Volle zaal bij Themadag naleving oorlogsregels door niet-statelijke groepen

Op zaterdag 18 april vond de jaarlijkse themadag over Humanitair Oorlogsrecht (HOR) plaats in het Humanity House. Het thema van dit jaar was zeer actueel: naleving van de regels van het oorlogsrecht door niet-statelijke groepen. 

In de ochtend ontmoetten vrijwillige voorlichters elkaar, terwijl het paneldebat in de middag open was voor overige belangstellenden.

Uitwisseling en ontmoeting

's Morgens kwamen meer dan 30 vrijwilligers uit het hele land  bijeen om ervaringen te delen. Tijdens speeddates ondervroegen zij elkaar over de bijzondere HOR-voorlichtingen die zij hebben gegeven aan schoolklassen, clubs of verenigingen. De afdeling HOR van het landelijke verenigingskantoor sloot de ochtend af met een vooruitblik naar komend jaar, en presenteerde daarbij ook  enkele ontwikkelingen voor nieuwe materialen en initiatieven, zoals Paintball volgens het humanitair oorlogsrecht.

Panelgesprek over naleving door niet-statelijke gewapende groepen

In de middag openden de deuren van het Humanity House voor het algemene publiek en al gauw was de zaal gevuld met meer dan 70 geïnteresseerden. Drie HOR-experts spraken onder leiding van moderator Osiris Hoepel over de  naleving van het humanitair oorlogsrecht door niet-statelijke gewapende groepen. Een erg actueel onderwerp, omdat deze groepen – of ze nu rebellen, terroristen of vrijheidsstrijders genoemd worden - naast staatslegers in de huidige gewapende conflicten steeds vaker een rol spelen.

De theorie

Dr. Robert Heinsch van de Universiteit Leiden gaf aan de hand van prenten een korte geschiedenis van het ontstaan van het HOR en de rol van staten en niet-statelijke actoren daarin. Net als voor staatslegers geldt voor niet-statelijke groepen de kern: bescherming van personen die niet (meer)deelnemen aan de strijd en grenzen aan toegestane wapens en methoden. 

En de praktijk

Audrey Palama was uit Genève overgekomen om te spreken over haar werk voor het Internationale Rode Kruis als adviseur Dialoog met niet-statelijke gewapende groepen. Zij benadrukte het belang van de Rode Kruis grondbeginselen, neutraliteit en onpartijdigheid in het bijzonder, om in conflictgebieden haar werk te kunnen doen.

Via Skype nam ook Katherine Kramer, directeur Azië voor Geneva Call, deel aan het gesprek. Geneva Call heeft met vele niet-statelijke gewapende groepen contracten afgesloten, waarmee deze groepen beloven de regels van het HOR te respecteren. Volgens Kramer hebben deze contracten er mede voor gezorgd dat het gebruik van landmijnen door groepen in Azië werd verbannen, en dat oude landmijnen werden opgeruimd. Ook bracht Kramer bij gewapende groepen het (niet) inzetten van kindsoldaten onder de aandacht.

Wat gaat goed – en wat niet?

Het publiek stelde veel vragen over naleving in de praktijk. De sprekers benadrukten dat niet-statelijke actoren verplicht zijn het HOR te respecteren. Ze droegen verschillende praktische argumenten aan voor deze groepen om zich te houden aan het HOR, zoals het zoeken naar legitimiteit, angst voor vervolging door het Internationaal Strafhof of het wederkerigheidsbeginsel. Dat naleving van de oorlogsregels beter kan en moet, was voor allen duidelijk. Maar de experts benadrukten ook dat in het nieuws een wat negatiever beeld van naleving naar voren komt dan de werkelijkheid, doordat wat wél goed gaat weinig media-aandacht krijgt.