Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Over ons Humanitair oorlogsrecht Actueel Wat zegt het oorlogsrecht over aanvallen op Rode Kruis hulpverleners?
27 januari 2012 |

Wat zegt het oorlogsrecht over aanvallen op Rode Kruis hulpverleners?

Afgelopen woensdag 25 januari is het hoofd van de Syrische Rode Halve Maan doodgeschoten. Abdulrazak Jbero was voor overleg onderweg van de hoofdstad Damascus naar het door geweld geteisterde Idlib. Hij werd slachtoffer van een gerichte beschieting. De auto waarin hij reed was voorzien van een duidelijk zichtbaar Rode Halve Maan embleem. Wie verantwoordelijk is voor zijn dood is onduidelijk.

 
Eind vorig jaar kwam ook al een hulpverlener van de Syrische Rode Halve Maan om het leven, toen de ambulance waarin hij reed werd beschoten. De aanvallen in Syrië passen in een patroon van geweld tegen hulpverleners en medische voorzieningen. Eerder deze week werd een Rode Kruis ziekenhuis in Somalië getroffen door mortiergranaten. Hierbij raakte niemand gewond. 

Gebrek aan respect

Het Rode Kruis maakt zich grote zorgen over de vele aanvallen op hulpverleners en medische voorzieningen van de afgelopen maanden. Of het nu gaat om ambulances die beschoten werden in Libië, granaataanvallen op ziekenhuizen in Sri Lanka, of de arrestatie van medisch personeel wegens het behandelen van demonstranten in Bahrein, er is sprake van een gebrek aan respect voor de neutrale positie van medische faciliteiten en personeel.
 
Rode Kruis hulpverleners doen hun werk vaak onder gevaarlijke omstandigheden. Meestal is het rode kruis (of rode halve maan) embleem de enige bescherming die ze in conflictgebieden of noodsituaties hebben. Het embleem biedt bescherming aan hulpbehoevenden én aan de hulpverleners zelf. Daarnaast hebben medisch personeel en medische transporten, zoals ambulances, een beschermde status. Het belang van respect voor hulpverleners mag niet onderschat worden. Iedere aanslag op faciliteiten, en iedere arts die overlijdt of zijn werk niet kan doen, heeft grote gevolgen. Ziekenhuizen blijven dicht of zitten zonder bevoorrading, buitenlandse hulpverleners verlaten het land, en elke arts minder betekent honderden zieken of gewonden zonder behandeling.  

Wat zegt het humanitair oorlogsrecht?

In oorlogstijd is toegang tot medische zorg cruciaal. Het humanitair oorlogsrecht geeft het Rode Kruis, als onpartijdige en neutrale humanitaire organisatie, het recht om hulp te bieden in oorlogstijd. Het Rode Kruis, maar ook andere hulporganisaties, moeten de mogelijkheid krijgen om zich vrij te bewegen door het conflictgebied en waar nodig de gewonden, zieken en doden te verzamelen, te verzorgen en te evacueren. Medisch personeel, medische benodigdheden en medische transporten, zoals ambulances hebben een beschermde status. Het is een oorlogsmisdaad om aanvallen tegen hen te richten, evenals tegen personen en objecten die het rode kruis, rode halve maan of rode kristal embleem dragen.
 
Als er geen sprake is van een gewapend conflict is niet het humanitair oorlogsrecht van toepassing, maar de internationale mensenrechten. Mensenrechten bieden een kader van regels dat het recht op leven beschermt en staten verplicht toegang tot medische hulp en faciliteiten te garanderen.  

Wat doet het Rode Kruis?

Het Rode Kruis herinnert alle partijen er voortdurend aan dat medische hulpverlening altijd moet worden eerbiedigd en beschermd, in tijden van vrede en van oorlog. Het Rode Kruis is al langer bezorgd over de vele geweldsincidenten tegen hulpverleners, medische faciliteiten en patiënten.
 
In augustus 2011 startte de organisatie de campagne “Health care in danger” om aandacht te vragen voor de toegenomen onveiligheid in de hulpverlening in landen die geteisterd worden door conflicten of interne onlusten. De komende jaren onderzoekt het Rode Kruis samen met de medische wereld, overheden en andere betrokkenen mogelijke maatregelen. Ook herinnert het Rode Kruis er voortdurend aan dat medische hulpverlening altijd moet worden eerbiedigd en beschermd, in tijden van vrede en van oorlog.