Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Over ons Humanitair oorlogsrecht Humanitair oorlogsrecht op school

Humanitair oorlogsrecht op school

P9280333_440.jpg

Oorlog lijkt misschien een ver-van-je-bed-show, maar eigenlijk is het heel dichtbij. Jongeren in Nederland komen op allerlei manieren met geweld en oorlog in aanraking: via televisie, kranten, films, internet of games. Soms kennen ze mensen in hun omgeving die zijn gevlucht uit conflictgebieden, of mensen die als militair worden uitgezonden. Ondanks het feit dat jongeren veel weten over oorlog is het belangrijkste vaak niet bekend: ook oorlogen hebben grenzen.

Wat is humanitair oorlogsrecht?

Tijdens gewapend conflict is niet alles geoorloofd. Het humanitair oorlogsrecht (HOR) is een verzameling internationale regels met het doel om de schadelijke gevolgen van oorlog voor mensen te beperken en te voorkomen. Dit doet het op twee manieren:
  • Het beschermt mensen die niet of niet langer deelnemen aan het conflict (burgers, krijgsgevangenen, gewonde en zieke militairen)
  • Het stelt grenzen aan het gebruik van wapens en manieren van oorlogvoering.

Een van de belangrijkste regels is bijvoorbeeld dat de burgerbevolking tijdens een gewapend conflict zoveel mogelijk moet worden gespaard. Daarom moeten de strijdende partijen altijd onderscheid maken tussen burgers en soldaten. Burgers en hun bezittingen mogen niet direct worden aangevallen. Aanvallen mogen alleen gericht zijn op militaire doelen.

Het HOR is van toepassing zodra er sprake is van een gewapend conflict, of dit nu tussen landen gaat, tussen landen en gewapende groeperingen of tussen zulke groeperingen onderling. De Verdragen van Genève, waarin de belangrijkste regels van het oorlogsrecht zijn vastgelegd, zijn ondertekend door alle landen ter wereld. Alle partijen bij een gewapend conflict zijn eraan gebonden. 

Het HOR houdt niet op bij regels tijdens oorlog. De grondslag van het oorlogsrecht is respect voor menselijke waardigheid, zelfs in de meest extreme omstandigheden. Het HOR is tevens een goede basis voor het behandelen van andere humanitaire principes, zoals tolerantie (bijvoorbeeld voor vluchtelingen), respect voor diversiteit, non-discriminatie en vreedzame conflictoplossing.

Waarom het Rode Kruis & HOR?  

Henry-Dunant.jpgHet Rode Kruis en het geschreven humanitair oorlogsrecht hebben dezelfde grondlegger: Henri Dunant (1828 - 1910). In de Verdragen van Genève zijn ook specifieke taken vastgelegd voor het Rode Kruis tijdens gewapende conflicten (meer hierover onder het kopje ‘Het Rode Kruis en HOR in conflictgebieden’). Het Rode Kruis ziet zich dan ook als de promotor en bewaker van het humanitair oorlogsrecht.
 
Maar niet alleen in oorlogstijd zijn we met het HOR bezig. Ook in vredestijd zien we het als een van onze kerntaken het HOR uit te dragen onder het brede publiek, waaronder jongeren. Immers, hoe meer mensen op de hoogte zijn van het oorlogsrecht, hoe groter de kans dat het wordt nageleefd. Bovendien zijn jongeren de politici, beleidsmakers, militairen en verantwoordelijke burgers van de toekomst. 
 
Het Rode Kruis vindt het belangrijk dat jongeren weten dat er grenzen zijn aan oorlog en dat iedereen ten alle tijden recht heeft op een menswaardige behandeling.

Hoe past HOR in de klas?

Het humanitair oorlogsrecht is een thema dat binnen diverse lessen, thema’s en projecten past. Denk bijvoorbeeld aan:
  • Maatschappijleer / geschiedenis
  • Burgerschapsvorming
  • Humanitaire principes (respect, diversiteit, tolerantie, non-discriminatie, conflictbeslechting)
  • Projecten over oorlog, vrede & veiligheid
  • Projecten over mensenrechten
  • Projecten over kinderen & oorlog / kindsoldaten

Wat bieden wij?

Lesmateriaal
Er zijn drie lespakketten (basisschool/vmbo/havo-vwo) te downloaden onderaan deze pagina. Daarnaast is meer of thematisch materiaal aan te vragen bij Dagmar Ravensbergen (zie contactgegevens hieronder).
 
Gastlessen op school
Het Nederlandse Rode Kruis biedt de mogelijkheid aan om op school lessen of projecten te verzorgen over het humanitair oorlogsrecht. Deze lessen zijn interactief, afgestemd op actuele ontwikkelingen en worden wat betreft niveau en tijdsduur aan de groep aangepast. De lessen kunnen ook over een speciaal thema gaan, zoals kindsoldaten of landmijnen. Uiteraard zijn deze lessen kosteloos.
 
Maatschappelijke Stages
Materiaal voor Maatschappelijke Stages over het humanitair oorlogsrecht wordt op dit moment ontwikkeld. Zodra het gereed is zal het te downloaden zijn op deze website. Uiteraard is het mogelijk om Maatschappelijke Stages breder in te vullen met zowel HOR als andere Rode Kruis activiteiten (EHBO/sociale hulp/etc.). 
 
  1. Maak hiervoor gebruik van zoeken district/afdeling Rode Kruis
  2. Vraag het telefoonnummer op bij het Contact Centerbureau van het Nederlandse Rode Kruis (070-4455888)
  3. Neem direct contact op met de coördinator van de tentoonstelling
Telefoon: 070-4455707

Meer informatie of aan de slag?

Neem contact op met Dagmar Ravensbergen, afdeling humanitair oorlogsrecht.
Telefoon: 070-4455707