Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Hulp in Nederland Noodhulp Noodhulp in Nederland Power to the People

 

Wanda.jpg
Zaal rechts Muntgebouw.jpg

​​​​​​​​Bij een ramp zijn burgers meestal de eersten die in actie komen om hun medeburgers te helpen. Sociale media zorgen ervoor dat mensen nog sneller op de hoogte zijn en direct in actie kunnen komen. Tot het moment dat professionele hulpverleners arriveren en het welbekende lint spannen, zijn burgers 'in the lead'. 

Wat beweegt mensen? Laten burgers zich sturen? Hoe bieden we als professionele hulpverleners de ruimte zodat burgers verantwoord "door het lint" heen kunnen en een goede bijdrage leveren aan de hulpverlening? Dat was het centrale thema van het congres Power to the People, dat het Rode Kruis op 17 april 2014 organiseerde in het Muntgebouw in Utrecht. 

Een terugblik op de dag door Rode Kruis verslaggever Marieke Stegenga:

Power to the people!

"De politie stopte met zoeken, dus ik móest wat doen." Als in 2013 de zoektocht naar de vermiste broertjes Ruben & Julian wordt gestaakt, plaatst Wanda van den Bovenkamp een oproep op Facebook 'Wie helpt mee?'. De rest is geschiedenis. Massa's mensen gaven spontaan gehoor aan de oproep. En even spontaan nam Wanda de aansturing van het team vrijwilligers op zich. Wanda's terugblik is hiermee een treffende opening van het Rode Kruis congres 'Power to the People'.

Gijs de Vries geeft – op zijn honderdste dag als directeur – samen met Prinses Margriet het startsein voor het congres 'Power to People'. Vandaag staat de spontane vrijwilliger centraal. Mensen die bij een ramp, hoe groot of klein ook, het gevoel krijgen iets te moeten doen. Een keur aan sprekers en toehoorders kleurt de prachtige zaal in het Muntgebouw in Utrecht: (oud-)ministers, dappere burgers, topambtenaren, professoren en (internationale) Rode Kruis-collega's.

Super deskundigen

Het is, vermoedelijk door social media, een groeiend fenomeen als de nood aan de man is. Mensen die, gedreven door naastenliefde, maar zonder officiële rugdekking van hulpdiensten, de mouwen opstropen. "Zelforganisatie bij rampen is van alle tijden," aldus Pieter Winsemius. "En je moet het vooral niet ontmoedigen." meent hij. "Want in zo'n groep kartrekkers zit veel expertise verborgen. Daarom moeten we ze serieus nemen, hun taal spreken en informatie delen." Tjibbe Joustra onderstreept dat, maar benadrukt ook de risico's van burgerhulp: "Helpen is niet altijd zonder gevaar. Neem bijvoorbeeld de tragische dood van drie mensen in een mestsilo in Makkinga. Iemand raakt onwel door het inademen van de giftige gassen. De reddingspoging van twee anderen loopt fataal af, omdat zij ook de giftige mestgassen inademen. Burgers uitrusten met de juiste informatie is dus van levensbelang en kan ook rampen voorkomen."

Monopolie op informatie

Met de opkomst van social media is de overheid het monopolie op informatie verloren. Gegevens over een ramp zijn binnen no time bij iedereen bekend. Een spontane oproep kan dus heel snel uitgroeien tot een gigantische actie. Zonder regie van de overheid. Denk bijvoorbeeld aan Elke Verwoerd. Geraakt door de tragische brand in Leeuwarden plaatste ze een oproep om zoveel mogelijk spullen aan de getroffenen te doneren. Om de lawine van beschikbaar gestelde goederen en diensten te stroomlijnen, kon zij gelukkig op de hulp van de burgemeester rekenen.

Coachende rol

Bij een ramp wil men eerste hulp geven, polshoogte nemen en 'iets doen'. Op die toegenomen hulpbehoefte kan het Rode Kruis inspringen, precies zoals het Oostenrijkse Rode Kruis heeft gedaan met de website 'Team Österreich'. Hier geven mensen aan – voorafgaand aan een ramp – dat ze willen helpen. Handig, want daarmee staan ze vooraf ook open voor informatie hóe je dat kan doen. Gijs de Vries belooft het Nederlandse Rode Kruis net zo'n praktische website of app. En daarmee is gehoor gegeven aan de aanbeveling van lector Crisisbeheersing Menno van Duin: "Een coachende rol vanuit de overheid of het Rode Kruis is bijzonder goed." Of zoals Rode Kruis-collega Kim Anema het verwoordt: "Bij de overstromingen in Australië hebben we gezien hoe fantastisch burgerinzet werkt als je mensen uitrust met de juiste kennis en informatie."

De ongebonden vrijwilliger   

De 'ongebonden vrijwilliger' noemden Duitse en Amerikaanse Rode Kruis collega's ze. En de voorbeelden hoe waardevol ze zijn bij rampen zijn eindeloos. Zo werd, naarmate het congres vorderde, één uitdaging steeds duidelijker: ongebonden vrijwilligers zijn er nou eenmaal, dus het is aan ons om hen daarin zo goed mogelijk te ondersteunen. Minister Opstelten sluit het congres af met een opdracht: "Mensen van het Rode Kruis, pak je verantwoordelijkheid. Hier ligt een mooie taak voor jullie. Jullie hebben samen een ijzersterk merk, dus het is mogelijk."

Logo Power to the People_blauw rood.pngFoto Geldmuseum_tekst.png

 Nieuwsgierig? Bekijk de compilatie!

Ivo Opstelten.jpg
Zaal aan het woord.jpg
Trevor Riggen.jpg
HKH Prinses Margriet.jpg