Het logo van het Nederlandse Rode Kruis.
Zoeken.
Home Hulp in Nederland Voorbereiding noodsituatie Extreem weer Column Helga van Leur

Column Helga van Leur

"Het koudste moment valt meestal niet 's nachts, maar net na zonsopkomst"

Weinig mensen kunnen zo veel over het weer vertellen als weervrouw Helga van Leur. In haar column voor het Rode Kruis deelt ze tips om extreem winterweer de baas te blijven.

Helga winter 615.png  Een witte Kerst…. het klinkt zo romantisch. Elk jaar krijgt weervrouw Helga de vraag of het dit jaar eindelijk gaat lukken.

"Krijgen we dit jaar een witte Kerst, wordt mij vaak gevraagd. Wij Nederlanders willen het allemaal blijkbaar erg graag. Zo'n winterse Kerst. Wat is eigenlijk een 'witte' Kerst. Volgens het KNMI is dit alleen als er op beide Kerstdagen in De Bilt een gesloten sneeuwdek is gemeten. En dan hoeft het overdag niet te sneeuwen. Het gaat om het sneeuwdek op de grond. Sinds 1900 is dit maar 8 keer gebeurd: 1906, 1938, 1940, 1950, 1964, 1981, 2009 en in 2010. Opvallend is dat er soms 30 jaar tussenzit. En soms gebeurt het twee jaar achter elkaar!"

Frisse neus

"Veel vaker is er op één van de Kerstdagen wat sneeuw of juist in de week ervoor of erna. Een winterse bui is tussen oktober en april namelijk heel gewoon. Voor kinderen is dit natuurlijk geweldig. Sneeuwpoppen maken, sleetje rijden, sneeuwballengevechten… Hoe verser de sneeuw, hoe beter. Maar voor de autombilist is het al een stuk minder leuk. Files, meer kans op ongelukken, vertragingen. Voor iemand die slecht ter been is, is sneeuw een regelrechte ramp. Hoe kom je aan boodschappen? Of bij de dokter? Als de sneeuw lang blijft liggen, mis je ook nog je dagelijkse frisse neus. O zo belangrijk voor je gezondheid!"

Wat kun je doen met winterweer?

"De gouden tip voor winterweer is te zorgen voor je eigen veiligheid. Wat ik van mijn reizen naar Groenland, IJsland en Spitsbergen heb geleerd: kleed je in laagjes, zodat je je kunt aanpassen naar de omstandigheden. Gebruik goede kleding die geschikt is voor je activiteit. Als je kleding nat wordt (bijvoorbeeld na inspanning), koel je razendsnel af. Dus zorg dat jij en je kleding droog blijven of dat je een droog setje meeneemt. Een goede water- en winddichte buitenlaag kan levensreddend zijn. Een Noors gezegde luidt: “Slecht weer bestaat niet, slechte kleding wel.”

Handen en tenen

"De meeste warmte verlies je via je hoofd. Zet een muts op. Ook de extremiteiten - je handen en tenen - koelen gemakkelijk af. Om goed warm te blijven is het belangrijk jezelf goed in te pakken. Ga zoveel mogelijk uit de wind staan. Probeer altijd iets in beweging te houden: wiebel met je vingers, tenen, handen, voeten, armen, benen, hoofd… dan houd je je lichaam warm van binnenuit. Een soort warmhouddansje, dus!

Voorkom een glibberpartij

Voor voetgangers bestaan er speciale anti-slipzolen tegen het uitglijden. Die kun je over je eigen schoen doen. Soms kun je creatief zijn: iemand vertelde mij dat ze gewoon dikke elastiekjes om haar schoenen vastmaakte als het onverwacht glad werd."

Fietsers voorrang

"Fietsers hebben het niet gemakkelijk bij gladheid en kou. Zij kunnen hun banden iets laten leeglopen voor meer grip. Ook zij moeten zich goed warm kleden (ze kunnen moeilijk uit de wind gaan fietsen). Maar als je zo goed bent ingepakt en je duikt wat in elkaar vanwege de kou, dan mis je goed overzicht. Voor andere weggebruikers heel belangrijk om daar even rekening mee te houden. En laten we eerlijk zijn: op de fiets of te voet is het veel kouder dan in een behaaglijke auto. Dus wees hoffelijk en geef fietsers en wandelaars wat vaker voorrang, ook al hoeft dat volgens de verkeersregels niet."

Sneeuwstorm

"Onderweg met de auto kun je het beste rustig aan doen. Niet te hard rijden, rustig de bochten door, veel afstand nemen tot je voorganger. Winterbanden helpen de veiligheid te verhogen. Neem altijd een deken en wat te eten en drinken mee. Mocht je onverwacht in een sneeuwstorm of file terechtkomen, dan heb je iets om het even uit te zingen. Hulpdiensten hebben namelijk last van hetzelfde weer, dus het kan allemaal wat langer duren. En bij pech onderweg, houd je jezelf tijdens het wachten warm met een deken."

Help een ander!

"Naast je eigen veiligheid is het goed om anderen in de gaten te houden. Even bij de buren, vrienden of familie controleren of niemand ziek is en of er ergens een helpende hand nodig is. Als je mensen ziet worstelen over straat, loop dan even mee voor de zekerheid. Ze zullen er niet snel zelf om vragen. Maar des te belangrijker dat je even meekijkt of je iets voor elkaar kunt doen. En het is heel dankbaar werk!"

Februari koudste maand

"Na de Kerst is de winter natuurlijk niet voorbij! De langste nachten en kortste dagen zijn eind december, maar de koudste maand is februari! Vandaar dat het schaatsen vaak in januari en februari plaatsvindt.

Op 1 maart begint de meteorologische lente en is het wat vaker aangenaam. Maar ook dan kunnen er nog winterse speldenprikken worden uitgedeeld! Denk maar aan: “Aprilletje zoet, geeft nog wel eens een witte hoed!“ Waar we vaak niet op rekenen, is dat het koudste moment van de dag meestal niet 's nachts, maar net na zonsopkomst valt!

Hou vooral de weerberichten en de actuele situatie goed in de gaten! Als je op alle vlakken goed bent voorbereid, dan wordt samen het genieten van de winter!"

Tips bij winterweer

​Winterse omstandigheden zoals gladheid, ijzel, een sneeuwstorm of lage temperaturen kunnen voor kwetsbare mensen levensbedreigend zijn. Met onze tips bij winterweer bereid je jezelf én je omgeving goed voor op kou en winters weer.