Achter de schermen bij hulpverlening in de winter

Het waren niet de lage temperaturen of gladde paden die voor de meeste opschudding zorgden, maar een groep herten die plots het parcours overstak. Twee lopers raakten gewond door een onverwachte botsing. “De belangrijkste les die we geleerd hebben, is dat alles onvoorspelbaar blijft,” vertelt Gert, al vijftien jaar vrijwilliger bij het Rode Kruis en inzetleider tijdens de Midwinter Marathon in Apeldoorn. “Je kunt je nog zo goed voorbereiden, maar er gebeurt altijd iets waar je nooit aan gedacht hebt.”

We nemen een kijkje achter de schermen van de hulpverlening bij een groot winterevenement. Want achter de Midwinter Marathon gaat een operatie schuil, die al maanden eerder begint.

Door Dennis Hoeve

Het organiseren van de hulpverlening van de Midwinter Marathon is een logistieke puzzel die elk jaar opnieuw wordt gelegd en bijgeschaafd. Al vlak na de zomer komt een klein team samen om de vorige editie te evalueren en nieuwe plannen te maken.

Tijdens het evenement stonden meer dan zeventig vrijwilligers van het Rode Kruis klaar. Ze waren onder meer verspreid over verschillende posten langs de route. Ook werden bike-teams ingezet: hulpverleners die op de fiets meereden met de deelnemers om zo direct hulp te kunnen verlenen. Dit jaar waren er drie bike-teams, in duo’s. “Bike-teams kunnen zich gewoon veel sneller begeven naar een incident, vergeleken met een ambulance. Dat zagen we dit jaar ook,” vertelt Gert. Het is een slimme oplossing om een groot parcours te kunnen dekken.

Daarnaast was er een verbindingsdienst die de communicatie via portofoons verzorgde, en een team dat materialen bracht en haalde. In de centrale tent bij de start/finish stond de medische dienst klaar voor de mensen die wat meer zorg nodig hadden. Melissa, al 23 jaar vrijwilliger bij het Rode Kruis, maakte daar deel van uit.

Om al die disciplines goed op elkaar te laten aansluiten, was er een gezamenlijke oefendag voorafgaand aan het evenement. Lotussen (realistische slachtofferacteurs) speelden scenario’s na, van sportletsels tot hartinfarcten. Ook volgden vrijwilligers een opfriscursus, onder meer over portofooncommunicatie. “In de voorbereiding worden ons hoge eisen opgelegd,” vertelt Melissa. “Maar dat maakt wel dat we daar goed beslagen ten ijs staan.”

Kou, griep en onderschatting

De winterse omstandigheden leidden niet tot drastisch andere letsels dan in de zomer. “Ook wij hebben pakken ijs staan,” vertelt Gert. “Dat zal misschien minder frequent voorkomen, maar ook wij moesten mensen actief koelen dit jaar”. Melissa ziet dat het griepseizoen in de winter een extra factor is. “Wat we bij de medische post zien, is dat mensen die een week daarvoor een griep hebben gehad, denken: dat is zonde van mijn kaartje, ik ga het toch proberen. Dan komen ze soms heel slecht over de finish.” Wel kregen vrijwilligers vooraf instructies bij de briefing, vertelt Gert. “Kleed je warm aan, hou er rekening mee dat het bij de posten echt koud kan zijn.”

Opvallend genoeg komt er meer letsel voor bij de deelnemers aan de kortere afstanden. “Ik denk dat we de meeste uitdaging vinden bij de mensen die de acht kilometer lopen.” vertelt Melissa. “Ik heb ze weleens kruipend in de tent gehad, dat ze gewoon niet meer wisten wie ze waren.” Hoewel die gevallen de laatste jaren minder voorkomen, benadrukt Melissa: “Als je iets zou meegeven, dan is het: bereid je goed voor.”

Belangrijk is de samenwerking met het Witte Kruis, de ambulancedienst bij het evenement. Het incident met de edelherten maakte dat maar weer eens duidelijk. “We hebben een boswachter in onze groep zitten en die zei: ‘die beesten zijn opgejaagd door iets, een wolf, een hond, noem het maar’,” vertelt Gert. “Het zijn normaal vluchtdieren, maar nu staken ze de weg over waar heel veel mensen liepen.” Na de botsing werd een ambulance gebeld door mede hardlopers. “Het was helemaal aan de andere kant van het parcours, ergens in het bosgebied. Daarvoor heb je de evenementenambulance nodig,” zegt Gert. Eén deelnemer moest met gekneusde ribben naar het ziekenhuis, de ander kon met schaafwonden de ronde uitlopen.

Dankbaarheid als drijfveer

De Midwinter Marathon laat zien hoe groot, veelzijdig en complex de operatie achter de hulpverlening bij een groot winterevenement is, ook al is die niet altijd even zichtbaar. “Ik vind het hartstikke leuk om inzetleiding te hebben over zo’n 70 mensen, met alle disciplines: van het Witte Kruis tot aan de verbindingsdienst,” vertelt Gert. Melissa vult aan: “Mensen zijn heel dankbaar, ook al geef je ze een simpel pleistertje. Daar doe je het voor.” Gert: “Iedereen gaat voldaan naar huis. Dan hoor je: ‘Het is altijd zo gezellig hier.’ Daar krijg ik energie van.” Na de zomer begint de voorbereiding voor de volgende Midwinter Marathon alweer.