Vrijwilliger in beeld: Rutger Frantzen

Bijna achttien jaar geleden meldde Rutger Frantzen zich bij het Rode Kruis omdat hij een EHBO-cursus wilde volgen en nieuwe mensen wilde leren kennen. Inmiddels heeft vrijwilligerswerk bij het Rode Kruis hem veel meer geleerd dan Eerste Hulp verlenen. Hij ontdekte er dat leidinggeven hem goed ligt, kwam op plekken waar hij anders nooit was geweest en maakte bijzondere én aangrijpende momenten mee.

Vrijwilligerspaspoort

Naam: Rutger
Aantal jaar: bijna 18 jaar
Locatie: Haaglanden
Functies bij het Rode Kruis: onder andere hulpverlener, teamleider, regio-coördinator evenementenhulp, chauffeur en praktijkbegeleider. Daarnaast is hij betrokken bij noodhulp en verschillende andere Rode Kruisactiviteiten.

“Het is een verrijking van je leven. Je leert mensen kennen, je komt op unieke plekken en je leert ook nog eens wat.”  

Het begon met een bloedneus

Dat Rutger ooit zo actief zou worden bij het Rode Kruis, had hij zelf waarschijnlijk ook niet bedacht. Het begon tijdens een vakantie in Athene. Terwijl hij met zijn toenmalige vriendin op straat stond en op een kaart aanwees welke kant ze op moesten, raakte hij haar per ongeluk vol op haar neus. Het bloedde flink en Rutger realiseerde zich vooral dat hij geen idee had wat hij moest doen. “Je hoofd naar achteren of zo?”, dacht hij nog. Toen hij later naar Den Haag verhuisde, kwam dat moment weer bij hem op. Hij kende nog weinig mensen in de stad en een EHBO-cursus leek hem een mooie combinatie: iets nuttigs leren en tegelijkertijd nieuwe mensen ontmoeten. Omdat hij voor zijn werk veel in het buitenland zat, liet die cursus nog even op zich wachten en begon hij eerst bij bevolkingszorg. Daarna volgde alsnog de EHBO en rolde hij steeds verder het Rode Kruis in.

Bijna achttien jaar later is de conclusie in ieder geval dat die bloedneus behoorlijk wat in gang heeft gezet.

Je leert hier meer dan een pleister plakken

Natuurlijk leer je bij het Rode Kruis Eerste Hulp verlenen, maar daar houdt het volgens Rutger niet op. Je werkt samen met allerlei verschillende mensen, moet soms snel een beslissing nemen en leert omgaan met situaties die anders lopen dan je had bedacht. Voor je het weet sta je voor een groep, stuur je anderen aan of pak je verantwoordelijkheid voor iets waarvan je een paar jaar eerder nog dacht: laat iemand anders dat maar doen. Rutger ziet die ontwikkeling niet alleen bij zichzelf. Hij ziet vrijwilligers binnenkomen die nog wat onzeker zijn en een paar jaar later heel anders hun plek innemen. “Het is niet alleen maar dat je leert hoe je een pleister plakt. Er zit veel meer in dat pakketje.”

Zelf houdt hij vooral van de grotere, complexere evenementen, juist omdat niet alles voorspelbaar is. “De dynamiek, de onvoorspelbaarheid en de improvisatie die je nodig hebt bij die grote evenementen, dat vind ik gewoon heel kicken.” Tegelijkertijd heeft hij in de loop der jaren geleerd dat goed leidinggeven niet betekent dat je zelf voortdurend druk moet zijn. Als alles goed is voorbereid, iedereen weet wat er moet gebeuren en problemen binnen het team worden opgelost, heeft hij liever zo min mogelijk te doen. Of, zoals hij het zelf zegt: “Als ik als inzetleider ergens sta en ik heb geen reet te doen, dan heb ik het goed gedaan.”

Rode Kruisers uit de hele wereld

Vrijwilligerswerk bij het Rode Kruis heeft Rutger ondertussen ook op plekken gebracht waar hij anders waarschijnlijk nooit was gekomen. Zo reist hij regelmatig naar Solferino in Italië, de plek die onlosmakelijk verbonden is met het ontstaan van het Rode Kruis. Tijdens de jaarlijkse fakkeltocht loopt hij daar samen met Rode Kruisers uit allerlei landen van Solferino naar Castiglione Stiviere. Inmiddels ontmoette hij er onder anderen Duitsers, Italianen, Oostenrijkers en Amerikanen.  Zo’n ander uniform blijkt een prima aanleiding voor een gesprek. Het gaat zelfs zover dat mensen graag een shirt of uniform willen ruilen. Rutger ziet daar één praktisch bezwaar: “Dan sta ik hier in mijn blootje. Dat vind ik ook wat.”  Het typeert precies wat hij zo leuk vindt aan het vrijwilligerswerk. Je komt mensen tegen die je anders nooit had ontmoet, doet ervaringen op die weinig met je gewone werkweek te maken hebben en ondertussen ontstaat er een gevoel van verbondenheid met mensen die hetzelfde gedachtegoed delen.

Donker. Boot. Nat.

Sommige ervaringen blijven vooral bij omdat ze leuk zijn. Andere omdat ze je jaren later nog steeds raken. Voor Rutger is de opvang van de eerste vluchtelingen uit Syrië zo’n moment. Hij hielp bij een opvanglocatie waar mensen tijdelijk werden ondergebracht en vervolgens steeds weer naar een volgende locatie werden gebracht.  Daar kwam een jongetje met een schriftje naar hem toe. Hij was Nederlands aan het leren en wilde graag weten of hij een paar woorden goed had geschreven: Donker. Boot. Nat.

Drie Nederlandse woorden, maar voor Rutger was onmiddellijk duidelijk welk verhaal erachter zat. “Dan heb je zijn verhaal al met drie woorden.”

Op dezelfde locatie zag hij ook een heel andere kant. Een vrouw had op de radio gehoord dat er kleding voor kinderen nodig was. Ze was naar de Zeeman gereden, had kleding gekocht en stond niet veel later met twee volle tassen bij het hek. Niemand had haar daarom gevraagd. Ze had gehoord wat er nodig was en was gewoon in actie gekomen. Juist dat soort momenten zijn hem bijgebleven. Ze maken iets wat groot en ingewikkeld lijkt ineens heel menselijk. Uiteindelijk gaat hulpverlening niet alleen over plannen, protocollen of grote inzetten, maar ook over er zijn op het moment dat iemand je nodig heeft.

Linksom of rechtsom, we regelen het wel

De evenementen, opleidingen en gezelligheid zijn voor Rutger belangrijk, maar vormen niet de enige reden waarom hij na bijna achttien jaar nog steeds vrijwilliger is. Het gedachtegoed van het Rode Kruis speelt daarin minstens zo’n grote rol. De kennis en ervaring die vrijwilligers tijdens evenementen opdoen, zorgen er ook voor dat ze klaarstaan als er echt iets aan de hand is.

Tijdens corona ervoer hij dat opnieuw. Hij hielp onder meer om vrijwilligers te regelen zodat het werk van een voedselbank kon doorgaan en reed langs vaccinatielocaties om te ondersteunen bij de logistiek. Verschillende werkzaamheden, maar steeds vanuit dezelfde gedachte: kijken wat er nodig is en het vervolgens regelen. “Als het erop aankomt, dan staan we er en gaan we ervoor. Linksom of rechtsom, we regelen het wel.”  Daar is niet altijd een perfect draaiboek voor en dat hoeft volgens Rutger ook niet. Een beetje improvisatie hoort erbij. Rode Kruisers zijn volgens hem soms gewoon “improviseerders en professioneel kampeerders”.

Vrijwilligerswerk verrijkt je leven

Als je Rutger vraagt wat bijna achttien jaar vrijwilligerswerk hem heeft gebracht, gaat het uiteindelijk niet over de functies die hij heeft gehad of de evenementen waar hij heeft gestaan. Hij vertelt vooral over de mensen die hij heeft leren kennen, de vriendschappen die zijn ontstaan, de bijzondere plekken waar hij is geweest en alles wat hij onderweg heeft geleerd. Hij leerde leidinggeven door het simpelweg een keer te doen. Hij leerde samenwerken met mensen met heel verschillende achtergronden en ontdekte hoe leuk het is om samen iets neer te zetten, zeker als het even spannend wordt of anders loopt dan gepland. Dat gevoel van samen de schouders eronder zetten, “met je poten in de klei staan”, is voor hem een belangrijk onderdeel van het Rode Kruis.

Vrijwilligerswerk is daarbij niet vrijblijvend. Als je ergens ja tegen zegt, wordt er ook verwacht dat je er staat. Maar daar krijg je volgens Rutger veel voor terug. “Het is een verrijking van je leven. Je leert mensen kennen, je komt op hele unieke plekken en je leert ook nog eens wat.”

En misschien is dat wel de beste uitnodiging om vrijwilliger te worden. Je hoeft nog niet te weten waar je uiteindelijk terechtkomt of waar je goed in bent. “Ik begon tenslotte met een bloedneus waarvan ik niet wist wat ik ermee aan moest. Bijna achttien jaar later geef ik leiding, reis ik met Rode Kruisers naar Italië en heb ik een rugzak vol ervaringen die ik anders waarschijnlijk nooit had opgedaan.

Ook vrijwilliger worden?

Wil je iets voor een ander betekenen én ontdekken wat vrijwilligerswerk jou kan brengen? Bij Rode Kruis West-Nederland zijn er allerlei mogelijkheden om aan de slag te gaan. Je krijgt opleidingen en begeleiding, doet ervaring op en kunt jezelf blijven ontwikkelen. Misschien kom je voor de EHBO en ontdek je onderweg dat je goed bent in organiseren of leidinggeven. Misschien ligt juist noodhulp, logistiek of evenementenhulp je goed. Dat hoef je vooraf allemaal nog niet te weten.