Van spanning naar vertrouwen: Joost beleeft zijn eerste Zwarte Cross als Rode Kruis-vrijwilliger

Anderen helpen

Vier jaar geleden besloot Joost dat hij zich graag actief wilde inzetten om andere mensen te helpen. Zijn broer zat bij de brandweer, maar dat werk trok hem zelf minder. Vooral het idee dat je vaak paraat moest staan, paste niet zo goed bij hem. Hij ging daarom op zoek naar een andere manier om iets voor anderen te betekenen en kwam via een advertentie bij het Rode Kruis terecht.

In het dagelijks leven werkt Joost als hovenier. Als vrijwilliger is hij tegenwoordig vooral actief bij evenementen in Harderwijk, Ermelo en Putten. Dat zijn meestal lokale en relatief kleinschalige inzetten. Zijn huidige groep bevalt hem goed en juist daardoor is hij de laatste tijd actiever geworden. Een inzet met ongeveer tien hulpverleners was tot voor kort het grootste wat hij had meegemaakt.

Spannend

Toen collega-vrijwilligers vertelden over de Zwarte Cross, begon het toch te kriebelen. Zij waren er al eerder geweest en dachten dat het ook iets voor Joost zou zijn. Niet zozeer vanwege het festival zelf, maar vooral vanwege de hoeveelheid hulpvragen.

“Ze zeiden dat er heel veel mensen nodig zijn en dat er veel hulpvragen komen. Dat sprak me aan. Ik ga echt voor de hulpvraag. Op een festival zijn vind ik vooral leuk als ik daar ook een functie heb.”

Daarmee zette hij meteen een flinke stap. Van kleine lokale evenementen naar een festival waar – verspreid over meerdere dagen – honderdduizenden bezoekers rondlopen. Naarmate de Zwarte Cross dichterbij kwam, merkte Joost dat hij het toch spannend begon te vinden. Niet omdat hij bang was voor de drukte, maar vooral omdat hij zich afvroeg of hij voldoende voorbereid was.

Zo zat bijvoorbeeld het werken met de portofoon in zijn hoofd. Tijdens trainingen wordt daar vaak op geoefend en Joost vroeg zich af of hij het tijdens zo’n enorm evenement allemaal goed zou doen. Achteraf bleek die spanning nergens voor nodig.

“Het portoverkeer ging eigenlijk heel soepel. Tijdens de training voelde het soms strikter dan hoe het uiteindelijk in de praktijk ging.”

Hulpvragen

Ook over het soort hulpvragen had hij vooraf een bepaald beeld. Hij verwachtte vooral veel incidenten rondom alcohol en drugs. Dat viel uiteindelijk mee. In plaats daarvan ontdekte hij juist hoe onvoorspelbaar een groot evenement kan zijn. In drie dagen tijd kreeg hij te maken met onder andere mensen die verminderd bij bewustzijn waren, een bezoeker met een gebroken enkel, iemand met een verbrande plek in de mond en een bezoeker die een paniekaanval kreeg.

Dat laatste incident is hem bijzonder bijgebleven.
Voordat Joost iemand met een paniekaanval kan helpen, moet hij eerst goed vaststellen wat er speelt. Dat betekent vragen stellen, observeren en ondertussen contact proberen te houden. Juist tijdens dat uitvragen merkte hij dat de situatie langzaam veranderde.

“Door het gesprek kwam ze steeds meer aan de praat. En daardoor zakte de angst eigenlijk ook al een beetje.”

Ervaring

Het is precies het soort ervaring waarvoor hij naar de Zwarte Cross kwam. Vooraf hoopte Joost zijn vaardigheden breder te ontwikkelen en meer ervaring op te doen met situaties die hij bij kleinere evenementen minder vaak tegenkomt. Hij wilde bijvoorbeeld beter leren omgaan met slachtoffers die verminderd bij bewustzijn zijn en ervaren hoe de samenwerking met de medische dienst verloopt.

Maar gaandeweg bleek dat het festival hem nog iets anders gaf: vertrouwen in zijn eigen handelen.

Dat vertrouwen ontstond niet op één specifiek moment. Het groeide gedurende de dagen. Door mensen gerust te stellen. Door goed uit te vragen wat er aan de hand was. Door een gebroken enkel te koelen. Door bij iemand te blijven en ervoor te zorgen dat diegene veilig was totdat verdere medische hulp kwam. En vooral door te merken dat hij in onverwachte situaties rustig kon blijven.

Drukte

De schaal van de Zwarte Cross maakte dat soms uitdagend. Het festival is een wereld op zichzelf. Overal is lawaai, overal zijn mensen en via de porto is niet altijd alles even makkelijk te verstaan. Tegelijkertijd komen ook de kleine hulpvragen voortdurend voorbij.

“Waar je ook loopt, er is wel iemand die iets nodig heeft. Een pleister, paracetamol of gewoon even hulp. Er gebeurt zóveel.”

Tussen al die drukte zaten ook de momenten waarop Joost heel duidelijk voelde waarom hij vrijwilligerswerk doet. Soms is dat niet meer dan iemand die na afloop “dankjewel” zegt of vertelt dat het fijn was dat hij er was.

Op de eerste dag kreeg dat gevoel extra betekenis toen Joost terechtkwam bij iemand die verminderd bij bewustzijn was. Op zo’n moment is er geen tijd om eerst lang te twijfelen of je het allemaal wel kunt. Je bent degene die er staat.

“Dan ben jij degene die handelt en op dat moment echt verschil kunt maken. De medische dienst oproepen en zorgen dat iemand de juiste hulp krijgt, is dan gewoon heel belangrijk.”

Slapen

Ook buiten de diensten om maakte de Zwarte Cross indruk. Joost bleef drie nachten slapen op het terrein. Na zijn dienst ging hij terug naar de slaapplaats, praatte nog wat na met andere vrijwilligers en kroop vervolgens zijn bed in, om de volgende dag weer opnieuw te beginnen.

Juist dat gezamenlijke leven rondom de inzet vond hij verrassend leuk.

“Die eerste nacht in de Rode Kruis-tent slapen gaf me echt zo’n fijn gevoel. Je hoort er ineens helemaal bij. Het was heel sociaal. Bijna een soort vakantiegevoel.”

Terugblik

Na drie dagen kijkt Joost dan ook met een heel ander gevoel naar grote evenementen dan ervoor. Vooraf speelde nog de gedachte dat zo’n enorme inzet misschien boven zijn niveau zou liggen. Achteraf ontdekte hij juist dat hij zich er prettig bij voelde.

“Ik heb gemerkt dat ik zo’n grote inzet eigenlijk heel leuk vind. En dat ik ook niet bang ben om dingen zelfstandig te doen. Dat vergroot mijn vertrouwen.”

Daarmee kreeg hij misschien precies wat hij vooraf hoopte te vinden. Niet alleen nieuwe kennis of meer praktijkervaring, maar de bevestiging dat hij op zijn eigen vaardigheden kan vertrouwen wanneer het er echt op aankomt.

Of hij volgend jaar opnieuw als vrijwilliger naar de Zwarte Cross wil, is dan ook geen moeilijke vraag.

“Ja, zeker.”

Ook vrijwilliger worden?

En wie zelf twijfelt of vrijwilligerswerk tijdens zo’n groot evenement iets voor hem of haar is, zou het volgens Joost vooral eens moeten proberen. De dagen zijn intensief, maar er staat volgens hem veel tegenover.

“Alles is goed geregeld: slapen, eten en de tijd tussendoor. Je maakt ontzettend veel mee. Tijdens één evenement als dit doe je zoveel ervaring op.”

Voor Joost begon de Zwarte Cross als een sprong in het diepe. Drie dagen later bleek vooral dat hij prima kon zwemmen.