Grootschalige noodhulpoefening in Burgers’ Zoo

Noodhulpteam Rode Kruis en
hulpdiensten in actie

Paniek in Burgers’ Zoo in Arnhem: tijdens een hardloopwedstrijd in de dierentuin ontsnapt een tijger en breekt er brand uit. Mensen klimmen in bomen om zichzelf in veiligheid te brengen. Er worden meerdere gewonden gemeld en de chaos is nog niet voorbij …
Hulpverleners van het Noodhulpteam (NHT) van het Rode Kruis, brandweer, politie en ambulancediensten werden geconfronteerd met een levensechte crisissituatie. Dat gebeurde tijdens een grootschalige oefening, georganiseerd door de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM). In deze Multidisciplinaire Realistische Oefeningen (MRO’s) draait alles om snel schakelen, samenwerken onder druk en het redden van levens.

VGGM organiseert jaarlijks MRO’s om hulpdiensten te trainen voor als er een noodsituatie uitbreekt. Met als doel procedures in de praktijk te brengen en informatie-uitwisseling tussen de verschillende hulpdiensten te verbeteren. Deze oefeningen zijn uniek in de regio; nergens wordt op deze schaal geoefend. En daarom is het voor het Rode Kruis van belang om juist ook hieraan mee te doen.

Verschillende rollen

Gertjan Giesbers (chauffeur en teamleider bij het Noodhulpteam) en Udo Aleven (teamleider en lid van het NHT) deden beiden mee aan twee van de zes oefeningen. Udo: “Het was mijn tweede MRO en ik was er deze keer op de eerste dag bij als teamleider. En de week daarna nog een keer als lid. Ik ben namelijk zowel teamleider als lid, dus ik wil in beide rollen mijn taken oefenen. Als teamleider coördineer je vooral en ben je contactpersoon voor de OVDG (Officier van Dienst – Geneeskundig, red.), maar doe je niet de gesprekken met de slachtoffers en de metingen. Als lid wel. Het zijn twee totaal verschillende rollen.”

Ook Gertjan was erbij op de eerste dag: “De eerste dag verloopt de oefening altijd een beetje chaotisch. Zo was er deze keer nog weinig interactie met de ketenpartners (overige hulpdiensten, red.). Maar de ervaring leert dat de volgende oefeningen door evaluaties steeds beter gaan.” Op de eerste dag oefende Gertjan mee als chauffeur en de tweede keer, een dag later, als teamleider.

Spectaculair

De MRO’s zijn altijd creatief en spectaculair. Ook dit jaar weer. Plaats van het incident was Burgers’ Zoo in Arnhem. Tijdens een hardloopwedstrijd ontsnapte een tijger. En alsof dat nog niet genoeg was, brak er ook nog brand uit. Mensen klommen in paniek in bomen en natuurlijk raakten overal mensen gewond. Kortom: chaos, paniek en overal slachtoffers. Ga d’r maar aan staan als hulpverleners …

Eerste avond

Zo’n oefening is natuurlijk levensecht en vooral de eerste avond weet je niet wat je te wachten staat. Udo: “Ik ga ernaartoe met een dosis gezonde spanning. Mijn rol is duidelijk; ik weet wat ik moet doen. Dat helpt. Vorig jaar deed ik voor het eerst mee. Toen werd ik wel voor de leeuwen gegooid. ‘Jij hebt de opleiding tot teamleider toch afgerond? Mooi, dan ben jij straks teamleider’. Toen moest ik wel even schakelen!”

Gertjan heeft al bij een aantal MRO’s meegedraaid en gaat ontspannen naar iedere oefening. “Ik laat het op me afkomen. Ter voorbereiding kijk ik nog wel eens in de opleidingsklapper. En ik probeer mijn teamleden wat tips mee te geven tijdens het aanrijden.”

Evalueren

Tijdens een oefening lopen er veel waarnemers rond, die tijdens de oefening waar nodig bijsturen en achteraf feedback geven. Udo: “Toen ik vorig jaar voor het eerst meedeed, vroeg ik feedback aan de waarnemer die met ons meeliep. Zij had gezien dat ik het samenstellen van de teams overliet aan de mensen zelf. Zij zou daar zelf meer directief in zijn geweest. Dat houd ik nu in mijn achterhoofd.”

Ook Gertjan leert nog elke keer bij: “De registratie van de slachtoffers kan ik efficiënter noteren. Omdat meerdere ketenpartners hierom vragen is het belangrijk om dit goed op te schrijven.”

Verbinding met ketenpartners

Omdat de MRO zes keer gedraaid wordt, kunnen veel NHT’ers meetrainen. En aan deze oefening wil je als NHT’er echt meedoen, omdat de meeste hulpdiensten meetrainen: brandweer, politie, ambulancediensten en OVDG’s. Per avond oefende één NHT mee van acht mensen (zeven leden en een teamleider). En op de laatste dag ook een Bevolkingszorgteam van acht mensen.
Udo en Gertjan onderstrepen het belang van het deelnemen aan deze oefeningen. Udo: “Tijdens dit soort oefeningen kun je als NHT’er ervaren of je het ìn je hebt. En kunnen we kijken of de ketenpartners ons als NHT weten te vinden.” Gertjan vult aan: “Voor mezelf vind ik het belangrijk om mijn vaardigheden te trainen en om een goede verbinding te krijgen met de teams van de ketenpartners. En door als Rode Kruis mee te doen, ervaren ketenpartners in de praktijk wat ze van ons kunnen verwachten en wat niet.”

(Van deze oefening zijn geen foto’s beschikbaar. Bovenstaande foto’s zijn van andere oefeningen).