Ziektegolf: wat moet je doen bij een epidemie of pandemie?

Een ziekte-uitbraak kan snel ontstaan. Soms worden veel mensen tegelijk ziek in één regio. Soms verspreidt een ziekte zich zelfs over de hele wereld. Goed voorbereid zijn helpt om jezelf én anderen te beschermen.

Hier lees je wat een epidemie en pandemie zijn, hoe een ziekte zich kan verspreiden en wat jij kunt doen.

Wat is een epidemie?

Er is sprake van een epidemie als er in een gebied of land ineens veel mensen ziek worden. Vaak gaat het om infecties die worden veroorzaakt door een virus, bacterie of parasiet. Tijdens een epidemie is er extra kans om besmet te raken, omdat veel mensen tegelijk dezelfde ziekte hebben.

Voorbeelden van ziekten die tot een epidemie kunnen leiden zijn:

Wat is een pandemie?

Een pandemie is een ziekte-uitbraak die zich verspreidt over meerdere landen of zelfs wereldwijd. Dit heeft vaak grotere gevolgen dan een epidemie, omdat het virus of de ziekteverwekker op veel plekken tegelijk aanwezig is. Hierdoor komen zorgsystemen sneller onder druk te staan en kunnen maatregelen nodig zijn, zoals reisadviezen of beperkingen.

1 hand

kan zomaar voor een kettingreactie zorgen

Goed voorbereid op een ziektegolf

Een ziektegolf kun je niet voorkomen, maar je kunt wél de kans op besmetting verkleinen en de gevolgen beperken. Dit zijn de belangrijkste dingen om te doen.

1. Volg de basisregels voor hygiëne

  • Gebruik papieren zakdoekjes en gooi ze weg.
  • Hoest en nies in je elleboog.
  • Was vaak je handen met water en zeep.
  • Let op bij het bereiden van voedsel: groenten en fruit wassen, vlees goed verhitten.
  • Gebruik een condoom bij seksueel contact.
  • Blijf uit de buurt van zieke mensen, en blijf zelf thuis bij klachten.

2. Blijf goed geïnformeerd over infectieziekten

  • Check actuele info bij je GGD en het RIVM.
  • Vind je lokale GGD via ggd.nl.

3. Volg je lokale calamiteitenzender

De regionale omroep op televisie, radio of online kan gebruikt worden als rampenzender. Bij een ramp geeft de overheid informatie via deze zender. Hier vind je een overzicht van regionale rampenzenders via radio.

4. Zorg voor een noodpakket

  • Eten en drinken voor een paar dagen.
  • Hygiëneproducten (zeep, tissues, desinfectie).
  • Mondkapjes.

5. Denk aan anderen

  • Weet wie in jouw omgeving extra hulp nodig heeft en help diegene om zich voor te bereiden op een ziektegolf.
  • Heb je zelf hulp nodig in zo’n situatie? Maak afspraken met buren, vrienden of familie.

6. Laat je vaccineren

  • Als je kunt, laat je inenten tegen ziektes waarvoor een inenting beschikbaar is.
Als je griep hebt, kun je soms dagenlang op bed liggen.

Wat kun je doen als je zelf ziek bent?

  1. Neem klachten serieus
    Raadpleeg je huisarts bij ziekte, blijf thuis en rust goed uit.
  2. Bescherm huisgenoten
    Houd afstand waar mogelijk en was je handen vaak met water en zeep. Maak vaak aangeraakte oppervlakken – zoals de deurklink en de afstandsbediening – goed schoon en ventileer gedeelde ruimtes.
  3. Volg de actuele maatregelen
    Kijk voor adviezen op de website van Rijksoverheid, GGD en RIVM.
corona vrijwilliger meet persoon rode kruis

Waarom verspreiden sommige ziektes zich zo snel?

Een ziekte kan zich op verschillende manieren snel verspreiden. Bijvoorbeeld door:

1. Dicht op elkaar leven
Op drukke plekken, zoals scholen, steden of openbaar vervoer, kunnen ziekteverwekkers makkelijk van persoon naar persoon gaan.

2. Verspreiding via druppeltjes
Bij hoesten, niezen of praten komen kleine druppeltjes vrij. Sommige virussen, zoals griep, verspreiden zich hierdoor razendsnel.

3. Weer en klimaat
Sommige ziekteverwekkers verspreiden zich beter in koud en droog weer, andere juist in warmte en vochtigheid. Door klimaatverandering krijgen ook muggen die ziektes overdragen meer leefgebied.

4. Reizen
Mensen reizen vaker en verder. Iemand die besmet is, kan een ziekte zonder het te weten meenemen naar een ander land.

 

Dit kun je nu al doen om jezelf voor te bereiden op noodsituaties

basiscursus-EHBO-reanimatie-rode-kruis

Volg een EHBO-cursus

Weet jij wat je moet doen bij een ongeval? In een EHBO-cursus leer je hoe je in actie komt bij veelvoorkomende letsels en noodsituaties. Met deze kennis en praktijkoefeningen sta je sterker in je schoenen wanneer er iets gebeurt.

gratis ehbo-app rode kruis

Stop EHBO-kennis in je broekzak

Dankzij de gratis EHBO-app weet je altijd wat je moet doen bij een noodgeval. Met deze gratis app heb je alle EHBO-instructies altijd op zak, ook als je geen internetverbinding hebt. Bij een noodsituatie geeft de app gesproken instructies om je te begeleiden.

Sta klaar om anderen te helpen

In een noodsituatie kan het zijn dat bij jou in de buurt mensen hulp nodig hebben. Sta jij paraat om dan in actie te komen? Meld je dan aan voor Ready2Help, het burgernetwerk van het Rode Kruis. Je bepaalt zelf of het uitkomt. Kunnen we ook op jou rekenen?

Goed Voorbereid quiz Rode Kruis

Ben jij een noodsituatie de baas? Test je kennis!

Test in zes vragen jouw kennis over hoe je je voorbereidt op een noodsituatie. Weet je bijvoorbeeld welke spullen er in een noodpakket moeten zitten?