Nóg een ramp in Soedan: cholera verspreidt zich razendsnel
15 oktober 2025
Cholera
Voor sommigen klinkt het enkel als een scheldwoord, maar cholera is een gevaarlijke ziekte die in korte tijd veel levens kan eisen. Vooral in gebieden waar schoon drinkwater en goede zorg niet vanzelfsprekend zijn, maakt de ziekte veel slachtoffers.
Het Rode Kruis helpt mensen te beschermen tegen cholera. We zorgen voor schoon drinkwater, medische hulp en voorlichting. Wat is cholera precies, hoe herken je het en wat kun je doen om besmetting te voorkomen? Op deze pagina leggen we het je uit.
Wat is cholera?
Cholera is een bacteriële ziekte die kan zorgen voor hevige, waterige diarree en overgeven. De ziekte kan snel optreden bij mensen die in contact zijn geweest met de bacterie Vibrio cholerae. Hoe erg de gevolgen van deze ziekte zijn, verschilt per persoon.
Cholera wordt ook wel ‘de blauwe dood’ genoemd. In ernstige gevallen verliest het lichaam zoveel vocht dat de huid koud en blauwachtig wordt. Dit komt door uitdroging en een tekort aan zuurstof in het bloed. Tijdens historische epidemieën viel deze blauwgrijze verkleuring zo op waardoor deze bijnaam ontstond.
Wat zijn de symptomen van cholera?
De symptomen van cholera zijn braken en grote hoeveelheden waterige diarree. In de meeste gevallen treden er milde klachten op en hoeft het geen ernstige gevolgen te hebben. Toch kan cholera voor mensen met een kwetsbare gezondheid levensbedreigend zijn, omdat ze sneller uitdrogen.
Bij de volgende waarschuwingssignalen is direct medische hulp nodig:
- Aanhoudende, zeer grote hoeveelheden diarree en braken
- Tekenen van ernstige uitdroging (geen urine, verwardheid, extreme dorst)
- Spierkrampen in benen en armen
- Duizeligheid, sufheid of bewustzijnsverlies
- Koude, blauwachtige huid
Is cholera dodelijk?
Ja, in ernstige gevallen kan cholera dodelijk zijn. Door hevige diarree en braken verliest het lichaam soms meer dan een liter vocht per uur, waardoor iemand razendsnel uitdroogt. Zonder behandeling kan dit binnen enkele uren leiden tot shock en overlijden.
Vooral voor mensen die in kwetsbare gebieden leven, waar de gezondheidszorg niet voor iedereen toegankelijk is en die een kwetsbare gezondheid hebben, kan cholera zeer dodelijk zijn. Kinderen onder de vijf jaar en ouderen lopen ook extra risico. In de eerste helft van 2025 overleden bijna 5.000 mensen aan de gevolgen van cholera.
In Nederland is het risico om te overlijden aan cholera veel kleiner, omdat goede medische zorg snel beschikbaar is. Met het toedienen van vocht knappen de meeste mensen weer op.
Is cholera besmettelijk, en hoe verspreidt het zich?
Ja, cholera is zeer besmettelijk. De Vibrio cholerae-bacterie bevindt zich in ondiep water. Door het innemen van besmet water of voedsel kan je de ziekte krijgen. In gebieden met slechte riolering, beperkte gezondheidszorg en waar mensen dicht op elkaar wonen, kan een uitbraak zich razendsnel verspreiden.
Besmetting vindt plaats wanneer braaksel of diarree van een cholera-patiënt in het grond- of oppervlaktewater terechtkomt. Als dit water vervolgens wordt gebruikt om te drinken of koken, raken anderen besmet. Zo kan een hele gemeenschap binnen no-time volledig besmet raken met de ziekte. Dit gebeurde ook in Zimbabwe, waar een grote uitbraak ervoor zorgde dat veel mensen overleden.
Waar komt cholera voor?
Cholera-uitbraken komen vooral voor in delen van Azië, Afrika en Latijns-Amerika, waar schoon drinkwater schaars is en sanitaire voorzieningen beperkt zijn. Op plekken waar mensen dicht op elkaar leven en waar ze toiletten en waterbronnen delen – zoals in vluchtelingenkampen – kan de ziekte zich snel verspreiden.
In Nederland komt cholera nauwelijks meer voor. Jaarlijks zijn er slechts enkele meldingen van reizigers die de ziekte mee hebben gebracht uit landen waar de ziekte nog wel voorkomt.
Hoe voorkomen en bestrijden we cholera?
Hoewel cholera een ernstige en besmettelijke ziekte is, is het goede nieuws dat het goed te behandelen en zelfs te voorkomen is. In gebieden waar cholera voorkomt, gaan hulpverleners van het Rode Kruis langs de deuren om voorlichting te geven over hygiëne en veilig drinkwater.
Zo voorkom je besmetting (bron: RIVM)
- Was je handen regelmatig met water en zeep, vooral na toiletgebruik en voor het eten.
- Drink alleen veilig water: geen kraanwater, maar water uit verzegelde flessen.
- Vermijd ijsblokjes en melkproducten zoals ijs of yoghurtdrank.
- Eet geen rauwkost, salades of ongeschild fruit; schil of pel fruit zelf.
- Kook of bak vlees, vis en schaal- en schelpdieren goed voordat je ze eet.
Zit je in een gebied waar cholera voorkomt, en heb je symptomen van de ziekte? Neem dan zo snel mogelijk contact op met een arts.
