‘Ze zoeken naar mensen die kwetsbaar zijn’

Hoe helpt het Rode Kruis slachtoffers van mensenhandel? Dianne Keur coördineert de hulp van het Rode Kruis en legt uit.

Wat is het doel van de hulp van het Rode Kruis?

“Er zijn drie doelen: meer slachtoffers voorkomen, slachtoffers herkennen en slachtoffers opvangen en ondersteunen.”

Waar gaat de opbrengst van Serious Request naartoe?

“Dat besteden we deels in Nederland en deels in het buitenland aan de doelen die ik zojuist noemde.”

Om met het eerste doel te beginnen: hoe voorkom je slachtoffers?

“We leggen jongeren uit wat mensenhandel is en geven hen praktische tips hoe ze uit de handen van mensenhandelaren kunnen blijven. In het buitenland geven we voorlichting op plekken waarvandaan veel jongeren vertrekken of naartoe gevlucht zijn. We waarschuwen dan voor mensen die een té rooskleurige toekomst in een buitenland beloven, dat je nooit je paspoort moet afgeven en vertellen waar je terecht kunt voor hulp. In Nederland gebruiken we de opbrengst van 3FM Serious Request onder andere voor voorlichting op middelbare scholen. Het gaat dan met name om veilig online gedrag en het niet verspreiden van pikant beeldmateriaal dat je chantabel maakt. Want op elke middelbare school in Nederland zijn gemiddeld twee meisjes het slachtoffer van een loverboy.”

Behalve op jongeren richt het Rode Kruis zich op vluchtelingen. Waarom?

“Mensenhandelaren zoeken naar personen die kwetsbaar zijn. Onder alle vermoedelijke slachtoffers van mensenhandel die jaarlijks in Nederland worden gemeld, bevinden zich veel asielzoekers en andere migranten. Zij zijn extra kwetsbaar doordat zij veelal weinig kennis hebben over de Nederlandse taal en eigen rechten, een beperkt sociaal netwerk, snel geld moeten verdienen – bijvoorbeeld vanwege schulden of voor familie – en/of geen verblijfsvergunning hebben. Migranten zonder verblijfsvergunning gaan bovendien niet snel naar de politie als ze worden uitgebuit. Ze zijn bang dat ze worden teruggestuurd en weten niet dat ze recht hebben op hulp.”

Hoe stimuleer je dat slachtoffers van mensenhandel worden herkend?

“Door hulpverleners en leraren te trainen in het herkennen van signalen die op mensenhandel kunnen wijzen. Want omdat slachtoffers zich vaak niet uit zichzelf durven melden of om hulp durven vragen, is het belangrijk dat mensen om hen heen signalen en gedrag herkennen. Hulpverleners en docenten die signalen herkennen, kunnen slachtoffers actief benaderen en helpen uit de situatie te ontsnappen. Het Rode Kruis traint al docenten en hulpverleners in het buitenland en gaat met de opbrengst van Serious Request ook docenten in Nederland trainen in gedragsherkenning en gesprekstechnieken die ze kunnen gebruiken in het contact met mogelijke slachtoffers. Dat doen we samen met het Centrum Kinderhandel Mensenhandel (CKM).”

Hoe ondersteunt het Rode Kruis slachtoffers?

“Wereldwijd zet het Rode Kruis zich in voor slachtoffers mensenhandel. Dit doen we onder andere door slachtoffers op te vangen, zoals bijvoorbeeld in Colombia, waar we psychosociale hulp verlenen om traumatische ervaringen van slachtoffers te verwerken. Door een praktische training of opleiding aan het slachtoffer te bieden, maken we hem of haar financieel sterker en minder kwetsbaar. Zo krijgt iemand meer zelfvertrouwen en verkleint de kans dat hij of zij nogmaals in handen valt van een mensenhandelaar. In Nederland helpen we bij de procedures rondom het verblijfsrecht, zoals het aanvragen van een paspoort en het aanvragen van een schadevergoeding.”