Waarom is het nu al zo heet?
02 juni 2026
Van veel verhalen over klimaatverandering worden we somber. Dat is niet zo gek: de problemen zijn groot en voelen vaak ver weg. Maar dit wordt niet zo’n verhaal. In de Wolaita-regio in Zuid-Ethiopië werkt het Rode Kruis samen met gemeenschappen aan oplossingen die werken: goedkoop, simpel en met de natuur als bondgenoot.
Boer Ushulab wijst naar de heuvel achter zijn huis. Droge, gebarsten grond. Nauwelijks een boom te zien. “Toen ik jong was, stond dit vol met bomen. Maïs, graan en katoen werd hier verbouwd. Maar door jarenlang verkeerd gebruik werd het land langzaam kaal.”
Een vicieuze cirkel
De buren van Ushulab herkennen dit verhaal. Door jaren van erosie, ontbossing en onregelmatige regenval is het land in hun regio uitgeput geraakt. De bodem houdt geen water meer vast en diepe erosiekloven snijden door het land. In droge tijden verdort het land, maar bij hevige regenbuien slaat het door naar de andere kant: modderstromen en overstromingen. Voor families die leven van wat de grond geeft, heeft dat directe gevolgen: minder eten, minder inkomen, minder zekerheid over de toekomst.
Veel mensen uit het gebied trekken daarom weg op zoek naar werk elders. Degenen die blijven, kappen bomen voor houtskool. Dat is vaak de enige manier om nog iets te verdienen. Maar daardoor gaat het land nog verder achteruit. Het is een vicieuze cirkel. Tenzij je die doorbreekt.
Werken met de natuur
Via het STREAM-programma Working with Nature to Protect People werkt het Nederlandse Rode Kruis samen met het Ethiopische Rode Kruis, technische partners en lokale gemeenschappen aan precies dat. De aanpak is gebaseerd op zogenoemde nature-based solutions: het herstellen en versterken van wat de natuur zelf kan doen. De aanpak is bewust eenvoudig: technieken die mensen zelf kunnen uitvoeren, met materialen uit de omgeving, en gebaseerd op kennis die hier al generaties bestaat. We zetten de verschillende oplossingen op een rij.
1. Diepe greppels graven
In heuvelachtige gebieden stroomt regenwater razendsnel weg. Daarom graven we samen met gemeenschappen diepe greppels in het land. Deze greppels vertragen het water, zodat het de tijd krijgt om in de bodem te zakken. Zo blijft vocht beschikbaar voor planten en wordt verdere erosie voorkomen.
Met een paar mensen wordt in een dag al een diepe greppel gegraven. Het werk is zwaar, maar effectief. Binnen één regenseizoen is het verschil al voorzichtig zichtbaar: meer vocht in de bodem, en eerste grassen die terugkomen.
2. Bomen planten
Waar bomen verdwijnen, wordt het land kwetsbaar. Zonder wortels kan de bodem geen water vasthouden en spoelt alles weg. Daarom begint bodemherstel vaak met bomen planten. Bomen houden de grond vast, zorgen voor schaduw en brengen leven terug in het landschap.
Samen met gemeenschappen uit de regio kweken we duizenden bomen in kwekerijen, beheerd door mensen uit de omgeving die inkomen verdienen voor hun werk. Vorig jaar zijn ruim 117.000 jonge bomen geplant op zo’n 47 hectare. Dit jaar is het doel nog hoger: een miljoen bomen.
3. Stenen muurtjes die de bodem beschermen
Op veel plekken worden ook lage muurtjes van stenen gebouwd, zogeheten stone bunds. Ze liggen langs akkers en hellingen en houden aarde en water op hun plek. Hiermee voorkomen ze erosie, vangen ze sediment op en trekt er ook meer water de grond in. De stenen komen uit de omgeving en de techniek is al generaties bekend. Juist daardoor is deze oplossing betaalbaar én duurzaam. Mensen weten hoe ze ermee moeten werken en kunnen het zelf onderhouden.
4. Slimmer boeren
Samen met onze technische partners Acasia Water en METAMETA geven we boeren training om duurzamer met hun land om te gaan. We kijken samen naar wat de grond nodig heeft. Ze leren gewassen combineren, compost maken van resten en de bodem bedekken tegen uitdroging. Ook geven we advies over droogtebestendige gewassen die goed gedijen met weinig water en toch voedzaam zijn. Het resultaat: gezondere bodems, stabielere oogsten en minder afhankelijkheid van regen.
5. Mensen een inkomen bieden
De natuur herstellen gebeurt niet van de ene op de andere dag. Dat kost tijd. Intussen moeten mensen wel rondkomen. Zonder steun zouden veel gezinnen zich gedwongen voelen om door te gaan met activiteiten die het land verder uitputten, zoals houtkap.
Daarom is het bieden van inkomenszekerheid een belangrijk onderdeel van ons project. Mensen krijgen betaald voor het stenen tillen, greppels graven of bomen planten. Kortom: voor hun bijdrage aan het herstel van hun omgeving. Daarnaast ontvangen geselecteerde gezinnen geiten of schapen, waarmee ze een eigen inkomen kunnen opbouwen.
Ook boer Ushulab helpt vol trots mee. Boompje bij boompje en greppel voor greppel, ziet hij zijn omgeving veranderen. “Ik geloof dat dit stuk land over een paar jaar weer vol bomen staat”, zegt hij hoopvol. “Net zoals vroeger.”
Zie je het Rode Kruis, zie je hulp
Niet alleen in Ethiopië, maar over de hele wereld komt extreem weer steeds vaker voor. En de gevolgen worden steeds ingrijpender. Wachten tot het misgaat is geen optie. Daarom werken we samen met lokale gemeenschappen aan preventieve oplossingen. Zo beperken we schade en beschermen we levens, nog vóórdat de nood toeslaat. Want rampen maken geen onderscheid – wij ook niet. We zijn er voor wie dan ook, waar dan ook, waarom dan ook. Voor, tijdens en na een ramp.
