Rode Kruis over migratiepact: Vergeet niet dat het om mensen gaat

Vandaag treedt het Europees asiel- en migratiepact in werking. De uitvoering van dit pact is nog volop in ontwikkeling, waardoor nog moet blijken hoe deze in de praktijk precies uitwerkt. Het Rode Kruis ziet kansen, zoals snellere toegang tot werk en betere opvang, maar heeft ook veel zorgen. Zo kunnen lange wachttijden bij eerdere asielaanvragen leiden tot onzekerheid, stress en psychische noden bij mensen. Het Rode Kruis roept op om bij de uitvoering van het pact niet te vergeten dat het om mensen gaat.

Suzanne Segaar, hoofd Nationale Hulp van het Rode Kruis: “Discussies over migratie gaan vaak over cijfers en beleidskaders. Maar we mogen niet vergeten dat het om mensen gaat, die op zoek zijn naar veiligheid, stabiliteit en een nieuwe toekomst. Het Rode Kruis roept daarom op om het pact toe te passen met oog voor hun welzijn, rechten en waardigheid. Dat is het minste dat we kunnen doen voor mensen die in ons land bescherming zoeken.”

Grijp pact aan als kans voor betere opvang
Het migratiepact onderstreept het belang van vroege integratie voor mensen in de reguliere asielprocedure. In Nederland krijgen zij eerder toegang tot de arbeidsmarkt (vanaf 3 maanden) en onderwijs (vanaf 2 maanden). Het pact stelt daarnaast minimale eisen aan de opvang van mensen die bescherming zoeken, zoals (toegang tot) voorzieningen en de bescherming van kwetsbare groepen.

Het Rode Kruis roept op deze kans aan te grijpen om de participatiekansen en opvang in ons land structureel te verbeteren. Segaar: “De situatie in Ter Apel, die al ruim drie weken gaande is, maakt pijnlijk zichtbaar hoe hoog de nood is en hoe belangrijk voldoende en passende opvang is. Mensen hebben een plek nodig waar ze dag en nacht kunnen verblijven, om op adem te komen en om goed mee te kunnen doen aan de samenleving. Een plek die aansluit bij hoelang ze er moeten verblijven. In de opvanglocaties die wij beheren zien we hoe goed het werkt als deze kleinschalig ingericht zijn en er goede begeleiding is. Gemeenten moeten écht zo snel mogelijk in het hele land verantwoordelijkheid nemen en zorgen voor voldoende, passende opvangplekken.”

Oude asielverzoeken in de wacht
Het Rode Kruis maakt zich zorgen over verschillende onderdelen van het migratiepact. Zo kiest het kabinet ervoor om de behandeling van nieuwe asielverzoeken prioriteit te geven.

Dit betekent dat mensen die vóór vandaag een asielverzoek hebben ingediend in de wacht worden gezet, mogelijk drie jaar lang. Het Rode Kruis maakt zich hier grote zorgen over en ziet nu al dat lange wachttijden leiden tot onzekerheid, stress en psychische noden. Ook kan dit verschil in behandeling tot grote onrust en spanningen op opvanglocaties leiden.

Zorgen om mensen in kwetsbare posities
Daarnaast screent de overheid binnen één dag of iemand die in Nederland aankomt mogelijke kwetsbaarheden heeft. Het Rode Kruis vreest dat deze in zo’n korte tijd onvoldoende worden herkend, waardoor mensen onterecht in ongeschikte opvang of procedures terechtkomen en niet de zorg en begeleiding krijgen die ze nodig hebben.

Ook vindt het Rode Kruis het zorgwekkend dat bepaalde groepen mensen op de vlucht na aankomst op het vliegveld standaard in detentie geplaatst worden. Dit is schadelijk, vooral voor mensen in een kwetsbare positie. Segaar: “Vrijheid zou de norm moeten zijn, zéker als het om kinderen gaat. Zij zouden nooit in detentie mogen terechtkomen, zelfs niet in uitzonderlijke gevallen.”