Van dorre akkers tot lege borden: 280 miljoen lege magen in Sub-Sahara Afrika
20 augustus 2025
Mislukte regenseizoenen, opgedroogde vlaktes en stervend vee: door klimaatverandering staat Somalië opnieuw aan de rand van een ernstige humanitaire crisis. Zo’n 6,5 miljoen mensen in het land krijgen te maken met acute voedselnood, zolang de droogte al het levensonderhoud verwoest. “Het vee is verloren. Nu vrezen we dat de mensen zullen volgen.”
Somalië ligt in het oosten van de Hoorn van Afrika en heeft opnieuw te maken met extreme droogte. De meeste regio’s in het land hebben te maken gehad met drie mislukte regenseizoenen, en de laagste oogst in dertig jaar. De gevolgen zijn zichtbaar: voedselprijzen stijgen sterk en basisvoedingsmiddelen worden voor velen onbetaalbaar. Families worden op deze manier gedwongen huis en haard te verlaten op zoek naar voedsel en water. De vrees is dan ook dat het land een terugval krijgt naar de catastrofale hongercrisis in 2022.
Land afhankelijk van veeteelt
De agrarische sector, en vooral de veeteelt, vormt de belangrijkste bron van inkomsten in Somalië. Zeker 60% van de bevolking is direct afhankelijk van hun dieren. Maar door de gevolgen van het veranderende klimaat en de aanhoudende droogte stort deze sector in. Vee sterft in grote aantallen, oogsten mislukken en mensen moeten vluchten om te overleven.
Op zoek naar water
De 19-jarige Maymun zag haar dieren één voor één bezwijken. “We hadden niets meer. Buren gaven mijn kinderen wat water, maar dat was niet genoeg. Zij mogen niet sterven van de honger of uitdroging.” Met haar twee kinderen vluchtte Maymun naar een opvangplek bij Dangoroyo, in de noordelijke regio Nugal. Maar ook hier heeft ze weinig te bieden aan haar kinderen.
De 61-jarige herder Abdulkadir leeft in dezelfde angst. In nog geen jaar tijd verloor hij zeker 90% van zijn geiten en driekwart van zijn kamelen. “Er is niks meer. Het vee, zowel kamelen als geiten, is verhongerd. Nu zijn we bang dat de mensen zullen volgen”, vertelt hij. “De dieren hebben geen grasspriet te eten. Ik had vijfhonderd geiten, slechts vijftig zijn over. En ik had zeventig kamelen, daar zijn er nu nog maar twintig van.”
Is honger hetzelfde als hongersnood?
Of er officieel sprake is van ‘hongersnood’ wordt bepaald aan de hand van criteria van het Integrated Food Security Phase Classification (IPC). Deze organisatie is verantwoordelijk voor het monitoren van honger in de wereld. Op dit moment zitten grote delen van Somalië in de op één na hoogste categorie: een fase waarbij ingrijpen en hulp bieden direct nodig is, voordat mensen in het laatste stadium belanden.
Van hongersnood is sprake als:
- minstens 20% van de huishoudens extreem weinig voedsel heeft,
- minstens 30% van de kinderen acuut ondervoed is,
- en dagelijks 2 op de 10.000 mensen sterven door honger of de combinatie van ondervoeding en ziekte.
Naast droogte ook nog geweld en ziektes
Somalië wordt niet alleen getroffen door extreme droogte, maar ook door een groeiende dengue-uitbraak: een virus dat door muggen wordt verspreid. In één week waren er 1.442 meldingen van ziektegevallen en één overlijden. Door de droogte, slechte wateropslag en zwakke zorgsector kan de situatie snel verder verslechteren.
Alsof dat nog niet genoeg is, blijft ook het geweld door aanhoudende conflicten toenemen. Hierdoor zijn juist de gebieden die het zwaarst door de droogte worden getroffen moeilijk bereikbaar voor hulp. De combinatie van gevechten en droogte dwingt mensen te vluchten naar plekken waar nog veiligheid, water en voedsel te vinden zijn. Zolang er niet snel regen valt, wordt de situatie voor veel mensen in Somalië steeds wanhopiger.
Financiering stopgezet
Daarbovenop is de internationale financiële steun voor Somalië sterk afgenomen. Veel hulporganisaties moeten hun werkzaamheden inperken of zelfs stopzetten, waardoor ze minder voedsel, water, medische zorg en andere essentiële hulp kunnen bieden. En dat terwijl de mensen dit juist zo hard nodig hebben.
Om mensen in Somalië te helpen moeten we nú in actie komen. Het Rode Kruis is ter plaatse en biedt levensreddende hulp zoals water, voedsel, gezondheidszorg en financiële steun. Maar opschaling van deze hulp is dringend nodig om meer gezinnen in nood te bereiken en te voorkomen dat miljoenen mensen verder wegzakken in deze crisis.
