Van bosbranden tot wateroverlast: 5x extreem weer in Europa deze zomer

Zon, zee en… noodweer. Wie deze zomer afreist naar Europa, komt in sommige regio’s niet alleen zon tegen, maar ook verstikkende hitte, bosbranden of overstromingen. Vrijwilligers van het Rode Kruis kwamen al in meerdere landen in actie om te helpen. Van Turkije tot Finland: dit zijn vijf van de meest extreme weersituaties in Europa van deze zomer tot nu toe.  

1. Recordhitte en bosbranden in Turkije en Griekenland 

Turkije en Griekenland kregen deze zomer te maken met een combinatie van extreme hitte en vernietigende natuurbranden. In de Turkse provincie İzmir sloegen eind juni de vlammen over woonwijken heen. Ruim 50.000 mensen moesten worden geëvacueerd, het vliegveld werd tijdelijk gesloten en tientallen woningen gingen verloren. In andere delen van Turkije steeg de temperatuur tot ongekende hoogten: in de provincie Şırnak werd op 25 juli een nieuw Europees hitterecord gevestigd van maar liefst 50,5°C. 

Ook in Griekenland liep de temperatuur in juli op tot 45°C, onder meer in Athene en op eilanden als Kreta en Kythira. Op meerdere plekken braken grote natuurbranden uit, waardoor dorpen moesten worden ontruimd en vele toeristen werden geëvacueerd. 

Vrijwilligers van de Turkse Rode Halve Maan en het Griekse Rode Kruis delen water, voedsel, zonnebrandcrème en ORS uit, en verlenen eerste hulp. In Griekenland helpen mobiele teams ook geëvacueerde bewoners én achtergelaten huisdieren. Ook ondersteunen ze de brandweer bij het blussen van de branden. Daarnaast wordt al vóór een verwachte hittegolf een zogenoemd Early Action Protocol geactiveerd: vrijwilligers trekken dan al preventief de straat op om mensen in een kwetsbare positie te bereiken met verkoeling en gezondheidschecks. 

2. Bosbranden tot aan de rand van Zuid-Europese steden 

Ook buiten Turkije en Griekenland grijpen natuurbranden deze zomer razendsnel om zich heen. In Zuid-Frankrijk kwamen de vlammen gevaarlijk dichtbij de stad Marseille. De lucht kleurde oranje, honderden huizen werden ontruimd en het vliegverkeer lag tijdelijk stil. In Portugal, Spanje en Cyprus zijn dit jaar al tienduizenden hectares natuur verwoest. Hitte, droogte en harde wind zorgen ervoor dat het vuur zich razendsnel kan verspreiden, ook richting bewoonde gebieden. 

In deze gebieden ondersteunen Rode Kruis-teams de lokale brandweer, helpen bij evacuaties en delen water en hulpmiddelen uit.  

3. Hittegolf met dodelijke gevolgen 

Tussen 23 juni en 2 juli van dit jaar overleden naar schatting 2.300 mensen in twaalf grote Europese steden aan de gevolgen van extreme hitte. Vooral ouderen en mensen met chronische aandoeningen werden getroffen, maar ook jongere mensen liepen risico. In steden werd het extra heet vanwege het ‘hitte-eilandeffect’. Stedelijke omgevingen houden door het asfalt en de gebouwen warmte langer vast, waardoor het ook ’s nachts nauwelijks afkoelt. Lokale Rode Kruis-teams deelden water uit, gaven voorlichting over de hitte via traditionele media en sociale kanalen, en ondersteunden mobiele hulpdiensten. 

4. Zware regenval en wateroverlast in de Alpen 

Eind juli trok een zogenoemde DANA over Catalonië: een storm die plotseling extreem hevige regenval in korte tijd veroorzaakt. Langs rivieren steeg het water lokaal tot 100 millimeter in een uur, wat leidde tot overstromingen door heel Catalonië. In Cubelles, bij Barcelona, werden auto’s meegesleurd, liep het water de huizen binnen en raakten zelfs twee mensen vermist.

Vrijwilligers van het Catalaanse Rode Kruis ondersteunden bij evacuaties, hielpen bewoners met onderdak en voedsel, en werkten nauw samen met de lokale autoriteiten om vermisten op te sporen.  

Ook de Alpenregio’s kregen te maken met extreme neerslag. Dit leidde tot modderstromen en aardverschuivingen. Dorpen moesten deels geëvacueerd worden en bruggen vervaagden. In Zuid-Duitsland ontspoorde zelfs een trein, waarschijnlijk als gevolg van de aardverschuivingen, wat meerdere gewonden en doden veroorzaakte.  

5. Historische hittegolf in Scandinavië 

Zelfs in Noord-Europa, waar hitte ongewoon is, werden deze zomer records gebroken. In Finland steeg de temperatuur van 12 juli tot 2 augustus elke dag tot boven de 30°C. Dat is de langste hittegolf sinds het begin van de metingen. Ook in Zweden en Noorwegen was het langdurig warm. 

De gevolgen waren zichtbaar: ziekenhuizen zagen een toename van patiënten met warmteklachten, en in Noord-Finland openden schaatsbanen hun deuren om mensen verkoeling te bieden. Herders sloegen alarm: hun rendieren dreigden te sterven van de dorst. De Rode Kruis-organisaties in Scandinavië monitoren de situatie en geven voorlichting, juist omdat mensen daar niet gewend zijn aan dit soort hitte. 

Klimaatverandering als onderliggende oorzaak 

Niet elk extreem weer is direct door klimaatverandering veroorzaakt, maar de kans erop is wel veel groter geworden. Onderzoekers hebben gekeken naar de hittegolf in juni en juli 2025 in twaalf Europese steden. Ze ontdekten dat het door klimaatverandering 2-4°C warmer was dan zonder die opwarming. Daardoor zijn er zelfs drie keer zoveel mensen overleden als normaal. 

Op vakantie? Bereid je goed voor 

Ga je nog op reis deze zomer? Houd dan rekening met extreem weer. Zo bereid je je voor: 

• Check het lokale weerbericht 
• Zet een vluchttas klaar 
• Download de gratis Rode Kruis EHBO-app 
• Neem voldoende water mee 
• Volg de instructies van lokale autoriteiten 
• En: let goed op elkaar 

Meer tips bij extreme hitte, een overstroming of een bosbrand lees je op onze website of in deze handige gids.