Zwemmen in koud water: hier moet je op letten 

De temperatuur komt deze weken vaak boven de 25 graden en veel mensen nemen dan graag een duik om af te koelen. Toch kan zwemmen in de zee of recreatieplas behoorlijk risicovol zijn. De temperatuur van open water kan nog erg koud zijn, waardoor je onderkoelt kan raken of kramp kan krijgen. Wij leggen je uit waar je op moet letten als je een plons waagt. 

“Het belangrijkste is dat je je lichaam moet laten wennen aan de kou”, legt EHBO-expert van het Rode Kruis Cees van Romburgh uit. “Dat doe je door stap voor stap het water in te lopen, zodat je er ook weer snel uit kan.” Cees legt uit dat je niet gelijk hetzelfde moet zwemmen als dat je gewend bent in een zwembad. “Je lichaam moet er eerst gewend aan raken. En, heel belangrijk, ga nooit alleen zwemmen in koud water!” 

Kramp en onderkoeling door koud water 

Zowel kramp als onderkoeling kunnen je in het koude water zeer plotseling overvallen. Dat extra gevaar ligt opvallend genoeg juist bij populaire recreatieplassen op de loer. Dat zijn namelijk vaak grindplassen of zandafgravingen; plassen die aan de randen vlak en ondiep zijn, maar in het midden juist heel diep, tot soms 30 meter of dieper. Hierdoor kan er een flink koude onderstroming zijn. De overgang van warm naar koud water is op deze plekken dus vaak plotseling. “Zo’n situatie kan voor het lichaam een schrikeffect geven, waardoor je armen en benen verkrampen en je niet meer goed kunt zwemmen. Dit wordt vaak ook een ‘koude shock’ genoemd.” 

Wat doe je bij een onderkoeling door het zwemmen? 

Als je klappertandend de zee uitkomt, ben je niet direct onderkoeld. Maar hoe herken je dit dan wel? Een onderkoeling herken je aan een koude, bleke en droge huid. Hierbij zijn mogelijk de lippen, oren, vingers en tenen blauw. De ademhaling gaat van erg snel, naar langzaam en oppervlakkig. Soms kan iemand oncontroleerbaar gaan rillen en treed er vermoeidheid of sufheid op. Als je dit herkent handel je als volgt: 

• Bel of laat 112 bellen als het slachtoffer suf is of wordt. 
• Breng het slachtoffer naar een warmere omgeving. 
• Verwijder (of knip) eventueel natte kleding. 
• Wikkel het slachtoffer in een (isolatie)deken. Zorg dat deze deken ook over het hoofd gaat. Pak armen en benen zo nodig afzonderlijk in. 

Meer EHBO-tips 

Cees benadrukt nogmaals: “Weet waar je zwemt en neem altijd voorzorgen dat je weer veilig het water uit kunt.” Wil je meer EHBO-tips om klaar te zijn voor deze zomer? Download dan de Rode Kruis-app. Zo heb je alle kennis direct bij de hand.