5 vragen over onze rol bij de vrijlating van gijzelaars en gedetineerden  

Vandaag zijn de laatste Israëlische gijzelaars en bijna tweeduizend Palestijnse gedetineerden vrijgelaten. Zij worden eindelijk herenigd met hun familie en vrienden. Ook worden de lichamen van de omgekomen gijzelaars teruggebracht naar hun nabestaanden, zodat zij waardig afscheid kunnen nemen. Het Internationale Rode Kruis (ICRC) faciliteert deze vrijlatingen. Omdat de situatie erg complex is, leggen we graag uit hoe dit in zijn werk gaat.  

1. Waarom faciliteert het Rode Kruis de vrijlating van gijzelaars en gedetineerden?  

Het Rode Kruis is een neutrale en onpartijdige hulporganisatie. Dit helpt ons om in tijden van conflict in vertrouwen contact te onderhouden met de betrokken partijen. We wijzen hen ook op de regels van het humanitair oorlogsrecht: de regels die gelden bij een conflict. Onze neutraliteit en onpartijdigheid zijn erg belangrijk, zowel voor alle gesprekken als bij de vrijlating zelf.

2. Hoe bereidt het Rode Kruis zich voor op een vrijlating?

Voordat een vrijlating plaatsvindt, overleggen we met de betrokken partijen. We maken afspraken over de route, de locatie, het tijdstip en de veiligheid van iedereen die erbij betrokken is. We doen er alles aan om ervoor te zorgen dat de vrijlating zo veilig mogelijk georganiseerd is. Daarom worden de gesprekken ook achter de schermen gehouden. Alles gebeurt altijd met toestemming van alle partijen.

3. Welke rol heeft het Rode Kruis bij de vrijlating? 

Tijdens de vrijlating zijn onze hulpverleners ter plaatse. Zij zorgen ervoor dat het proces vreedzaam verloopt en dat de vrijgelaten mensen veilig worden overgedragen. Onze aanwezigheid geeft vertrouwen aan alle partijen. Zodra gijzelaars of gedetineerden zijn vrijgelaten, controleren onze hulpverleners hun gezondheid. Waar nodig bieden ze medische hulp. Mensen hebben onder extreme angst en onzekerheid geleefd en hebben daarom ook direct psychosociale hulp nodig. 

De vrijgelaten gijzelaars brengen we van de overdrachtslocatie naar een veilige plek, waar ze na twee jaar eindelijk weer worden herenigd met hun dierbaren. De meeste gedetineerden worden naar het Nasser-ziekenhuis in Gaza gebracht voor medische zorg. Sommige van hen zaten al jaren vast. Het is belangrijk dat zij medische hulp krijgen en weer met hun familie kunnen zijn. 

4. Waarom zeggen jullie niets over de gijzelaars zelf?

We vinden het belangrijk dat de overdracht op een waardige en veilige manier gebeurt, achter gesloten deuren. We bieden medische hulp, maar het is niet aan ons om uitspraken te doen over de gezondheid of toestand van mensen. Zij hebben een zeer traumatische periode doorgemaakt. Ook zullen wij nooit beelden van de gijzelaars delen. Dat doen we uit respect voor hen en hun families, maar ook uit veiligheidsoverwegingen. We adviseren media om datzelfde te doen. 

5. Wat hebben jullie de afgelopen twee jaar gedaan voor de gijzelaars?

Het Rode Kruis heeft sinds 7 oktober opgeroepen dat alle mensen die gegijzeld zijn onmiddellijk moeten worden vrijgelaten. Het nemen van gijzelaars is namelijk ten strengste verboden onder het humanitair oorlogsrecht. Het Internationale Rode Kruis (ICRC) doet er alles aan om te helpen. We hebben contact met zowel Israël als Hamas en staan altijd klaar om als neutrale tussenpersoon hulp te bieden.  

Het bezoeken van gevangenen en gegijzelden is een belangrijk deel van het werk van het ICRC. Zij doen dit wereldwijd, aan beide zijden van een conflict. Helaas heeft het ICRC de afgelopen twee jaar geen toegang gekregen tot de gijzelaars en de gedetineerden, ondanks de vele pogingen.