Waarom kun je stress voelen zonder dat je het druk hebt?

Een Kilimanjaro aan huiswerk, een agenda als het blokkenschema op Lowlands en een telefoon die pushmeldingen spaart: als je het heel druk hebt, is het logisch dat je weleens stress voelt. Maar waarom kun je je ook gestrest voelen als je helemaal niet zoveel te doen hebt? Bijvoorbeeld als je geen werk of college hebt vanwege de coronacrisis, of als je eindelijk eens vakantie neemt? Rode Kruis-psycholoog Esmée legt uit.

Wat is stress?

We gebruiken het woord vaak, maar wat is stress eingelijk precies? Esmée: “Stress zorgt voor alertheid en dat je direct kunt handelen als er iets gebeurt. Stel: je fietst over straat en er steekt ineens een scooter over. De stress in je lichaam zorgt er dan voor je dat je een slinger aan je stuur geeft en een botsing voorkomt. Heel handig dus eigenlijk. Maar stress wordt ongezond als je het lange tijd achter elkaar hebt. Je hartslag en bloeddruk stijgen, je krijgt moeite met in slaap vallen, je hebt last van concentratieproblemen, je wordt vergeetachtig, enzovoort.”

Te veel of te weinig prikkels

Te veel prikkels kunnen leiden tot stress omdat er dan veel spanning in je lichaam wordt opgebouwd. Maar kan dit dan ook gebeuren bij te weinig prikkels? Esmée: “Het lijkt op het eerste gezicht inderdaad tegenstrijdig, maar het gebeurt vaker dan je misschien denkt.”

Het werkt zo: als je lichaam niet genoeg beweegt, dan krijg je na verloop van tijd lichamelijke problemen als overgewicht, gewrichtsproblemen en hartklachten. Langdurige verveling leidt op zijn beurt tot mentale problemen. Denk aan vermoeidheid, lusteloosheid, concentratieproblemen, een lager zelfbeeld, enzovoort. Ofwel: een zogenoemde bore-out.

Je kunt je bij te weinig prikkels bijvoorbeeld vaak moe, lusteloos of somber gaan voelen. Ook kun je problemen krijgen met concentreren of inslapen of je ontevreden voelen over jezelf. Dit kunnen dus tekenen zijn van stress.

Corona en stress

Esmée legt uit dat het tekort aan prikkels in coronatijd tot zo’n bore-out kan leiden, vooral onder jongeren. “Je ervaart te weinig prikkels, en dat dus al een heel coronajaar lang. Zeker jonge mensen moeten mentaal uitgedaagd worden. Dat kan in de vorm van grote studievraagstukken, maar mentale uitdaging zit ook gewoon in feestjes tot diep in de nacht, of een kampioenswedstrijd op het hockeyveld. Als dat even niet gebeurt, dan levert dit stress op.”

Hoe ga je een bore-out tegen?

Wat kun je doen tegen deze prikkelarmoe in coronatijd? Esmée: “Het draait allemaal om de juiste balans. Je wilt niet te veel prikkels en niet te weinig.” Ze geeft een aantal tips:

• Verveel je je tijdens je werk of studie? Vraag om een extra project! Dat vergt wat moed, maar het levert vaak de leukste werkzaamheden en uitdagingen op, die jou weer van een dosis goede energie voorzien.
• Leer iets nieuws. Doe een online cursus om de vogels in je straat te herkennen, leer een nieuwe taal met DuoLingo of timmer een eigen bijzettafel in elkaar.
• Ga eropuit met een vriend of vriendin! Al is het maar om ergens een koffietje te halen. Sociaal contact zorgt voor prikkels en steun: twee dingen die kunnen helpen om een bore-out tegen te gaan. En dat kan gelukkig ook prima op anderhalve meter afstand.
• Neem de touwtjes in handen en doe iets waar je op dit moment écht zin in hebt. Neem een dag of middag voor jezelf zonder je schuldig te voelen. Inspiratie nodig? Je vindt hier een hele lijst met activiteiten waar je energie uit kunt halen.
• Last but not least: kom in beweging en ga sporten! Cliché, maar het werkt gewoon hartstikke goed. En heb je dat al heel vaak geprobeerd, maar hield je na twee keer weer op? Lees dan eens hoe je je sportmotivatie kunt behouden. Succes!

Meer lekker-in-je-vel-tips

Bij het Rode Kruis vinden we het belangrijk dat iedereen elkaar kan helpen met EHBO. Maar ook zorgen voor je mentale gezondheid is belangrijk! Check alle goed-in-je-vel-tips van onze psychologen op onze website en volg ons op Instagram!