Drie manieren waarop de natuur onze kust beschermt
14 mei 2026
Het conflict in het Midden-Oosten raakt niet alleen de benzinepomp, maar ook de waterpomp. Veel watersystemen werken namelijk nog altijd op fossiele brandstof. Als brandstofprijzen stijgen, stijgt ook de prijs van water. Zo wordt een brandstofcrisis ook een watercrisis. Gelukkig brengt de zon een oplossing.
Door klimaatverandering neemt droogte wereldwijd toe, met watertekort als gevolg. Steeds meer mensen moeten lange afstanden afleggen voor schoon water. Maar niet alleen klimaatverandering bepaalt wie toegang heeft tot water. Ook hoge brandstofprijzen spelen een directe rol. Veel bestaande watersystemen maken namelijk gebruik van fossiele brandstof om grondwater omhoog te pompen. Dat is duur, zeker sinds de brandstofprijzen door het conflict in het Midden-Oosten flink omhoogschoten. Wat in Nederland leidt tot hogere prijzen aan de pomp, kan elders betekenen dat mensen geen toegang meer hebben tot water. Juist voor mensen die er het meest afhankelijk van zijn, wordt water onbetaalbaar.
Hulp op de lange termijn
Gelukkig is er een lichtpuntje: de zon. Of zonne-energie, om precies te zijn. Marij Zwart, water- en hygiëne-expert bij het Rode Kruis, vertelt waarom water en zon zo goed samengaan: “Een watervoorziening op zonne-energie heeft lagere dagelijkse kosten en is weerbaarder, doordat er geen afhankelijkheid is van het stroomnet of fossiele brandstof. Daarbij komt het voordeel dat zo’n watersysteem niet vervuilend is, wat elk gebruik van fossiele brandstoffen wel is.”
In Libanon, Soedan en Ethiopië begonnen we daarom een aantal jaar geleden met het installeren van watersystemen op zonne-energie. De omstandigheden verschillen per land, maar het effect is overal hetzelfde: gemeenschappen krijgen weer grip op hun toegang tot water, ook in tijden van onrust. Desmond Ongara, Marij Zwart en Bonface Okotch werken voor het Rode Kruis aan projecten rondom toegang tot water in Ethiopië, Libanon en Soedan. Zij leggen uit waarom dit zo belangrijk is.
Water voor gezondheid
De Somali-regio in Ethiopië kampt met grote droogte. Doordat het regenseizoen de afgelopen twee jaar uitblijft, zijn veel waterbronnen opgedroogd. Mensen moeten vaak lange afstanden afleggen voor schoon water, want vervuild water brengt grote gezondheidsrisico’s met zich mee. Desmond, hulpverlener in Ethiopië, maakt zich zorgen over de impact van het watertekort.
“Gebrek aan water zorgt voor sociale kwetsbaarheden en brengt de gezondheid van mensen in gevaar”, vertelt Desmond. Zo zijn er regelmatig uitbraken van cholera in Ethiopië, terwijl schoon drinkwater de ziekte in veel gevallen kan voorkomen.
Water voor onafhankelijkheid
In Libanon is de situatie al tien jaar onstabiel. Dat zorgde er ook voor dat de watervoorziening stil kwam te liggen. Marij: “Door inflatie en politieke problemen lukte het niet om het publieke stroomnet draaiend te houden. Omdat veel watervoorzieningen ook werkten op die stroom, werd het onmogelijk om grondwater op te pompen. Alternatieve generatoren op fossiele brandstof werden gebruikt, maar dat was duur. Vandaar dat we daar vijf jaar geleden begonnen met het aansluiten van de watersystemen op zonne-energie.”
De watervoorziening op zonne-energie werkt onafhankelijk van het stroomnet én fossiele brandstof. Dat geeft gemeenschappen weer zekerheid over iets fundamenteels: een stabiele toegang tot water.
Water voor hen die het nodig hebben
Ook Soedan kampt naast droogte met aanhoudend conflict. Miljoenen mensen hebben hun huis moeten ontvluchten. Zeker voor mensen op de vlucht is betaalbaar water van levensbelang. Bonface werkt in Soedan en ziet hoe zonne-energie toegang tot water vergroot: “De initiële kosten van de systemen zijn hoog, maar het onderhoud kost weinig. Hierdoor is het op de lange termijn goedkoper dan brandstof. Het conflict in het Midden-Oosten drijft de brandstofprijs verder omhoog. Juist daardoor zijn watersystemen op zonne-energie nu relatief nog voordeliger.”
Zie je het Rode Kruis, zie je hulp
Extreem weer, zoals extreme droogte, vraagt om actie vóórdat een ramp toeslaat. Daarom investeert het Rode Kruis wereldwijd samen met lokale gemeenschappen in preventieve oplossingen. Zo beperken we schade, beschermen we levens en voorkomen we dat noodhulp steeds opnieuw nodig is. Want rampen maken geen onderscheid – wij ook niet. We zijn er voor wie dan ook, waar dan ook, waarom dan ook. Voor, tijdens en na een ramp.
