Hierom maken we ons zorgen over het Migratiepact

De Nederlandse wet over het Europese Asiel- en Migratiepact is vandaag goedgekeurd door de Tweede Kamer. We maken ons zorgen dat migranten hierdoor ernstig in de knel komen. Daarom roepen we op voor humane en zorgvuldige uitvoering van het Migratiepact en kwetsbare groepen zoals kinderen altijd uit te zonderen van detentie.

Per 12 juni gelden nieuwe asielregels in Nederland. We zijn bang dat meer mensen in detentie worden geplaatst en asielzoekers minder toegang krijgen tot zorgvuldige procedures en passende voorzieningen op de opvanglocatie waar ze verblijven.

Wat is het Europese Asiel- en Migratiepact?

In het Europese Asiel- en Migratiepact staan afspraken en regels over asiel en migratie in de Europese Unie. Deze afspraken gaan onder andere over controles aan de buitengrenzen van de Europese Unie, procedures voor mensen die asiel aanvragen en over de verdeling van asielzoekers over de lidstaten van de Europese Unie. Om de nieuwe asielregels op de Nederlandse wet toe te passen, moesten er wijzigingen worden gedaan in de huidige Vreemdelingenwet. Deze aanpassingen zijn nu goedgekeurd door de Tweede Kamer. De Eerste Kamer moet er nog over stemmen.

Op de website van de Rijksoverheid lees je wat er precies in het Migratiepact staat. 

Waarom maken we ons zorgen over het Migratiepact?  

Het migratiepact introduceert een aantal nieuwe procedures voor migranten. De overheid zal binnen één dag nadat iemand in Nederland is aangekomen bepalen of iemand bijzondere behoeften heeft en besluiten in welke asielprocedure en locatie iemand belandt. Mensen vullen hiervoor zelf een formulier in. We vrezen dat kwetsbaarheden niet goed opgemerkt worden in deze korte tijd, zeker als mensen deze zelf moeten aangeven. Veel migranten weten nier of ze de autoriteiten kunnen vertrouwen. Vooral als dit minder zichtbare kwetsbaarheden zijn, zoals bij een trauma of als iemand slachtoffer is van mensenhandel, is meer tijd nodig om iemands situatie te begrijpen.

Suzanne Segaar, hoofd Nationale hulp van het Rode Kruis, vertelt: “We zien dat mensen die een traumatische reis achter de rug hebben, hun verhaal vaak niet durven te delen uit angst voor de politie en autoriteiten. Daardoor blijven hun kwetsbaarheden in eerste instantie verborgen. Op onze eigen opvanglocaties zien we ook dat gezondheidsproblemen en trauma pas na enige tijd zichtbaar worden. Het is belangrijk zorgvuldig te bepalen welke verblijfsprocedure en opvang iemand nodig heeft. Mensen kunnen anders onterecht in bijvoorbeeld grensdetentie belanden, of op een opvanglocatie zonder toegang tot de voorzieningen die zij nodig hebben.”

Kinderen mogelijk in detentie

Daarnaast kan de overheid mensen in bepaalde gevallen in detentie plaatsen. Dat het kabinet zegt dat kinderen alleen bij uitzondering in grensdetentie geplaatst kunnen worden, vinden wij niet voldoende. Zolang grensdetentie van kinderen niet wettelijk is uitgesloten en uitzonderingen mogelijk blijven, is die bescherming niet gegarandeerd. Opsluiting is langdurig schadelijk voor het welzijn van mensen, vooral voor kinderen, ouderen, zwangere vrouwen, slachtoffers van marteling of mensenhandel, LGBTQI-personen en mensen met een fysieke of mentale beperking. Ook voor mensen die al trauma’s opliepen tijdens hun reis is detentie extra schadelijk. Daarom dringen wij erop aan kinderen en andere mensen in kwetsbare posities volledig uit te zonderen van detentie.

Suzanne: “Onderzoek laat zien dat dit grote en langdurige gevolgen heeft voor hun fysieke en mentale gezondheid, ook wanneer ze bij hun familie zijn. Elk kind moet kunnen opgroeien op een plek die zijn of haar veiligheid en ontwikkeling beschermt. Vrijheid moet dus altijd de norm zijn.”

Migratiepact biedt ook kansen voor betere opvang van migranten 

Een gebrek aan opvanglocaties voor mensen op de vlucht zorgt ervoor dat te veel mensen langdurig op locaties leven die hier niet voor bedoeld zijn, zoals in de noodopvang. Op deze locaties hebben mensen weinig tot geen privacy, geen mogelijkheid om zelf te koken en hebben ze beperkte toegang tot (psychosociale) zorg. Ook zijn niet alle locaties kindvriendelijk ingericht.

Met de introductie van het pact, is er ook een mogelijkheid om de opvang in Nederland te hervormen. We vragen het kabinet om te zorgen voor meer structurele, menswaardige opvangplekken, zodat we mensen op de vlucht een plek kunnen bieden. Ook wanneer het aantal mensen dat naar Nederland komt stijgt. Toets daarnaast regelmatig en onafhankelijk of opvanglocaties aan de regels blijven voldoen, en zorg ervoor dat opvang aansluit bij de duur van iemands verblijf.