Iran en Libanon: duizenden Rode Kruis-hulpverleners in actie voor getroffenen
08 april 2026
Voor traumachirurg Geertje Govaert is het inmiddels vertrouwd terrein: het veldziekenhuis in Gaza. Samen met haar collega’s van het Internationale Rode Kruis (ICRC) en hulpverleners van de Palestijnse Rode Halve Maan verleent ze medische zorg aan mensen die al zo lang moeten overleven in extreem moeilijke omstandigheden. Inmiddels heeft ze drie missies achter de rug en spreken we Geertje over haar ervaringen. “Elke missie heeft zijn eigen sfeer gehad.”
Voor de derde keer naar Gaza
Haar eerste missie, in december en januari, viel samen met een staakt-het-vuren na weken van hevig geweld. “Mensen waren opgelucht en gingen terug naar hun huizen om te kijken wat er nog overeind stond. Er was hoop. Dat voelde je overal. Die hoop was een jaar later ver te zoeken”, vertelt Geertje.
De tweede missie was veel zwaarder. “Het geweld laaide in deze periode enorm op. Er waren heel veel explosies en er kwamen elke dag veel gewonde mensen met schotwonden binnen. Dat was echt een heel heftige periode.”
Bij haar derde missie, afgelopen september en oktober, wist Geertje niet goed wat ze moest verwachten. “Ik had me voorbereid op een extreme toestroom van gewonde mensen. In de zomer was het zó druk geweest, dat het ziekenhuis toen dagelijks werd overspoeld met gewonden. Dat was nauwelijks te bevatten.” Toen ze aankwam, bleek dat opnieuw het geval.
Herstellen van de chaos
Toen Geertje deze keer arriveerde bleek de situatie iets stabieler, mede doordat de voedseluitdeelpunten twee weken voor haar komst gesloten waren. De meeste slachtoffers met schotwonden vertelden dat ze daar vandaan kwamen. “We konden eindelijk weer werken aan het herstellen van de ziekenhuisstructuur.”
Het personeel had maandenlang onder extreme druk gestaan. Basisroutines waren verdwenen. “Er was geen tijd meer voor gewone visites bij patiënten, iedereen was alleen maar aan het opereren. Nu konden we de visiterondes weer oppakken. Dat lijkt misschien klein, maar het zijn de fundamenten van goede zorg.”
Staakt-het-vuren
Uiteindelijk kwam er tijdens haar derde missie opnieuw een staakt-het-vuren. Maar anders dan de vorige keer, bleef de angst groot dat het geweld toch weer hervat zou worden. En daarnaast was alles al verwoest. Mensen hebben geen huis meer om naar terug te keren.
Na het staakt-het-vuren veranderde de aard van het werk. “De explosies namen af, maar het was zeker niet rustig. We kregen ineens heel veel patiënten met complicaties die door het conflict waren blijven liggen, zoals infecties, slecht genezen botbreuken, maar ook mensen met astma of diabetes die geen medicijnen meer hadden. Mensen durfden eindelijk weer naar het ziekenhuis te komen voor gewone zorg.”
Stoma’s en schaarste
Een groot probleem tijdens al haar missies was het tekort aan medische middelen. Zo waren er bijvoorbeeld veel te weinig stoma’s. “Er zijn in Gaza duizenden mensen met een stoma, vaak als gevolg van schotwonden of explosies”, legt Geertje uit. “Mensen moesten nu improviseren met plastic zakjes of doeken. Dat is niet menswaardig. Vooral niet als je in een tent woont, zonder schoon water.”
Hoop in kleine momenten
Tussen alle medische hectiek blijven juist de kleine, persoonlijke momenten haar bij. Zoals de 17-jarige Fadi, een patiënt met ernstig darmletsel. “Hij was er slecht aan toe toen ik aankwam. We hebben hem meerdere keren geopereerd en hij was echt op het randje. Maar langzaam knapte hij op. De laatste dag dat ik er was, kwam hij zelfs met een brede glimlach de operatiekamer binnenlopen. Een tiener met bravoure, met zijn operatieschort als een soort sarong omgeslagen. Dat zijn de momenten waarop je denkt: hier doen we het voor.”
Altijd alert
Het werk laat ook diepe sporen na. ”Je ziet kinderen en ouders binnenkomen die in tenten wonen, getroffen door explosies. Zij worden zo gigantisch geraakt. Dat blijft zwaar, zeker omdat je weet dat het conflict niet zomaar voorbij is.”
Op de vraag of ze zich onveilig heeft gevoeld, schudt ze haar hoofd. “Angst heb ik niet gekend. Natuurlijk is er spanning als er dichtbij wordt geschoten. Je probeert een operatie zo snel mogelijk af te ronden, zodat je iedereen in veiligheid kan brengen. Maar we vertrouwen op het systeem en op elkaar. Voorzichtigheid wordt routine. Je doet wat nodig is en we zijn altijd alert.”
Waarom Geertje blijft gaan
Waarom ze, ondanks alles, steeds weer teruggaat? Het antwoord komt zonder aarzeling. “Omdat het belangrijk is dat we er zijn. Het gezondheidssysteem in Gaza is zwaar beschadigd. Veel ziekenhuizen functioneren niet meer. Mensen hebben echt hulp nodig. Daarom ga ik.”
Women of the Year-award
Elk jaar zet Harper’s Bazaar met de Women of the Year-award vrouwen in de spotlight die het verschil maken en anderen inspireren om groot te dromen. Dit jaar mag Geertje de prijs in ontvangst nemen.
“Ik draag deze award op aan mijn Palestijnse collega’s in Gaza”, zegt Geertje in haar speech. “Aan de helden van de Palestijnse Rode Halve Maan. Aan degenen die het hoogste offer brachten. En aan degenen die – ondanks alles – blijven doorgaan. Ogenschijnlijk onbevreesd en onvermoeibaar. Gedreven door dat ene wat ons allemaal verbindt: zorg verlenen aan wie dat nodig heeft. Dit eerbetoon is voor hen.”
Tot slot heeft ze een boodschap voor iedereen die overweegt het Rode Kruis te steunen. “Net zoals ik mijn kennis inzet om mensen te helpen, kunnen bedrijven of individuen dat ook op hun eigen manier. Zonder financiële steun kunnen we geen ziekenhuizen draaiend houden. Iedereen kan bijdragen. Uiteindelijk hebben we elkaar allemaal nodig.”
Net zoals ik mijn kennis inzet om mensen te helpen, kan een ander dat op een eigen manier. Zonder financiële steun kunnen we geen ziekenhuizen draaiend houden. Iedereen kan bijdragen. Uiteindelijk hebben we elkaar allemaal nodig.
Traumachirurg Internationale Rode Kruis
Het Rode Kruis is overal waar nood is
Het Rode Kruis helpt waar het voor anderen onmogelijk is. We gaan niet weg en blijven mensen in nood, zoals in Gaza, steunen. Als jij naast ons komt staan, kunnen we blijven helpen. Help je mee? Steun mensen in nood met een gift via giro 7244 (IBAN: NL19INGB0000007244) of via de rode knop.
