Zo helpen we gemeenschappen in Ethiopië de volgende ramp voor te zijn 

In de Somali-regio in het oosten van Ethiopië, waar miljoenen mensen leven van vee en landbouw, hangt bijna alles af van regen. Maar door klimaatverandering wordt die regen steeds onvoorspelbaarder. Het Rode Kruis helpt gemeenschappen in Ethiopië zoeken naar manieren om zich aan te passen aan het veranderende klimaat en de volgende ramp voor te blijven.

Soms blijft het maandenlang weg, en dan ineens komt het met zo’n enorme kracht naar beneden vallen dat complete velden wegspoelen. De afgelopen jaren zien mensen in Ethiopië lange droogte zich afwisselen met hevige regen en overstromingen. De droogte tussen 2020 en 2023 was zelfs de zwaarste in veertig jaar. Miljoenen mensen hebben daardoor moeite om genoeg voedsel en water te vinden. 

Ook in de Somali‑regio, één van de droogste gebieden van het land, zijn de gevolgen dagelijks merkbaar. Veel gezinnen raken hun inkomen kwijt en worden gedwongen hun huis te verlaten, op zoek naar water en veiligheid. Het Nederlandse Rode Kruis werkt samen met het Ethiopische Rode Kruis, met steun van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, aan oplossingen die gemeenschappen in Ethiopië helpen zich beter voor te bereiden op de volgende ramp – en die waar mogelijk zelfs voor te blijven. Daar zijn minstens drie dingen voor nodig. 

1. Een inkomen wat minder afhankelijk is van regen

Voor veel gezinnen vormen geiten en koeien de kern van hun bestaan, vaak aangevuld met een klein stuk land. Maar als de regen uitblijft, dan sterven de dieren en mislukken de oogsten. Daarmee verdwijnt ook hun inkomen.

Daarom zoeken mensen naar manieren om minder afhankelijk te worden van het weer. In het dorpje  Dud‑Afi werken bewoners bijvoorbeeld samen aan honingproductie. Met steun van het Rode Kruis krijgen zij bijenkorven, beschermende kleding en training. Omar Abdilahi Abdi was de eerste in zijn dorp die begon met bijenhouden. Inmiddels levert het hem genoeg op om zijn gezin te ondersteunen en kijkt hij vooruit. En zijn volgende stap? Zijn bedrijf uitbreiden, zodat hij een betere toekomst kan creëren voor zijn kinderen.

2. Betrouwbare toegang tot water én manieren om het vast te houden

In het dorpje Alber werkte de waterbron anderhalf jaar niet. Mensen liepen soms wel zeven uur om water te halen. Vaak deden vrouwen en meisjes dat. Dat betekent: minder tijd voor school of werk, en bovendien liepen ze risico op seksueel geweld onderweg. 

Met steun van het Rode Kruis is de waterbron in het dorp hersteld. Het systeem draait nu op zonne‑energie. Daardoor werkt het betrouwbaarder en zijn de kosten lager. Het water wordt opgeslagen in tanks van in totaal 50.000 liter en voorziet nu meerdere dorpen – en vele dieren – van water. 

Omdat grondwater op sommige plekken niet bereikbaar is, zijn gemeenschappen afhankelijk van oppervlaktewater. Daarom hebben we in de Somali-regio verschillende birkads aangelegd: grote, afgesloten bassins die regenwater opvangen en opslaan tijdens lange droge periodes. Als het daarna lang droog blijft, kunnen mensen en vee dit water blijven gebruiken. 

Ook bouwen we waterspreading weirs: eenvoudige stenen structuren die de snelheid van regenwater afremmen. In plaats van weg te stromen, krijgt het water de tijd om in de bodem te zakken. Het effect zie je niet meteen, maar wel na verloop van tijd: stukken land waar weer gras groeit, waar dieren kunnen grazen en waar landbouw voorzichtig terugkeert.

3. Klaar zijn voor de volgende klap

In de Somali‑regio volgen problemen elkaar snel op. Droogte, overstromingen en conflicten zorgen ervoor dat veel gezinnen telkens opnieuw moeten beginnen. Wie één keer alles verliest, heeft vaak geen buffer meer voor de volgende keer. Daarom ligt de focus van ons werk niet alleen op noodhulp, maar ook op voorbereiding. 

Vrijwilligers van het Rode Kruis spelen hierin een belangrijke rol. Ze geven voorlichting over hygiëne en laten zien hoe je water veilig gebruikt en opslaat. Dat helpt om ziektes zoals cholera en malaria te voorkomen. Daarnaast worden lokale watercomités getraind om systemen te beheren en te repareren. Zo blijven waterpunten werken, ook zonder hulp van buitenaf.

Ook werken we samen met gemeenschappen in Ethiopië aan betere voorbereiding op rampen met behulp van data. Door risico’s op het gebied van weer en gezondheid tijdig te signaleren met early warning‑systemen, en vooraf af te spreken en te trainen wat te doen bij dreigend gevaar of noodweer, kan sneller en gerichter worden ingegrepen.

Zie je het Rode Kruis, zie je hulp

Niet alleen in Ethiopië, maar over de hele wereld komt extreem weer steeds vaker voor. En de gevolgen worden steeds ingrijpender. Wachten tot het misgaat is geen optie. Daarom werken we samen met lokale gemeenschappen aan preventieve oplossingen. Zo beperken we schade en beschermen we levens, nog vóórdat de nood toeslaat. Want rampen maken geen onderscheid – wij ook niet. We zijn er voor wie dan ook, waar dan ook, waarom dan ook. Voor, tijdens en na een ramp.