Waarom toegang tot schoon water begint bij de stem van vrouwen
22 maart 2026
Het is weer zover: wereldleiders verzamelen zich de komende weken in Brazilië voor de jaarlijkse klimaattop van de Verenigde Naties, ook wel ‘COP30’ (Conferentie van de Partijen). Hier bespreken de landen hoe ze verdere opwarming van de aarde kunnen stoppen. Al jaren klinken mooie woorden, maar echte acties blijven vaak uit. Ondertussen worden steeds meer mensen geraakt door hitte, droogte en overstromingen. De klok tikt: deze drie dingen moeten nú gebeuren om levens te redden en schade te beperken.
1. Zet gezondheid centraal in de klimaataanpak
Allereerst moeten gezondheid en bescherming tegen hitte en ziekten vaste onderdelen zijn van klimaatplannen. De klimaatcrisis is namelijk ook een gezondheidscrisis. Neem hittegolven: ze behoren tot de dodelijkste natuurrampen en worden steeds extremer. Wereldwijd veroorzaakt extreme hitte jaarlijks zo’n half miljoen doden, in Europa alleen al ongeveer 175.000. Daarnaast nemen klimaatgerelateerde ziekten, zoals dengue en malaria, snel toe. Ze verspreiden zich naar nieuwe gebieden via water of muggen en treffen steeds meer mensen. Toch gaat minder dan 1% van de wereldwijde klimaatfinanciering naar gezondheid.
Ons advies is daarom: neem hitte serieus en maak gezondheid een integraal onderdeel van klimaatbeleid. Vooral ouderen, kinderen, dak- en thuislozen en (arbeids)migranten worden hard geraakt door extreme hitte. Door te investeren in hitteplannen, vroege waarschuwingssystemen en groene oplossingen – zoals parken, bomen en groene daken in steden – kunnen we vele levens redden.
2. Laat geld terechtkomen waar het écht nodig is
Al in 2009 beloofden rijke landen jaarlijks $ 100 miljard te investeren om armere landen te helpen zich aan te passen aan klimaatverandering. Toch komt maar een klein deel van dat geld terecht bij de mensen die dat het hardst nodig hebben. Minder dan 10% van de financiering bereikt lokale gemeenschappen die nu al kampen met overstromingen, droogte of hitte. Het Rode Kruis pleit ervoor dat minstens een kwart van het geld voor loss and damage, de schade en verliezen die mensen lijden door klimaatverandering, rechtstreeks bij de getroffen mensen terechtkomt, zonder onnodige tussenstappen.
3. Wees rampen vóór
Door klimaatverandering komen rampen steeds vaker voor en worden ze heviger. Toch wachten veel landen nog af tot een crisis toeslaat voordat ze in actie komen. Met goede voorbereiding en waarschuwingssystemen kunnen mensen eerder worden gewaarschuwd en zichzelf in veiligheid brengen. Als mensen al één dag van tevoren worden gewaarschuwd, kan de schade met wel 30% worden verminderd. Maar op dit moment heeft de helft van de landen nog geen goed systeem om dat te doen.
Het Rode Kruis roept daarom op om te investeren in oplossingen die rampen helpen voorkomen. Water staat hierbij centraal: schoon en veilig water helpt gemeenschappen zich beter te beschermen tegen droogte, overstromingen en ziekten. Zo ondersteunen we bij het opzetten van vroege waarschuwingssystemen, het installeren van waterputten en irrigatiesystemen en bij trainingen in slim waterbeheer.
Daarnaast zetten we in op nature-based solutions, oftewel: oplossingen uit de natuur. Door bijvoorbeeld bossen of moerassen te herstellen, wordt water beter vastgehouden, worden kustgemeenschappen beter beschermd en blijven steden koeler. Zo beschermen we mensen én de natuur beter tegen de gevolgen van klimaatverandering. Samen met partners zoals het Wereld Natuur Fonds werken we aan projecten die dit mogelijk maken.
Waarom COP30 ertoe doet
COP30, de dertigste klimaattop, vindt plaats in de Braziliaanse plaats Belém, bij de ingang van de Amazone. Dat maakt deze top extra bijzonder (en ook niet vrij van kritiek). Het Amazonegebied herbergt een unieke biodiversiteit en miljoenen mensen, waaronder veel inheemse gemeenschappen. Tegelijk is het gebied een van de belangrijkste plekken ter wereld die CO₂ opnemen en opslaan. Dit alles staat echter onder zware druk door ontbossing en de gevolgen van de klimaatcrisis, waardoor het beschermen van het Amazonegebied urgenter is dan ooit.
Bovendien is het tien jaar geleden sinds het Parijsakkoord. Toen beloofden bijna tweehonderd landen de opwarming van de aarde te beperken tot maximaal 1,5°C, de gevaarlijke drempel die volgens wetenschappers niet mag worden overschreden. Het is de grens tussen een leefbare planeet en een wereld vol extreme hitte, droogte en overstromingen. Nu stevenen we af op een opwarming van ruim 2°C, met ernstige gevolgen voor miljoenen mensen. Met andere woorden: op COP30 moeten wereldleiders hun beloften écht nakomen en in actie komen.
Klimaatverandering en het Rode Kruis
Overal ter wereld helpen hulpverleners van het Rode Kruis slachtoffers van natuurrampen. Maar liever nog voorkomen we dat rampen zoveel mensen treffen en schade aanrichten. Door klimaatverandering nemen de risico’s steeds sneller toe. Daarom werken we samen met lokale gemeenschappen wereldwijd, zodat mensen zich beter kunnen voorbereiden en zich kunnen aanpassen aan de gevolgen van een veranderend klimaat.
