Droogte: lijden voor iedere druppel

Als je ’s ochtends je huis uitloopt, voelt de aarde al warm onder je voeten. De zon brandt fel op je schedel en tot aan de horizon is de lucht staalblauw: weer geen regen vandaag. Als je je blik omlaag richt, zie je bruine verdorde stompjes op de akker waar twee maanden geleden nog frisse groene plantjes stonden. Je weet dat je dit seizoen niets zal oogsten. Omdat je bij de waterput vijftien kilometer verderop nauwelijks genoeg water kon halen om je gezin en jezelf de dag door te slepen, heb je deze week moeten toekijken hoe ook je laatste geit stierf van uitdroging. Ondertussen gaat de gezondheid van je jongste dochtertje steeds verder achteruit. Dat is niet verrassend: jullie hebben nauwelijks genoeg te eten.

Dit is de realiteit voor mensen die leven in extreme droogte. Droogte is een natuurramp waarbij je leven niet in één klap wordt verwoest, maar waarbij je in de loop van de maanden steeds dieper in de problemen komt. Oogsten mislukken, vee sterft en doordat er steeds minder eten is, worden mensen ziek of overlijden ze. Zo’n 690 miljoen mensen wereldwijd kregen de afgelopen tien jaar te maken met droogte.

690 mln.

mensen werden getroffen door droogte tussen 2010 en 2019

Hoe ontstaat droogte?

De belangrijkste oorzaak van droogte is niet verrassend: er valt voor langere tijd weinig regen. Maar naast neerslag speelt ook de temperatuur een rol. Want hoe warmer en zonniger het is, hoe meer water verdampt en hoe droger de aarde wordt.

Droogte is een langzame ramp vergeleken met bijvoorbeeld orkanen, aardbevingen, plotselinge overstromingen en natuurbranden. Het verstevigt zijn greep in de loop van de tijd en vernietigt geleidelijk een gebied. In ernstige gevallen houdt droogte vele jaren aan, met verwoestende gevolgen voor de landbouw en watervoorziening. Uiteindelijk ontstaat dan een woestijn waar niets meer groeit.

50%

van de oogst in Noord-Korea mislukte in 2019. Veel mensen raakten ondervoed

690

Zo’n 690 miljoen mensen kregen ermee te maken.

250.000

Door de meest ingrijpende droogte sinds 2010 overleden meer dan 250.000 mensen.

Wat is de invloed van klimaatverandering op droogte?

Wereldwijd kan klimaatverandering zorgen voor meer problemen rondom droogte:

  • Droogtes zullen vaker voorkomen en intenser worden.
  • De voedingswaarde van voedsel kan dalen.
  • Meer mensen zullen slachtoffer worden van droogte. Hoeveel precies, hangt af van de temperatuurstijging.

Droogte in Nederland?
Het KNMI onderzoekt of Nederland door klimaatverandering ook meer te maken gaat krijgen met droogte. De verwachting is dat Zuid-Europa droger wordt en Noord-Europa natter, en Nederland zit daar precies tussenin. Het kan dus beide kanten op gaan. In 2021 en 2023 brengt het KNMI nieuwe klimaatscenario’s uit die meer duidelijkheid moeten brengen.

Blijf op de hoogte van onze activiteiten rondom natuurrampen en klimaatverandering.

Schrijf je in voor de Rode Kruis-nieuwsbrief.

Hoe honger voelt

Langdurige droogte kan leiden tot honger. Dat is iets anders dan trek in een koekje tijdens je koffiepauze. De Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties definieert honger als ‘voedselgebrek of ondervoeding vanwege consumptie van te weinig calorieën om de minimale hoeveelheid voedingsenergie te leveren die elk individu nodig heeft om een gezond en productief leven te leiden’. In het filmpje over droogte in Somalië vertelt Abdullahi hoe honger voelt.

Hoe honger voelt

Droogte kan leiden tot honger. Dat is iets anders dan trek in een koekje tijdens je koffiepauze. In het filmpje over droogte in Somalië in 2017 vertelt Abdullahi hoe echte honger voelt.

Helaas is Abdullahi niet de enige die weet hoe het is om honger te lijden door droogte. Onder andere in 2015 en 2016 zorgde het weerverschijnsel El Niño voor veel droge periodes in Afrika. Daardoor mislukten veel oogsten. Toen het continent in 2017 opnieuw geteisterd werd door een gebrek aan neerslag, ontstonden nog meer problemen in onder andere Nigeria, Zuid-Soedan en Somalië. Zonder ingrijpen dreigden zo’n 20 miljoen mensen om te komen van de honger.

Wat zijn de gevolgen van droogte?

Water is een fundamentele behoefte van mensen, dieren en planten. Een tekort aan water leidt tot allerlei problemen. Oogsten mislukken en vee sterft, waardoor voedseltekorten ontstaan. In het ergste geval ontstaat zelfs een hongersnood. Vaak zijn er dan naast droogte ook nog andere problemen, zoals armoede en sociaal-politieke onrust.

Door voedseltekorten krijgen mensen niet de voedingsstoffen die ze nodig hebben; ze raken ondervoed. Vooral zwangere vrouwen en kinderen zijn hier erg kwetsbaar voor. Een gebrek aan voedingsstoffen verlaagt ook nog eens de weerstand van mensen. Ze worden eerder ziek, en het risico op uitbraken van ziektes wordt groter. Dit risico wordt versterkt doordat watertekorten mensen ertoe dwingen om vervuild water te gebruiken.

Door voedselproblemen kunnen mensen gedwongen worden om te vertrekken. Plattelandsbewoners migreren bijvoorbeeld naar de randen van steden, in de hoop daar eten, werk en een beter leven te vinden. Soms ontstaan er grote nederzettingen van mensen die hun huis moesten verlaten. Het risico op ziekte-uitbraken is daar groter, omdat mensen vaak dicht op elkaar wonen met slechte hygiënevoorzieningen.

Droogte kan ook leiden tot verwoestijning. Daarbij wordt een gebied geleidelijk droger en minder groen, tot het uiteindelijk in een woestijn verandert waar vrijwel niks kan groeien. In andere gebieden neemt door droogte het risico op natuurbranden toe.

Extreme droogte is een langzame ramp waarbij mensen steeds minder te eten hebben. Uiteindelijk krijgen ze honger, worden ze ziek of zien ze zich gedwongen om te vertrekken.

Ik heb een persoonlijk verhaal

Waarop ik hier heel persoonlijk inga.

Wat doet het Rode Kruis bij droogte?

In actie bij droogte
Het Rode Kruis helpt mensen in nood. Bij grote natuurrampen als droogte komen we in actie om mensen te helpen, bijvoorbeeld door voedsel en water uit te delen. Dit deden we bijvoorbeeld in de Hoorn van Afrika in 2017, toen daar 11 miljoen mensen honger leden.

Voorbereiding op rampen
Als mensen in nood raken, staan we klaar om hen te helpen. Maar het liefst zorgen we dat natuurgeweld minder levens verwoest. Daarom proberen we steeds meer mensen voor te bereiden op rampen. Dit doen we ook bij droogte. Als we zien dat een gebied steeds droger wordt, helpen we mensen bijvoorbeeld om gewassen te planten die weinig water nodig hebben. Of we werken aan landbouwtechnieken die ervoor zorgen dat, áls het regent, de bodem dit regenwater beter kan opslaan.

11 mln.

mensen leden honger bij de droogte in de Hoorn van Afrika in 2017

Lees meer over natuurrampen

Samen maken we een verschil

Blijf op de hoogte

X
- Enter Your Location -
- or -
×